Amerikaanse troepen die een aanval uitvoerden in Venezuela om de voormalige leider gevangen te nemen, wisten te ontsnappen zonder dat er vliegtuigen verloren gingen dankzij een luchtverdedigingssysteem van Russische makelij en een radar van Chinese makelij.
Na het incident zei de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth dat “het zo lijkt Russische luchtverdediging werkte niet zo goed, hè?” Hij ging er niet verder op in, maar in zijn uitleg sprak de Amerikaanse topgeneraal over hoe Amerikaanse troepen de vijandelijke luchtverdediging ontmantelden en vernietigden.
Hoewel de VS door het succes van dergelijke missies een bepaald niveau van vertrouwen in hun capaciteiten kunnen krijgen, bestaat het risico dat een dergelijk succes wordt overschat, vooral als het gaat om wapens die door Amerikaanse concurrenten in handen van andere legers zijn gemaakt.
Sommige van de mislukkingen van de door Venezolaans beheerde buitenlandse luchtverdediging waren bijvoorbeeld te wijten aan problemen zoals inactiviteit, incompetentie en een gebrek aan functionele samenhang tussen ongelijksoortige systemen.
Gewonnen in Venezuela tijdens Operatie Absolute Resolutie of bij operaties tegen door Rusland gemaakte luchtverdedigingssystemen die Iran exploiteert, betekenen misschien niet hetzelfde in een gevecht met Rusland of China.
Het falen van de luchtverdediging van Venezuela
Volgens een memo verwachtten de Amerikaanse troepen ‘aanzienlijke weerstand’ van de Venezolaanse verdediging. Foto van de Amerikaanse luchtmacht door vlieger 1e klas Isabel Tanner
Amerikaanse operatie in Venezuela om te arresteren voormalig president Nicolas Maduro en zijn vrouw eerder deze maand is een groot en complex project waarbij meer dan 150 vliegtuigen betrokken zijn, waaronder een combinatie van F-35 en F-22 stealth-jagers, F/A-18 straaljagers, EA-18 elektronische aanvalsstraaljagers, E-2 luchtlandingsvliegtuigen voor vroegtijdige waarschuwing, bommenwerpers en andere vliegtuigen, waaronder drones.
Toen de veroveringsmacht de versterkte doelfaciliteit bij Fuerte Tiuna naderde, een militaire installatie in de hoofdstad Caracas, begonnen Amerikaanse vliegtuigen aan te vallen. Venezolaanse luchtverdediging een corridor te openen voor helikopters die op lage hoogte langs vooraf bepaalde routes vliegen. Planners verwachtten aanzienlijke weerstand, maar het luchtverdedigingsnetwerk bezweek onder overweldigende Amerikaanse druk.
De VS gebruiken een verscheidenheid aan instrumenten om de luchtverdediging uit te schakelen, waaronder de AGM-88 antistralingsraket die kan worden gebruikt op radar- en elektronische stoorsystemen. De overwinning komt wellicht niet uitsluitend voort uit de Amerikaanse strijdkracht.
“De Venezolaanse bemanning leek onvoorbereid omdat ze veel luchtverdedigingsposities in het midden van het veld plaatsten, niet onder camouflage”, vertelde Mark Cancian, een gepensioneerde kolonel van het Korps Mariniers en defensie-expert bij het Centrum voor Strategische en Internationale Studies, aan Business Insider. Het systeem is kwetsbaar voor Amerikaanse troepen.
Er zijn ook andere problemen. Na Operatie Absolute Resolve werd in sommige rapporten gesteld dat Venezuela geen radargekoppelde systemen had toen de Amerikaanse luchtmacht arriveerde voor de operatie. “Het was een verbluffende roekeloosheid”, zegt Michael Sobolik, senior onderzoeker aan het Hudson Institute.
Experts en analisten hebben al lang bestaande problemen in het Venezolaanse luchtverdedigingsnetwerk opgemerkt, met name met betrekking tot het onderhoud en de instandhouding van de Russische luchtverdediging en Chinese radars, waardoor ernstige tekortkomingen met betrekking tot de staat van de defensietechnologie aan het licht zijn gekomen.
Zorgvuldig inzicht
Een vernietigde luchtverdedigingseenheid op een Venezolaanse militaire basis. Leonardo Fernandez Viloria/REUTERS
Wat kunnen westerse militairen precies zien van de prestaties van Russische en Chinese systemen in Venezuela? Dat is moeilijk met zekerheid te zeggen, althans op basis van de informatie die momenteel beschikbaar is in het publieke debat.
Voorafgaand aan de Amerikaanse aanvalsoperatie werd vastgesteld dat het Venezolaanse leger over Russische S-300VM-batterijen, Buk-M2-systemen, S-125 Pechora-2M-draagraketten en Chinese YJ-27-radars beschikte. Afgelopen november zei een Russisch parlementslid dat Moskou nieuwe Pantsir-S1- en Buk-M2E-systemen aan Venezuela had geleverd. Het is onduidelijk welke systemen actief waren ten tijde van de Amerikaanse aanval.
Venezuela heeft het ook YJ-27-radar gemaakt in China, gebruikt voor het detecteren en bepalen van gevechtsprocedures tegen vijandelijke luchtdoelen. Peking noemt het systeem geavanceerd en zegt dat het stealth-middelen zoals F-22’s en F-35’s op meer dan 240 kilometer afstand kan detecteren en jambestendig is.
Sobolik vertelde Business Insider dat belangrijker dan deze beweringen is hoe het systeem presteert in echte conflicten. De radar lijkt, net als de verdedigingswerken van Russische makelij, van weinig nut te zijn.
De VS en hun partners hebben ook in andere conflicten luchtverdedigingssystemen van Russische makelij gefrustreerd. Israëlische luchtmachtbijvoorbeeld het verslaan van de Russische luchtverdediging in Iran. Amerika deed hetzelfde toen het Operatie Midnight Hammer lanceerde en de nucleaire installaties van Iran aanviel.
Leuk vinden Venezolaanse missiedit was een uitgebreid geplande operatie waarbij een grote strijdmacht betrokken was tegen een zwakkere exportvariant die werd geëxploiteerd door potentieel minder opgeleide operators. De Russische luchtverdediging is effectiever in Oekraïne, ook al zijn er nog steeds verliezen in de strijd, zelfs voor geavanceerde systemen zoals die van Oekraïne S-400.
“Het beeld dat naar voren komt is dat deze systemen bedreigingen op laag en middelhoog niveau aankunnen, maar niet de meest uitdagende aanvallen van de Verenigde Staten en Israël”, aldus Cancian. Toch is de Amerikaanse en geallieerde luchtmacht nog niet op de proef gesteld aan de volledige capaciteiten van het geïntegreerde luchtverdedigingsnetwerk van Rusland en China.
Amerikaans voordeel
F-35-displays in Venezuela en Iran demonstreerden de geavanceerde mogelijkheden van het vliegtuig. Foto van de Amerikaanse luchtmacht
Geconfronteerd met deze overwegingen vertelde Houston Cantwell, een gepensioneerde brigadegeneraal van de Amerikaanse luchtmacht en expert bij het Mitchell Institute for Aerospace Studies, aan Business Insider dat het behouden van technologische superioriteit en het behouden van gevechtsgereedheid cruciaal zijn voor het veiligstellen van superioriteit.
Een goed voorbeeld, zo zei hij, is de F-35 Lightning II Joint Strike Fighter, die “keer op keer heeft bewezen dat het voordelen biedt voor oorlogsstrijders in de lucht” en “de risico’s voor oorlogsstrijders verlaagt, terwijl politieke besluitvormers meer keuzes krijgen.”
Er wordt een voortdurende vaardigheid in het onderhouden en bedienen van geavanceerde vliegtuigen zoals de F-35 verwacht om de Amerikaanse luchtmacht superioriteit te geven over de vijandelijke luchtverdediging. Maar de mate waarin de missie van Venezuela deze voordelen weerspiegelt, blijft onduidelijk.
