Wanneer Roland Mouretop mijn scherm verscheen, was hij bezig met een videogesprek vanuit zijn kunststudio in Farringdon, centraal Londen. Een beetje laat, verontschuldigde hij zich uitgebreid. Zijn uiterlijk was warm en wazig, hij droeg een jasje met verfspatten en een getrimde baard. Hij was, nou ja, niet wat ik had verwacht.
Toen ik Mouret onderzocht, riepen de bevindingen iemand op die een hele carrière vrouwen had gekleed in speciaal ontworpen jurken, genaamd Galaxy en Titanium, die zowel vleiend als pervers waren. Hij ontwerpt kleding die bedoeld is om langzaam en verleidelijk open te ritsen.
Haar interesse in textiel werd aangewakkerd en tot haar verbazing zag ze haar slagersvader zijn bebloede schort opvouwen na een lange dag werken. Meestal ga ik een sollicitatiegesprek in met een plan, een lijst met vragen en een gewenst resultaat, maar dit was een sprong in het diepe. We zijn hier niet om over de modecarrière van Mouret te praten, we gaan het hebben over zijn kunst, die een onbekende entiteit is – ik was de eerste persoon, afgezien van vrienden, met wie over dit nieuwe werk sprak.
Roland Mouret in het toilet van zijn kunstatelier in Noord-Londen; het volgende hoofdstuk in zijn lange creatieve carrière was als schilder
Mouret kwam te laat omdat hij, figuurlijk gesproken, bezig was met schilderen. Wat geweldig, dacht ik, om iets te vinden waar je zo aan verslaafd raakt dat je vergeet waar je bent, wie je bent, de tijd, de dag en waar je hoort te zijn. De toon van ons gesprek was duidelijk en had een rauwheid die iedereen kent die iets heeft meegemaakt. Toen het bedrijf van Mouret onder toezicht kwam te staan en zijn huwelijk de afgelopen jaren uiteenviel, begon hij met schilderen. Waarom is hij ermee begonnen, vraag ik? “Op een dag was ik erg depressief thuis. Ik werd angstig wakker. Ik heb de neiging om dingen op straat op te rapen, dingen die mensen weggooien. Die dag nam ik een soort tekenbord en begon het wit te schilderen. Ik was net verhuisd naar een nieuwe plek en begon met wit op wit te schilderen. Voor mij symboliseerde het wedergeboorte en het gaf me een moment van, ik zou niet zeggen een openbaring, maar misschien iets soortgelijks, en vanaf die dag besefte ik dat ik moest schilderen.”
Zijn werken zijn haastig geschilderd, de kleuren vloeien zachtjes in elkaar over, strelen elkaar, waarbij waterdruppels beweging en emotie toevoegen. De mannen voeren expresscodes uit en vertellen verhalen over het homoleven, waarbij ze verschillende delen van Mouret zelf en de wereld van zijn verbeelding vertegenwoordigen.
De schilderijen van Mouret onderzoeken codes en vertellen verhalen over het homoleven
In één werk worstelen twee mannen op een strand en je weet niet waar het ene lichaam eindigt en het andere begint. Op andere foto’s zie je sporen van lichamen die zijn achtergelaten in haastig uitgetrokken sokken en de uitrusting van het dagelijkse moderne leven – je voelt de hitte van het moment van het oppervlak afstralen. “Het is eng omdat ik nooit weet wat het einde zal bepalen”, vertelde hij me. “Ik wilde mezelf erbij betrekken, ik begon bij mezelf. Het werk is licht figuratief, de personages interacteren op intieme, persoonlijke momenten.” Voor hem gaat het om de emotionele reis die hij aflegt met zijn seksualiteit en zijn interne benadering. Hij voegt eraan toe: “Ik benader alle vormen van mannelijkheid, zelfs vrouwelijkheid, in de schilderkunst.” Het proces was snel en ingewikkeld, en naarmate de tijd verstreek, zag hij een beweging in de richting van vertraging. Hij vergelijkt het resultaat met het creëren van een brug voor zichzelf en met schilderen om te ontdekken wat hem raakt. Hij brengt drie uur per dag door in zijn atelier en maakt wat er op dat moment opkomt.
Margaret Naumburg, bekend als de moeder van de kunstzinnige therapie, zei ooit: ‘Ik kan dingen zeggen in kleuren en vormen die ik op geen enkele andere manier kan zeggen – dingen die ik niet met woorden kan zeggen.’ In zijn werk was hij een pionier in het spontaan vrijkomen van beelden die, zo geloofde hij, fungeerden als een manier om verbinding te maken met het onderbewustzijn. Het viel me op dat Mouret dat misschien deed: verbinding maken met het diepste deel van hemzelf – iets dat onuitsprekelijk en onverklaarbaar was. Maar iets dat lijkt te zijn veranderd, is dat het niet om externe validatie gaat. Nadat hij zijn leven in de modewereld heeft doorgebracht, waar validatie wordt gezocht en mijlpalen moeten worden bereikt, betekent dit werk voor hem nieuwe mogelijkheden, iets dat van hemzelf is. Voor het eerst maakt het hem niet uit wat wij denken.
Nadat hij een kunstenaarsbord op straat had gevonden, begon hij wit op wit te schilderen; “Voor mij symboliseert het wedergeboorte… Vanaf die dag besefte ik dat ik moest schilderen”, zei hij
Deze overgang naar de wereld van de schilderkunst had echter een behoorlijk grote impact op zijn leven. Hoewel hij er in eerste instantie misschien niet bewust naar op zoek was, vertelde hij mij dat hij sinds hij een jaar geleden begon met schilderen geen seks meer had gehad. Voordat hij aan deze reis begon, zocht hij iets in anderen, en verbinding met hen maakte hij vaak in de hoop verbinding te maken met zichzelf. Dit proces van het maken van kunst betekent dat hij op een andere manier, op een nieuwe manier, aandacht kan besteden aan zijn innerlijke zelf. Ze legt uit: “Op momenten van eenzaamheid of op zoek naar iets zijn we allemaal egoïstisch, we hebben allemaal egoïstische manieren om lief te hebben. Als ik schilder, bereik ik in feite verbinding in het schilderen – ik raak iemand aan die ik niet ken, maar het is iets dat ik in mijn hoofd weet. Dat is wat verandert. En ik was verrast omdat het volkomen hopeloos was.”
Hij vertelt over zijn werk dat in de loop van de tijd exfolieert en verandert. Dit is niet de kunst van perfectionisme. Het bord wordt nat als hij penseelstreken in lagen aanbrengt, terwijl het naar zijn wens buigt en uitzet. Hij sprak over het bloed – hij was tenslotte de zoon van een slager – dat door de aderen van zijn volk stroomde. Dat is belangrijk, want hij schildert vlees met grote zorg en interesse. Bij sommige werken voelt de huid verbrand aan na een dag in de zon, terwijl bij andere de huid bleek en doorschijnend is. De resultaten zijn zeer realistisch: de cijfers tikken en pulseren alsof ze leven. Mouret heeft zijn carrière doorgebracht met ontwerpen voor vrouwen en streeft ernaar om in zijn ontwerpen de manier waarop zij gezien willen worden weer te geven. Nu schildert hij vooral mannen, maar voor hem is gender niet belangrijk in dit werk, omdat hij het niet binair ziet. Op één afbeelding ligt een transgender man naakt op zijn rug naast een ander lichaam.
Hij schildert vlees met zorg en interesse; bij sommige werken verbrandt de huid na een dag in de zon, terwijl bij andere de huid bleek en doorschijnend is
Schilderen in en op wit roept de symboliek van wedergeboorte op en in zijn recente werken is er een terugkerend thema van strak, blokvormig wit. Herenondergoed valt op tegen de zachtere blauw-, groen-, grijs- en groentinten. Het lijkt mij dat hier iets over te zeggen valt, maar ik wil er niet naar raden. Ik aarzelde om het allemaal met een mooie strik vast te binden, omdat het mij leek alsof het dieper was en zich nog steeds aan het vormen was. Kunstwerken vertellen vaak het verhaal van hoe de ervaringen van de kunstenaar aansluiten bij de kijker. Het werk van Mouret, in dit geval nog steeds ongezien, blijft in kwantiteit onbekend. Hoe zullen mensen het begrijpen? Hij deelde zijn zorgen daarover niet. Hij heeft dit werk voor hem gemaakt, en niet voor iemand anders. Maar hij vertelde me dat de kleur wit heel belangrijk voor hem is en dat zijn referenties geworteld zijn in mannelijkheid, in broeken, sokken en hoeden. Hij vertelt meer over zijn referenties: hij put inspiratie uit de jaren veertig, uit een geïllustreerd boek, uit een zomer doorgebracht in Zuid-Frankrijk.
“Het was een gevoel van vrijheid”, zei Mouret over haar overgang van mode naar schilderkunst. “Ik begrijp de vrede in mijn dualiteit. Ik begrijp wat ik weer moet doen, omdat het een andere kamer was waarin ik niet wist wat er zou gebeuren. Ik accepteerde de ervaring gewoon”
Ik verliet dat gesprek met een gevoel van inspiratie en enthousiasme. Het creëren van werk dat speciaal voor jou is, is niet eenvoudig, en dat werk kan je op zijn beurt iets van jezelf opleveren. Dit kan je iets leren over de verstoten of losgeraakte delen van jezelf die er altijd al zijn geweest. Mouret vertelde me: “Het is een gevoel van vrijheid. Ik begrijp vrede in mijn dualiteit. Ik begrijp wat ik opnieuw moet doen, omdat het een andere kamer was waarin ik niet wist wat er zou gebeuren. Waar ik er geen probleem mee had om erin te zitten en de ervaring te beleven – ik accepteerde de ervaring gewoon.” Dit is gebruikelijk in een branche als de mode, waar de angst bestaat dat je de mening van anderen zult verliezen, niet alleen over je werk, maar ook over jezelf. Dit zette mij aan het denken over de golf van beroemde ontwerpers die nieuwe manieren vinden om kunst te maken. We eindigen met praten over Luella Bartley En Christoffel Kanedie zich de laatste jaren tot schilder- en beeldhouwkunst wendde. Er ontstaat een gevoel van kameraadschap en opwinding als Mouret vertelt over hun werk en hoe geweldig hij het vindt. Het is alsof ze allemaal op de kunstacademie zitten, waar het werk vol hoop en betekenis is.
Fotografie door Vianney Le Caer. Afkomstig uit 10+ nummer 8 – TOEKOMST, JUBILEUM, VIERING – nu verkrijgbaar. Bestel uw exemplaar Hier.
