CARACAS, Venezuela — Zoals veel Venezolanen zei Ramón Arape dat de foto van voormalig president Nicolás Maduro in Amerikaanse hechtenis een verbluffend – en welkom – zicht was.
“Ik geef toe dat ik opgelucht was toen ik de foto van Maduro in mijn hand zag buitenlanders”, zegt Arape, 59, lasser en vader van drie kinderen.
Minder overtuigend zijn de opmerkingen van president Trump over de vastberadenheid van Washington om de regering en de olie-industrie, de belangrijkste natuurlijke hulpbron van Amerika, over te nemen.
“We hebben buitenstaanders gehad – Cuba, Iran, China – en nu doet Amerika mee en wil leiders benoemen en ons olie verkopen?” zei Arape, verwijzend naar een reeks buitenlandse bondgenoten die werden gezocht door de socialistische regering van Maduro en zijn voorganger, wijlen Hugo Chavez. “Dit is een schending van de wet en de soevereiniteit.”
Veel Venezolanen hopen op bevrijding, maar blijkbaar niet ten koste van de welvaart van het land. Hoe dit rijmt met de opvatting van Trump dat Venezuela de door de VS geproduceerde olie-industrie “steelt” is een van de grote vragen nu Washington begint aan een enorme inspanning voor het opbouwen van naties in Zuid-Amerika.
Net als veel andere landen nationaliseerde Venezuela zijn olie-industrie in de twintigste eeuw, een proces dat in de jaren zeventig begon onder de regering van Amerikaanse bondgenoten in Caracas. Verschillende Amerikaanse oliegiganten hebben vervolgens claims van illegale overname geuit tegen de regering van Chavez, de mentor van Maduro. Toch zullen maar weinig mensen hier waarschijnlijk de verklaring van Trump op sociale media geloven dat Venezuela “alle olie, land en andere activa die ze eerder van ons hebben gestolen” moet teruggeven.
Zondag was slechts een dag na de schokkende gebeurtenissen toen Amerikaanse troepen de hoofdstad bestormden en Maduro en zijn vrouw Cilia Flores ontvoerden uit het Miraflores-paleis, de zetel van de regering, en hen het land uit vlogen – en uiteindelijk naar New York, waar beiden werden beschuldigd van drugshandel. Beiden ontkenden de beschuldigingen en noemden ze Amerikaanse propaganda.
Venezolanen met internettoegang hadden de kans om het buitengewone beeld van Maduro te zien, blootgesteld aan niet-tropische temperaturen en geflankeerd door federale agenten, die rondliep op een militaire basis in New York en blijkbaar tegen de toeschouwers zei: “Gelukkig nieuwjaar.”
In de hoofdstad van Venezuela werd het leven zondag, ondanks het weekend, langzaam weer normaal.
Auto’s en verschillende soorten openbaar vervoer reden door de straten die de dag ervoor leeg waren. Mensen gingen voorzichtig het huis uit nadat ze het grootste deel van de zaterdag binnen hadden doorgebracht, uit angst voor de ontploffing en de mogelijke gevolgen ervan. In dit overwegend rooms-katholieke land gaan veel mensen naar de kerk. De preek roept op tot vrede.
Er was een voelbaar gevoel van opluchting dat de oorlogsdreiging, althans tijdelijk, was afgenomen. Veel mensen herinneren zich nog steeds de ongelooflijke gebeurtenissen die de toekomst van dit land veranderden – zij het op onvoorspelbare manieren.
Maar zowel onder aanhangers als critici van de afgezette president bestaat er een sterke vastberadenheid dat de olie en andere hulpbronnen van het land heilig zijn en niet aan de Verenigde Staten – of aan wie dan ook – mogen worden overgedragen.
“Het was heel emotioneel om Maduro en Cilia eindelijk geboeid en vastgehouden te zien”, zegt Fernando González (29), een loodgieter die zei dat hij Marína Corina Machado steunde, de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede en jarenlang oppositieleider. “Beide moeten boeten voor hun misdaden. Daarvoor danken we Trump. Maar dat betekent niet dat we het eens zijn met alles wat hij bereid lijkt te doen.”
De vastberadenheid van de president om Venezuela te ‘sturen’ – en zijn olie over te nemen – valt niet in goede aarde bij González, een fervent nationalist in een land met een lange geschiedenis van nationalistisch activisme.
“Het is allemaal een grap als ze Maduro uit de weg ruimen, alleen maar om olie over te nemen en te verkopen”, zei hij. “Zo kan het niet zijn. We willen vooruitgang en verandering, maar de transitie wordt geleid door het Venezolaanse volk. Niet alles kan gebeuren volgens de wensen van Amerika.”
González ziet de rol van de Verenigde Staten: “Om ons te helpen het sociale drama in dit arme land te boven te komen.” Hij voegde er echter aan toe: “Ze moeten onze wensen respecteren.”
Arape, de lasser, vatte de gevoelens van veel mensen samen. “We hebben dit allemaal niet gedaan zodat Trump zijn volk een naam kon geven en onze olie kon overnemen”, zei hij.
Zaterdag zei Trump: “Wij zullen de regering besturen totdat we een veilige, passende en verstandige transitie kunnen maken.” Maar zondag kwamen regeringsfunctionarissen terug op die verklaring en zeiden dat de VS dat zouden doen oefende druk uit op de Venezolaanse regering om in te stemmen met Amerikaanse eisen.
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei dat de dreiging van grotere militaire actie een “hefboom” zou zijn tegen de Venezolaanse regering.
In Caracas is verwarring over de toekomst een veel voorkomend gevoel, zowel onder de critici als onder de aanhangers van Maduro.
“We willen weten wie werkelijk aan de macht is”, zegt William Rojas, 31, vader van twee kinderen en woonachtig in de wijk El Valle in Maduro.
Tijdens zijn persconferentie op zaterdag zei Trump dat Maduro’s vice-president, Delcy Rodríguez, is benoemd tot interim-president, een feit dat zondag leek te worden bevestigd door Telesur, een overheidszender. Maar Rodríguez eiste zaterdag in een toespraak vanuit Miraflores Palace dat Washington de “ontvoerde” Maduro terug zou geven, die hij de “enige” president van het land noemde.
“Delcy Rodríguez zei dat Maduro president blijft, maar niet langer in functie is”, zei Rojas. ‘En hoe kunnen ze hem het land uitzetten? Wie heeft onze president verraden?’
Hij voegde eraan toe: “We kunnen niet leven met het idee dat het Trump en Marco Rubio zijn die ons werkelijk regeren! We zijn volledig in de war.”
Te midden van alle ambiguïteit vragen de autoriteiten mensen om terug te keren naar hun dagelijkse levensstijl – alsof Maduro er nog was.
Er is nog steeds geen officieel aantal slachtoffers als gevolg van de aanval van zaterdag. Minister van Defensie, generaal Vladimir Padrino López, noemde de operatie in zijn toespraak een “laffe ontvoering” die werd uitgevoerd “nadat het merendeel van het veiligheidspersoneel, soldaten en onschuldige burgers van de president meedogenloos was vermoord”, aldus Telesur.
Padrino drong er bij de Venezolanen op aan om weer aan het werk en naar school te gaan, en voegde eraan toe: “Ik roep het Venezolaanse volk op om vrede te sluiten, orde te scheppen, en niet te vervallen in de verleiding of de psychologische oorlog, bedreigingen en angst die zij ons willen opleggen.”
Speciale correspondent Mogollón deed verslag vanuit Caracas en stafschrijver McDonnell uit Boston.
