RIO DE JANEIRO — President van Brazilië Luiz Inácio Lula da Silva ondertekende een wet die beschermingsmaatregelen versterkt voor vrouwen die het slachtoffer zijn van gendergerelateerd geweld, een stap die door feministische activisten werd verwelkomd, hoewel ze ook meer financiering voor preventie eisten.
De invoering van de wet komt op een moment dat de woede hoog oploopt Brazilië over recordgevallen van geweld tegen vrouwen en een reeks spraakmakende incidenten die het land schokten en in vuur en vlam zetten wijdverbreide demonstraties op zondag.
De wet, die maandag in de Braziliaanse staatscourant is gepubliceerd, staat rechters toe maatregelen te nemen om slachtoffers te beschermen, zoals het opschorten of beperken van wapenbezit, het verwijderen van gewelddadige overtreders uit de huizen van slachtoffers en het verbieden van contact met slachtoffers.
Mensen die beschermende maatregelen moeten volgen, zullen nu ook gedwongen worden mondkapjes te dragen enkel monitor. Slachtoffers worden via beveiligingsapparatuur op de hoogte gebracht als de dader hen benadert.
De wet verhoogt ook de straf voor het verkrachten van een kind jonger dan 14 jaar naar maximaal 18 jaar, in plaats van 15 jaar. Wanneer een kind wordt verkracht en vermoord, zal de dader nu tussen de 20 en 40 jaar achter de tralies doorbrengen, en van 12 naar 30 jaar.
Voormalig senator Margareth Buzetti – van de centrumrechtse Progressieve Partij – stelde het wetsvoorstel op, dat in november door de Senaat werd aangenomen.
Rachel Ripani, een van de organisatoren van de protesten van zondag die volgens haar in 90 Braziliaanse steden plaatsvonden, prees de ondertekening van de wet.
“Dit is heel positief, maar het is ook een belangrijk teken van hoe deze wetgeving eindelijk zonder publieke druk wordt omgezet in een secundair plan”, vertelde hij aan The Associated Press.
Vorige week riep Ripani op tot demonstraties na een reeks gevallen waarin bijzondere wreedheden aan het licht kwamen. Hij haalde het geval aan van Taynara Souza Santos, die werd aangereden door haar ex-vriend en bekneld raakte door een auto die haar een kilometer lang over beton sleepte. De blessure van de 31-jarige speler was zo ernstig dat zijn been werd geamputeerd. Videobeelden van het incident gingen viraal.
In een ander schokkend geval werd lerares Engels Catarina Kasten op 21 november in de zuidelijke stad Florianopolis verkracht en gewurgd op een voetpad vlakbij het strand, op weg naar zwemlessen.
En op 28 november schoot een administratief medewerker op een school in Rio de Janeiro twee vrouwelijke collega’s neer. Een van de jongere broers en zussen van het slachtoffer, Alline de Souza Pedrotti, gaf toe dat ze het niet accepteerde om een vrouwelijke baas te hebben.
Eerder dit jaar gingen ook beelden van een vrouw die meer dan 60 keer werd aangereden door haar vriend in een lift viraal. Vervolgens onderging hij een gezichtsreconstructieoperatie.
“Dit geweld werd gefilmd en gezien”, zei Ripani. “Mensen kijken ernaar en vragen zich af waarom er geen straf is.”
Volgens een rapport uit 2025 van de denktank van het Braziliaanse Public Security Forum is ruim één op de drie vrouwen in Brazilië gedurende een jaar het slachtoffer van seksueel of gendergerelateerd geweld, het hoogste aantal sinds het begin van de registratie in 2017.
Tien jaar geleden heeft Brazilië een wet aangenomen die de misdaad van vrouwenmoord erkent, gedefinieerd als de dood van een vrouw in de huiselijke sfeer of als gevolg van vernedering tegen vrouwen.
Volgens het Braziliaanse Public Security Forum waren vorig jaar 1.492 vrouwen het slachtoffer van vrouwenmoord, het hoogste aantal sinds de wet in 2015 werd ingevoerd.
In oktober 2024 ondertekende Lula een wet waarin werd bepaald dat degenen die veroordeeld zijn voor het vermoorden van vrouwen een minimumstraf van twintig jaar en een maximum van veertig jaar zouden krijgen, oplopend van twaalf naar dertig jaar.
Isadora Vianna, een socioloog van de Rio de Janeiro State University, zei dat zwaardere straffen voor plegers van seksueel geweld tegen vrouwen en kinderen populair zijn onder zowel progressieven als conservatieven, maar uit onderzoek blijkt dat ze inefficiënt zijn in het voorkomen van misdaad.
Over kinderslachtoffersHet zou veel effectiever zijn om seksuele voorlichtingslessen op scholen te geven en ruimtes aan te bieden waar kinderen hun mening kunnen uiten, zei hij.
“Maar het bevorderen van deze kwestie is erg moeilijk omdat wetgevingsdebatten meer worden geleid door morele waarden, en niet door technische studies”, zei hij.
Tatianny Araújo, een vrouwenrechtenactiviste en lid van een abortus rechten De groep zei ook dat de prioriteit moet liggen bij preventief beleid, zoals het verhogen van de budgetten voor de bestrijding van seksueel geweld en het opleiden van justitiële instellingen, gezondheidswerkers en sociale dienstverleners die in contact komen met slachtoffers.
“Geen enkele verandering in de strafmaat zal werken, omdat we daaronder nog steeds seksistische, vrouwonvriendelijke en racistische structuren hebben die ons schade toebrengen, schenden en doden”, zei hij.
—
Volg AP’s berichtgeving over Latijns-Amerika en het Caribisch gebied op https://apnews.com/hub/latin-america
