De Amerikaanse president Donald Trump zei maandag dat Hamas “zeer korte tijd” zou hebben om volledig te ontwapenen, en waarschuwde dat als ze dat niet doen “enorme gevolgen zullen hebben”.
Trump sprak op een persconferentie in Florida na gesprekken met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu.
“Als ze zich niet ontwapenen – zoals ze afgesproken hebben – dan zullen ze een enorme prijs betaald krijgen”, zei Trump.
‘En dat willen we niet. Maar ze moeten zich binnen vrij korte tijd ontwapenen.’
Voorafgaand aan de gesprekken met Netanyahu, de zesde keer dit jaar dat de twee leiders elkaar ontmoetten, zei Trump dat ze van plan waren ‘vijf hoofdonderwerpen’ te bespreken, waaronder de tweede fase van een staakt-het-vuren in Gaza, die naar verwachting in januari zal beginnen.
De eerste fase van de overeenkomst, die op 10 oktober in werking trad en een einde maakte aan de gevechten die in 2023 begonnen, omvat een stopzetting van de vijandelijkheden, een gedeeltelijke terugtrekking van het Israëlische leger en een uitwisseling van alle Israëlische gijzelaars voor Palestijnse gevangenen.
De tweede fase, geschetst in het twintigpuntenvredesplan van Trump, omvat een volledige Israëlische terugtrekking uit Gaza, de ontwapening van Hamas en de oprichting van een Palestijns comité om Gaza tijdelijk te regeren.
Trump zei dat hij verwachtte dat de wederopbouw van Gaza “binnenkort” zou beginnen, maar gaf geen verdere details over het tijdsbestek of wie verantwoordelijk zou zijn voor de bouw.
De Palestijnse enclave is in de ruim twee jaar van gevechten tussen Israël en Hamas op grote schaal verwoest en de VN schat dat meer dan 80% van de gebouwen in de Gazastrook is verwoest.
Toen journalisten hem vroegen naar de acties van Israël op de bezette Westelijke Jordaanoever en of het geweld van kolonisten de vrede ondermijnde, zei Trump dat hij en Netanyahu het “niet 100% eens zijn over de Westelijke Jordaanoever, maar dat we wel tot een conclusie zullen komen over de Westelijke Jordaanoever.”
Trump gaf geen details over de aard van het geschil, maar zei dat Netanyahu ‘het juiste zal doen’.
Trump zei in september dat hij niet zou toestaan dat Israël de Westelijke Jordaanoever zou annexeren, en voegde eraan toe: “Dat gaat niet gebeuren.”
Slechts een maand na deze opmerkingen, tijdens een symbolische stemming in het Israëlische parlement heeft een voorlopige stemming vóór de annexatie van de Westelijke Jordaanoever aangenomen.
Palestijnen en een groot deel van de internationale gemeenschap zeggen dat annexatie een einde zou maken aan de mogelijkheid van een tweestatenoplossing, die algemeen wordt gezien als de enige manier om het decennia-oude conflict op te lossen.
De tweede fase is lastig
De tweede fase van het staakt-het-vuren-plan is de wederopbouw van het gedemilitariseerde Gaza onder internationaal toezicht door een groep onder voorzitterschap van Trump en bekend als de Vredesraad.
De Palestijnen zullen een “technocratisch en apolitiek” comité oprichten om de dagelijkse zaken in Gaza te regelen, onder toezicht van de Vredesraad.
De verklaring riep verder op tot normalisering van de betrekkingen tussen Israël en de Arabische wereld en een mogelijke weg naar Palestijnse onafhankelijkheid.
Maar er zijn moeilijke logistieke en humanitaire kwesties, waaronder de wederopbouw van het door oorlog verscheurde Gaza, het ontwapenen van Hamas en het creëren van een veiligheidsapparaat genaamd de Internationale Stabilisatiemacht.
De Vredesraad zal toezicht houden op de wederopbouw van Gaza onder een VN-mandaat dat met twee jaar kan worden verlengd.
Er is nog veel dat niet is opgelost
De ontmoeting tussen Trump en Netanyahu vond plaats toen de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en de schoonzoon van de president, Jared Kushner, onlangs in Florida een ontmoeting hadden met functionarissen uit Egypte, Qatar en Turkije, die een staakt-het-vuren hebben bemiddeld.
Er zijn twee belangrijke uitdagingen die de overgang naar de tweede fase bemoeilijken, aldus een functionaris die tijdens de bijeenkomst is geïnformeerd.
Israëlische functionarissen hebben veel tijd besteed aan het doorlichten en goedkeuren van leden van het Palestijnse technocratische comité op basis van een lijst die hun door bemiddelaars is verstrekt, en Israël heeft zijn militaire offensief voortgezet.
Het plan van Trump roept ook op tot een stabilisatiemacht, voorgesteld als een multinationaal agentschap, om de veiligheid te handhaven. Maar ook dat heeft nog geen vorm gekregen.
Een westerse diplomaat zei dat er een “enorme kloof” bestond tussen het Amerikaans-Israëlische begrip van het mandaat van de troepen en dat van andere grootmachten in de regio, evenals de Europese regeringen.
De VS en Israël willen dat hun troepen een “belangrijke rol” spelen bij veiligheidstaken, waaronder het ontwapenen van Hamas en andere militante groeperingen.
Maar landen die gevraagd worden om troepen bij te dragen, vrezen dat een dergelijk mandaat hen tot ‘bezettingsmachten’ zou maken, zei de diplomaat.
Hamas zegt bereid te zijn te praten over het “bevriezen of opslaan” van zijn wapens, maar benadrukt dat het het recht heeft om gewapend verzet te voeren zolang Israël Palestijns grondgebied bezet.
Een Amerikaanse functionaris zei dat een mogelijk plan zou bestaan uit het aanbieden van financiële prikkels in ruil voor wapens, in lijn met Witkoffs eerdere ’terugkoopprogramma’s’.
