In zijn nieuwe rol als directeur V&A Oost – nieuw museum deze zaterdag open voor publiek – Gus Casely-Hayford denkt groot. Voorafgaand aan de opening spraken curatoren en cultuurhistorici met meer dan 30.000 jongeren en bezochten ze meer dan 100 lokale scholen in Oost-Londen, met als doel de poorten te openen voor de enorme collectie van het museum. Voor het eerst neemt Casely-Hayford voorwerpen uit de collectie van het instituut mee naar buiten en geeft ze deze in de handen van jonge mensen, waardoor studenten de kans krijgen om te communiceren, deel te nemen en te leren over verhalen die vaak over het hoofd worden gezien in het nationale curriculum. Deze outreach is nu een doorlopend engagementprogramma en weerspiegelt het overkoepelende ethos van V&A East, dat geworteld is in toegankelijkheid, gemeenschap en onbelemmerde verhalen vertellen. Het was op deze basis dat de openingstentoonstelling van het museum werd gehouden, Muziek is zwart: het Britse verhaalook gebouwd.
“Dit is de soundtrack van ons leven”, zei Casely-Hayford over de 125 jaar zwarte muziek die in de tentoonstelling wordt geïllustreerd. “Maar het vertelt ook belangrijke geschiedenis en sociale geschiedenis die verteld moet worden, verhalen over immigratie, verhalen over integratie (en) verhalen die grotendeels gemarginaliseerd zijn in het nationale curriculum.” Het is waar, maak een wandeling De muziek is zwart voelt als een tegengif voor een stagnerende en homogene benadering van het onderwijs. School mag dan weer van start gaan – een chronisch verslag van het maken van zwarte muziek met gedetailleerde precisie – maar het is niet het saaie soort. Als het V&A East zijn klaslokaal was, De muziek is zwart is een dynamisch en vol levensles, met als soundtrack Britse funk en UK garage, waar je klasgenoten thuishoren Kano, Salah-Teeq En Kleine Simz.
Door het verhaal te contextualiseren met de oorsprong van zwarte muziek tijdens de slavenhandel in de 14e eeuw, begint het verhaal officieel in het Britse rijk in de 20e eeuw. Een koptelefoon, die je bij binnenkomst krijgt, volgt je bewegingen en speelt overeenkomstige liedjes, terwijl je door foto’s, kledingstukken en een groot aantal historische artefacten bladert die je vanaf dit moment het rijke verhaal vertellen van de zwarte muziek in Groot-Brittannië. Het belangrijkste is dat het een verhaal van transformatie vertelt. Hoe genres als gospel, blues en jazz bijvoorbeeld hoop en weerstand boden in tijden van conflict in de jaren dertig en veertig, en hoe ruimtes als Notting Hill Carnaval het bieden van een broodnodig gevoel van saamhorigheid in het licht van de raciale spanningen vanaf de jaren zestig. We doorlopen de introductie van dub in de jaren negentig en de oorsprong van triphop in Bristol voordat de groei van garage en grime in Groot-Brittannië wordt benadrukt. De muziek is zwart geen steen onberoerd laten. De tentoonstelling is zo rijk aan informatie dat een collega en ik zeiden dat we hopen er op een ander moment nog een keer te komen om alles volledig te begrijpen. Wat hopen Casley-Hayford en het V&A East-team, eenmaal verwerkt, uit deze tentoonstelling te halen? “Hoe belangrijk (zwarte muziek) is als onderdeel van de Britse cultuur”, zei de regisseur. “In mijn ogen is dit een van de belangrijkste dingen die we de wereld de afgelopen 125 jaar hebben aangeboden. Het spreekt tot de meedogenloze kracht van de Britse zwarte cultuur en gemeenschap.” En nu we door een steeds meer verdeelde moderne wereld navigeren, wordt het verdedigen van culturele diversiteit, naast de vreugde en impact van zwarte muziek, steeds belangrijker.
‘Muziek is zwart: het Britse verhaal’ opent 18 april in het V&A East Museum en loopt tot 3 januari 2027. Boek je tickets Hier. Fotografie met dank aan V&A East.
