CARACAS, Venezuela — Aan de andere kant lijken de Verenigde Staten dichter bij het uitvoeren van een militaire campagne te komen om president Nicolás Maduro uit de macht in Venezuela te verdrijven.
President Trump zei dat hij de CIA toestemming had gegeven om geheime operaties uit te voeren in het Caribische land en troepen, straaljagers en oorlogsschepen voor de kust van het land had ingezet.
Amerikaanse militaire leden in de regio mogen geen Thanksgiving-verlof opnemen. Luchtvaartmaatschappijen hebben vlucht geannuleerd naar Venezuela nadat de Federal Aviation Administration had gewaarschuwd voor een “potentieel gevaarlijke situatie” daar. En maandag heeft het Witte Huis Maduro officieel aangemerkt als lid van een internationale terroristische groepering.
In Caracas, de hoofdstad van het land, heerst een tastbaar gevoel van ongerustheid, vooral nu elke nieuwe vijandige verklaring uit Washington naar voren komt.
“Mensen zijn erg gespannen”, zegt Rosa María López, 47, podotherapeut en moeder van twee kinderen. “Ook al zei niemand iets omdat ze bang waren.”
Het verkeer op de internationale luchthaven Simon Bolivar Maiquetia in Maiquetia, Venezuela, was zondag licht nadat verschillende internationale luchtvaartmaatschappijen vluchten hadden geannuleerd na een waarschuwing van de Federal Aviation Administration over een gevaarlijke situatie in het Venezolaanse luchtruim.
(Ariana Cubillos / Associated Press)
Trump heeft van het Pentagon een reeks militaire opties gekregen, zo vertelde een bron die bekend was met de zaak aan The Times, en er wordt gezegd dat hij zijn opties overweegt. Toch blijven zijn plannen voor Venezuela onduidelijk.
Hoewel Trump waarschuwde voor mogelijke militaire actie, bleef hij ook de mogelijkheid van onderhandelingen opperen, zei hij “Misschien praten we” ooit naar Maduro.
“Ik sluit niets uit”, zei Trump vorige week.
Nu vragen Amerikanen en Venezolanen zich af: is de Amerikaanse militaire opbouw in het Caribisch gebied een opmaat voor een invasie, of slechts een bluf bedoeld om Maduro onder druk te zetten om een deal te sluiten?
Er zijn leden van het Witte Huis – vooral de minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio – die vastbesloten is Maduro te verdrijven, een linkse autocraat die door de VS niet wordt erkend als de wettelijk gekozen president van Venezuela.
Maar andere leden van het team van Trump lijken er meer op uit om de toegang tot de Venezolaanse olierijkdom veilig te stellen en deze weg te houden van China en Rusland, dan om een regimeverandering door te voeren. Partijen in die kampen zijn wellicht bereid een deal met Venezuela te aanvaarden die niet oproept tot het vertrek van Maduro en tot plannen voor een democratische transitie.
Geoff Ramsey, een Venezuela-expert bij de Atlantic Council, een in Washington gevestigde onderzoeksgroep, zei dat maanden van Amerikaanse impasse zonder directe militaire actie tegen de regering van Maduro de onderhandelingspositie van Amerika waarschijnlijk zouden verzwakken. “Er zit een psychologische component aan deze operatie en de geloofwaardigheid ervan begint verloren te gaan”, zei hij. “Ik ben bang dat het regime denkt dat het de ergste druk van de VS heeft doorstaan.”
Maduro van zijn kant houdt vol dat hij openstaat voor dialoog. “Iedereen in de VS die met Venezuela wil praten, kan dat doen”, zei hij deze week. “We kunnen de bombardementen en de massamoord op christenen – het Venezolaanse volk – niet toestaan.”
De Venezolaanse president Nicolás Maduro benadrukte vrijdag in het presidentiële paleis in Caracas dat hij openstaat voor een dialoog met de Verenigde Staten.
(Cristian Hernandez / Associated Press)
Jarenlang verzette hij zich tegen pogingen om hem uit zijn ambt te dwingen, zelfs ondanks de bestraffende Amerikaanse sancties, binnenlandse protesten tegen zijn bewind en aanvallen tijdens de eerste regering-Trump die Caracas als een poging tot staatsgreep beschouwde. Experts zeggen dat er geen bewijs is dat de toename van de troepen van Trump – of zijn aanvallen op vermoedelijke drugshandelaren voor de kust van Venezuela – de steun van Maduro onder het leger of andere aanhangers van de harde lijn hebben verzwakt.
Ondertussen heeft Venezuela geprobeerd het vooruitzicht van een Amerikaanse invasie te gebruiken om de steun in eigen land te vergroten.
Maandag vielen topambtenaren hier het ministerie van Buitenlandse Zaken aan naamgeving van het vermeende Venezolaanse drugskartel als een buitenlandse terroristische groepering. Rubio beweert dat het Cartel de los Soles “geleid wordt door Nicolás Maduro en andere hooggeplaatste individuen van het onwettige Maduro-regime die de militaire, inlichtingen-, wetgevende en rechterlijke instanties van Venezuela hebben gecorrumpeerd.”
Minister van Defensie Pete Hegseth prees de verklaring als de introductie van “een aantal nieuwe opties” om wat hij omschreef als “narco-terroristen” en “onwettige regimes” te bestrijden.
De Venezolaanse regering zegt dat het Cartel de los Soles niet bestaat. Minister van Buitenlandse Zaken Yván Gil omschreef de benoeming van maandag als een ‘belachelijke schijnvertoning’. De VS, zei hij, gebruikten “verachtelijke leugens om onwettige en illegale interventie tegen Venezuela te rechtvaardigen, gebaseerd op het klassieke format van Amerikaanse regimeverandering.”
De waarheid ligt ergens in het midden.
Het Cartel de los Soles is volgens deskundigen geen traditioneel kartel – met een gecentraliseerde commandostructuur die de verschillende cellen aanstuurt – maar eerder een afkorting die in de media en elders wordt gebruikt om een groep corrupte Venezolaanse militaire functionarissen te beschrijven die betrokken zijn bij de drugshandel.
De naam Sun Cartel is ontleend aan het zonnesymbool op Venezolaanse legeruniformen, vergelijkbaar met de sterren op Amerikaanse militaire uniformen. Deze plaats bestaat al sinds het begin van de jaren negentig, toen Venezuela een overslagpunt was voor Colombiaanse cocaïne bestemd voor de Amerikaanse markt. Momenteel wordt slechts een klein deel van de cocaïne die Amerika wordt binnengesmokkeld via Venezuela vervoerd.
De Venezolaanse journalist Ronna Rísquez Sánchez zei dat het onduidelijk is of Maduro daadwerkelijk leiding gaf aan de illegale activiteiten van zijn leger of deze eenvoudigweg binnen zijn regering liet plaatsvinden. Wat er ook gebeurde, zei hij, ‘het gebeurde onder zijn neus’.
Maar hij sloot niet uit dat het exploiteren van Maduro’s mogelijke banden met de drugshandel een handig ‘voorwendsel’ zou kunnen zijn voor Amerikaanse politieke machinaties.
Voor Venezolanen is er de afgelopen weken een groeiend gevoel van onzekerheid en angst ontstaan nu mensen nadenken over tegenstrijdige berichten over een mogelijke Amerikaanse aanval.
Meer dan een decennium van politieke, sociale en economische onrust heeft het publiek uitgeput en gevoelloos gemaakt, vaak niet in staat om iets te geloven wat ze horen over de toekomst van de regering van Maduro. Er heerst een wijdverbreid gevoel van berusting en het gevoel dat de zaken nog erger zullen worden.
“Elke week horen we dat ze van Maduro af willen, maar hij is er nog steeds”, zegt Inés Rojas, 25, een straatverkoper in Caracas. “We willen allemaal verandering, maar een verandering die de zaken verbetert en niet verergert. Wij, de jongere generatie, hebben geen toekomst. De deuren naar immigratie zijn gesloten, we zitten hier vast en weten niet wat er zal gebeuren.”
De meeste mensen lijken een einde te willen maken aan het gevoel niet te weten wat er daarna gaat gebeuren.
“Ik bid elke dag dat er een einde komt aan deze onzekerheid”, zegt Cristina López Castillo, 37, een werkloze kantoormedewerker die het ontslag van Maduro steunt. “We hebben geen toekomst of heden. We vragen ons elke dag af wat er morgen zal gebeuren. Ik ben banger voor honger dan Trump.”
Toch heeft Maduro nog steeds veel aanhangers – en niet alleen onder de militaire en politieke elite, die hun loyaliteit beloond zien met extra rijkdom. Veel mensen blijven dankbaar voor de sociale erfenis van Maduro en zijn voorganger, Hugo Chavez, en zijn op hun hoede voor de Amerikaanse motivaties in Venezuela.
“Wij, Venezolanen, willen niemands kolonie zijn, noch willen we dat iemand een bom op ons laat vallen om van de president af te komen”, zegt José Gregorio Martínez Pina, 45, een bouwvakker in de hoofdstad.
‘Is Maduro een verdovend middel? Ik heb het bewijs niet gezien’, zei hij. “En als ze het hebben, moeten ze het laten zien, in plaats van dit land wekenlang onder terreur te laten leven.”
Times-stafschrijvers Linthicum en McDonnell doen verslag in Mexico-Stad. Mogollón, een speciale correspondent, rapporteert in Caracas. Michael Wilner van het Washington-bureau van de Times droeg ook bij aan de berichtgeving.
