HAVANA– Op een recente zinderende middag in de hoofdstad van Cuba verzamelden tientallen passagiers op fietsen, scooters en elektrische motoren zich in nette rijen bij de ingang. Havana Golftunnel. Ze wachtten op de Ciclobús, een bus die speciaal is opgetuigd om mensen – en hun passagiers – door de onderwatertunnel te brengen die Oud Havana met de oostkant van het eiland verbindt.
Deze dieselaangedreven bus biedt plaats aan ongeveer 60 passagiers en hun voertuigen, waardoor hij voldoende ritten kan maken om meer dan 2.000 mensen per dag te vervoeren. Hij heeft een zitgedeelte voorin, maar de helft van het metalen frame is open voor vracht. Ruiters komen binnen via een speciale oprit en blijven de hele rit in hun voertuig, terwijl ze zich vasthouden aan handgrepen die aan de muren zijn gemonteerd om het evenwicht te bewaren. Fietsen, motoren en scooters zijn niet toegestaan in de tunnel.
Hoewel Ciclobús niets nieuws is, is het nog nooit zo populair – en belangrijk – geweest, nu Cuba wordt geconfronteerd met de ernstigste energiecrisis in decennia.
Dat energie blokkade gedragen door De Amerikaanse president Donald Trump in januari heeft het land gedwongen de benzine te rantsoeneren tot slechts 20 liter (5 gallon) per voertuig via een ingewikkeld afspraakproces dat weken of zelfs maanden kan duren, openbaar vervoer stopzetten. Tegenwoordig zijn de straten van Havana vrijwel autovrij, maar wel gevuld met duizenden fietsen en kleine elektrische motoren, de enige manier om je te verplaatsen.
“Mijn man heeft een fiets, dus ik rijd als zijn vriend”, zegt Ingrid Quintana, inwoner van Oost-Havana, die in het oude gedeelte van Havana werkt, terwijl ze op een tunnelbus wacht. “Dat was de optie die we hadden, omdat er geen openbaar vervoer was en we ons geen privétaxi konden veroorloven, dus namen we Ciclobús.”
Ciclobús is de kortste openbaarvervoerroute op het eiland en legt in ongeveer 15 minuten een afstand van 3 kilometer (1,8 mijl) af.
Nadat ze aan boord van het schip zijn gegaan nabij de Havana Bay Tunnel in Oud Havana, beginnen passagiers aan een uitdagende reis door de duisternis van de onderwaterpassage. Ze verschenen in het oosten van Havana, een uitgestrekte woonwijk met honderdduizenden mensen. In plaats daarvan zou de alternatieve landroute door de grote baai moeten gaan, een reis van 16 kilometer door een dunbevolkt en slecht geplaveid industrieel havengebied.
Vliegtarieven variëren van 2 tot 5 Cubaanse pesos (een fractie van een Amerikaanse dollar op de informele markt), afhankelijk van of u een fiets of motor vervoert.
Ter vergelijking: een gedeelde taxirit vanuit de oostelijke wijk – door de tunnel – kost 1.000 Cubaanse pesos (ongeveer $ 2). Een Cubaanse arbeider kan inkomen verdienen maandsalaris van 7.000 Cubaanse pesos (ongeveer $ 14).
Ciclobús is eigendom van het staatstransportbedrijf van Havana en ontstond in de jaren negentig tijdens de zogenaamde ‘Speciale Periode’, een crisis die werd veroorzaakt door de ineenstorting van de Sovjet-Unie, waardoor het eiland geïsoleerd raakte, wat de toenmalige president ertoe aanzette Fidel Castro om in China gemaakte fietsen onder het publiek te distribueren.
Na verloop van tijd verloren deze diensten hun aantrekkingskracht toen bewoners overstapten op reguliere bussen of deeltaxi’s. Maar nu is er sprake van een opleving gebrek aan brandstof waardoor meer Cubanen voor hun dagelijkse woon-werkverkeer afhankelijk zijn van fietsen, elektrische driewielers, scooters en motorfietsen.
“De meeste banen bevinden zich aan de andere kant, in de stad, en daarom moeten we rijden om over te steken”, zegt Bárbaro Cabral, een 32-jarige sportleraar, terwijl hij zijn fiets stevig vasthield toen Ciclobús zich begon te vullen met passagiers.
___
Volg AP’s berichtgeving over Latijns-Amerika en het Caribisch gebied op https://apnews.com/hub/latin-america
