WASHINGTON — Een man met een pistool en een mobiele telefoon ging in mei 2019 een federale kredietvereniging binnen in een klein stadje in het centrum van Virginia en eiste contant geld.
Hij vertrok met 195.000 dollar in een tas en zonder aanwijzingen over zijn identiteit. Maar zijn smartphone bleef hem volgen.
Wat er daarna gebeurt, zou kunnen resulteren in een baanbrekende beslissing van het Hooggerechtshof over het Vierde Amendement en de beperkingen ervan op ‘onredelijke huiszoekingen’. De rechtbank zal op 27 april uitspraak doen over de kwestie.
Meestal gebruikt de politie tips of aanwijzingen om een verdachte te lokaliseren en vraagt vervolgens een huiszoekingsbevel aan van een rechter om een huis of ander privégebied binnen te gaan om bewijsmateriaal in beslag te nemen dat een misdrijf zou kunnen bewijzen.
Civiele libertariërs zeggen dat het nieuwe ‘digitale web’ omgekeerd werkt.
“Het is eerst het verzamelen en doorzoeken van gegevens. Daarna de verdenking. Dat is het tegenovergestelde van hoe ons systeem werkt, en het is erg gevaarlijk”, zegt Jake Laperruque, een advocaat in de zaak. Centrum voor Democratie en Technologie.
Maar deze nieuwe datascan zou effectief kunnen zijn bij het opsporen van criminelen.
Omdat er geen aanwijzingen waren voor een bankoverval in Virginia, wendde een rechercheur van de politie zich tot wat een van de rechters in de zaak ‘een innovatief onderzoeksinstrument noemde… dat de meedogenloze verzameling van zeer nauwkeurige locatiegegevens mogelijk maakt’.
Mobiele telefoons kunnen worden gevolgd via torens en Google slaat deze historische locatiegegevens op voor honderden miljoenen gebruikers. Detectives sturen Google een verzoek om informatie, bekend als een “bevel tot gebiedsbeperking”, verwijst naar een virtueel hek rond een bepaald geografisch gebied op een bepaald tijdstip.
Agenten doorzochten een telefoon die zich op het moment van de overval binnen 150 meter van de bank bevond. Hij gebruikte de gegevens om Okello Chatrie te vinden en kreeg vervolgens een huiszoekingsbevel in zijn huis waar contant geld en inbraakbriefjes werden gevonden.
Chatrie ging een voorwaardelijk schuldig pleidooi aan, maar het Hooggerechtshof zal zijn pleidooi aanhoren volgende week.
De rechters kwamen overeen om te beslissen of het bestemmingsplan in strijd was met het 4e amendement.
De resultaten kunnen meer zijn dan alleen locatietracking. Een breder vraagstuk is de juridische status van grote hoeveelheden gegevens die privé zijn opgeslagen en gemakkelijk kunnen worden gescand.
Dit kunnen woorden of woordgroepen zijn die voorkomen in Google-zoekopdrachten of e-mails. Onderzoekers willen bijvoorbeeld misschien weten wie een bepaald adres heeft doorzocht in de weken voordat daar een brandstichting of moord heeft plaatsgevonden, of wie informatie heeft gezocht over het maken van een bepaald type bom.
De rechters verschilden sterk van mening over de verenigbaarheid hiervan met het 4e Amendement.
Twee jaar geleden oordeelde het conservatieve Amerikaanse Hof van Beroep voor het 5e Circuit in New Orleans dat “zonering warrants algemene warrants zijn die categorisch verboden zijn door het 4e Amendement.”
Opperrechter John Roberts koos in 2018 de kant van de liberalen van het Hof in een privacyzaak over het vierde amendement.
(Alex Wong / Getty Images)
Historici van het 4e Amendement zeggen dat het grondwettelijke verbod op “onredelijke huiszoekingen en inbeslagnemingen” voortkwam uit de woede van de Amerikaanse koloniën over Britse officieren die algemene bevelen gebruikten om huizen en winkels te doorzoeken, zelfs als ze geen reden hadden om een bepaalde persoon van wangedrag te verdenken.
Nationale Assn. Strafrechtadvocaten vertrouwen op deze meningen bij het aanvechten van bestemmingsbevelen.
Zijn advocaten voerden aan dat de regering ‘Chatrie’s persoonlijke locatiegegevens had verkregen… met een ongrondwettelijk algemeen bevel dat Google dwong een visexpeditie uit te voeren via miljoenen Google-accounts, zonder enige basis om aan te nemen dat een van die accounts belastend bewijsmateriaal bevatte.’
Ondertussen splitste het meer liberale 4e Circuit in Virginia zich met 7-7 om het beroep van Chatrie af te wijzen. Sommige rechters legden uit dat de wet onduidelijk was en dat de politieagenten niets verkeerd hadden gedaan.
“Er was hier geen sprake van zoeken”, schreef rechter J. Harvie Wilkinson in een advies waarin hij dit gebruik van trackinggegevens verdedigde.
Hij wees op uitspraken van het Hooggerechtshof uit de jaren zeventig waarin werd geoordeeld dat chequegegevens van banken of telefoongegevens van telefoonmaatschappijen niet privé waren en zonder bevel door onderzoekers konden worden doorzocht.
Chatrie stemde ermee in dat Google zijn locatie zou bijhouden. Als de financiële gegevens van meerdere maanden niet privé waren, schreef de rechter, “was een verzoek om deze twee uur aan openbare bewegingen zeker te bekijken ook niet privé.
Google wijzigt zijn beleid in 2023 en slaat niet langer locatiegeschiedenisgegevens op voor al zijn gebruikers. Maar exploitanten van mobiele telefoons ontvangen nog steeds arrestatiebevelen voor trackinggegevens.
Wilkinson, een prominent conservatief figuur in het Reagan-tijdperk, voerde ook aan dat de rechtbanken ongelijk zouden hebben als ze ‘het vermogen van de wetshandhaving om technisch onderlegde criminelen bij te houden zouden dwarsbomen’ of zouden leiden tot ‘meer onopgeloste zaken. Stel je een moord voor waarbij de dader een gecodeerde mobiele telefoon achterlaat en niets anders. Geen vingerafdrukken, geen getuigen, geen moordwapen. Maar omdat de moordenaar Google toestond zijn locatie te volgen, zou een geofence-bevel de zaak kunnen oplossen’, schreef hij.
Rechter in Los Angeles het gebruik van territoriale beperkingsbevelen handhaven om twee mannen te vinden en te veroordelen voor diefstal en moord op een parkeerplaats bij een bank in Paramount.
Het slachtoffer, Adbadalla Thabet, verzamelde vroeg in de ochtend contant geld bij benzinestations in Downey, Bellflower, Compton en Lynwood voordat hij naar de bank reed.
Nadat hij was beroofd en neergeschoten, vonden rechercheurs van de sheriff van Los Angeles County bewakingscamera’s waarop te zien was dat hij werd gevolgd door twee auto’s waarvan de kentekenplaten niet zichtbaar waren.
De rechercheur verzocht vervolgens een geofencingbevel aan bij een rechter van het Hooggerechtshof, waarbij Google werd verplicht locatiegegevens te verstrekken voor zes plaatsen die op de ochtend van de moord waren gespecificeerd.
Dit leidde tot de identificatie van Daniel Meza en Walter Meneses, die schuldig pleitten aan de misdaad. A Het Californische Hof van Beroep weigerde hun vierde amendement eist tegen 2023, hoewel de rechters zeiden dat ze juridische bedenkingen hadden bij de “nieuwheid van de specifieke surveillancetechnieken in kwestie.”
Het Hooggerechtshof is ook verdeeld over de vraag hoe het Vierde Amendement moet worden toegepast op nieuwe vormen van toezicht.
Met 5 tegen 4 stemmen oordeelde de rechtbank in 2018 dat de FBI een huiszoekingsbevel had moeten verkrijgen voordat ze van mobiele telefoonbedrijven moesten eisen dat ze 127 dagen aan gegevens overhandigden van Timothy Carpenter, een verdachte van een reeks winkelovervallen in Michigan.
Gegevens bevestigden dat Carpenter in de buurt was toen de vier winkels werden beroofd.
Opperrechter John G. Roberts zei samen met vier liberale rechters dat dit langdurige toezicht de privacyrechten schendt die worden beschermd door het Vierde Amendement.
Een “seismische verschuiving in de technologie” zou dit mogelijk kunnen maken totale bewaking van het publiek, schreef Roberts: en “wij weigeren de staat onbeperkte toegang te verlenen” tot de database.
Maar hij beschreef de beslissing van Carpenter als “beperkt” omdat er weken aan surveillancegegevens bij betrokken waren.
In afwijkende meningen vroegen vier conservatieve leden zich af hoe het volgen van iemands rijgedrag in strijd is met hun privacy. Bewakingscamera’s en kentekenlezers worden vaak gebruikt door onderzoekers en worden zelden uitgedaagd.
Advocaat-generaal D. John Sauer baseerde zich op dat argument bij zijn verdediging van Chatrie’s vonnis. “Een persoon heeft geen redelijke verwachting van privacy bij bewegingen die iedereen kan zien”, schreef hij.
Eind juni zullen de rechters uitspraak doen.
