Een van Michaels vrienden zei onlangs tegen hem: ‘Ik ben niet uitgeput; ik voel me gewoon leeg.’ Hij komt opdagen, haalt deadlines en weet te glimlachen tijdens vergaderingen. Maar het werk voelt gewichtloos en niet geschikt voor het doel. Hij is niet de enige. GallupUit het State of the Global Workplace-rapport 2025 blijkt dat slechts 21% van de werknemers wereldwijd betrokken is, en slechts één op de drie werknemers zegt dat ze het goed doen. Dit is geen kleine fout, maar een waarschuwingssignaal voor leiders en de cultuur.
Wanneer er leegte op de werkvloer ontstaat, worden onze reflexen pathologisch: “Is dit een burn-out? Heb ik een diagnose nodig?” Soms, ja, klinische omstandigheden vereisen klinische zorg. Veel van de hedendaagse strijd is echter in wezen filosofisch van aard en concentreert zich op kwesties als het doel, de waarden, de identiteit en de zin van het leven. Deze producten vereisen niet noodzakelijkerwijs een medische etikettering; ze hebben betere vragen nodig.
Waarom we verschillende lenzen nodig hebben
Afscheid nemen is duur. Gallup schat dat een lage betrokkenheid de wereldeconomie jaarlijks 8,8 biljoen dollar kost, oftewel bijna 9% van het mondiale bbp. Manager De betrokkenheid nam ook af, waardoor er in 2024 drie punten daalden, wat een domino-effect had op het team. Menselijke verliezen? Teams voelen zich plat, leiders raken opgebrand en organisaties zien drukte aan als vooruitgang.
Cognitieve wetenschapper Johannes Vervaeke noemt ons huidige moment een ‘zingevingscrisis’ – een cultureel tekort in het begrijpen van ons leven. Het kader helpt ons in te zien dat de leegte die veel mensen voelen niet noodzakelijkerwijs een stoornis is; vaak zijn het signalen. Therapie is vooral belangrijk als er een klinisch risico bestaat. Maar als de primaire uitdaging het doel is – en niet de pathologie – kan filosofie een geschikte eerste (of parallelle) stap zijn.
Hoe filosofische begeleiding op de werkplek eruit ziet
Filosofie op het werk komt niet naar voren als abstracte debatten over Plato in de kantine. Dit komt naar voren als gestructureerde reflectie wanneer leiders zich vastgelopen, in conflict of onduidelijk voelen. In tegenstelling tot traditionele coaching, waarbij vaak de nadruk wordt gelegd op doelen en prestaties, of therapie, die zich richt op het genezen van emotionele wonden, schept filosofische counseling duidelijkheid, waardoor je langzamer wordt in het onderzoeken van de ideeën, aannames en waarden die beslissingen bepalen.
In de praktijk betekent dit het creëren van een gespreksruimte waar leiders diepere vragen kunnen onderzoeken die vaak onopgelost blijven tijdens kwartaalbeoordelingen of strategische planningssessies. Het gaat niet om het diagnosticeren of voorschrijven. Het gaat erom dat je nadenkt over je manier van denken, en dan zachtjes maar volhardend vraagt of dat patroon je helpt. Soms helpt het toetsen van uw kernideeën aan tegengestelde filosofische standpunten u van gedachten te veranderen, maar het helpt u ook uw ideeën met meer precisie en focus te formuleren. Een filosofische counselingsessie is dus geen counselingsessie‘niet over “advies.” Hij‘Dit is een onderzoek waarbij vragen centraal staan als:
- “Wat betekent succes hier?” (Definieer het concept voordat u het nastreeft.)
- “Welke aannames behandel je als feit?” (Onthul de verborgen regels die je volgt.)
- “Welke verplichtingen gaan gepaard met jouw waarden?” (Verbind actie aan betekenis, niet aan stemming.)
Een van de vice-presidenten met wie ik werkte, voelde zich “achterop raken” in zijn carrière. Hij wilde niet van baan veranderen; hij vroeg zich af of hij het moest doen. Van buitenaf was zijn rol een succesverhaal: hij leidde complex, multifunctioneel werk, begeleidde toekomstige leiders en gaf vorm aan de langetermijnstrategie. Maar toen zijn collega’s naar spetterendere titels leken te springen, internaliseerde hij de mythe dat een carrière alleen betekenis had als deze zich in een rechte lijn en bergopwaarts bewoog.
