In Olympische Winterspelen 2026 Milaan CortinaDeze iconische Olympische ketel presteert elke dag net als zijn atleten.
Dit jaar werden er voor het eerst twee ketels tegelijkertijd aangestoken op verschillende locaties. Geïnspireerd door de geometrische tekeningen van Leonardo da Vinci zetten beide ketels uit en krimpen ze in, reageren op muziek en zenden hun eigen licht uit – en een van de ketels zal tijdens de Spelen elk uur een show voor toeschouwers verzorgen.
De traditie Olympische vlam en ketels van 100 jaar of ouder. Historisch gezien werden de Olympische Spelen geopend met een estafetteceremonie waarbij ook de Olympische Spelen betrokken waren fakkeldrager breng het vuur naar de ketel, die blijft branden tot de slotceremonie. Hoewel het ketelontwerp gedurende het eerste decennium van de Olympische Spelen relatief consistent bleef, is het de afgelopen jaren een belangrijk ontwerpmoment geworden. De aanpak van dit jaar is een samenvatting van de overgang van de ketel van een statisch object naar een performance op zichzelf.
“In recente edities van de spelen ligt de focus steeds meer op wie de ketel zal aansteken, op het ontwerp ervan en op wat het betekent”, zegt Marco Balich, creatief leider bij de openingsceremonie van de Olympische Winterspelen en die de ketel van dit jaar ontwierp. “Kortom, ik denk dat je door de jaren heen de geschiedenis van de ketel ziet veranderen van heel eenvoudig naar (mooie uitspraak).”
Een korte geschiedenis van het Olympische ketelontwerp
Hoewel de symbolische vlam op de Olympische Spelen minstens dateert uit 1928, werd in 1936 in Berlijn de eerste Olympische fakkeltocht gehouden. De ketel van dat jaar was een klein, komvormig vat dat op drie poten op een podium stond. Bij daaropvolgende Olympische Spelen, zoals Londen 1948, Helsinki 1952 en Rome 1960, bleef het ketelformaat grotendeels hetzelfde.
Vanaf ongeveer 1968 begonnen ontwerpers zich meer creatieve vrijheden te permitteren met ketels. Bij de Spelen in Mexico-Stad van dat jaar werd een ketel getoond die door een vrouw was gemaakt (de eerste) in de vorm van een gigantische ronde beker. Sindsdien is de ketel qua vorm en reikwijdte blijven evolueren, van een 6,4 meter hoge rolvormige ketel voor de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta tot een monument met meerdere scherfjes voor de Olympische Spelen van 2010 in Vancouver en een op bloemblaadjes geïnspireerd vuurkoor voor de Olympische Spelen van 2012 in Londen.
Volgens Balich, die een recordaantal van zestien evenementcredits heeft voor een Olympische ceremonie, is de ketel de afgelopen jaren van een stilstaand symbool uitgegroeid tot een soort uitvoerende kunst met een hoge inzet. Balich coördineerde de openingsceremonie van de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro kinetische “zon” sculptuur door kunstenaar Anthony Howe; aangedreven door de wind, fladderen de tentakels en reflecteren het licht van het ketelvuur met een spectaculair effect.
En in 2024 liet ontwerper Mathieu Lehanneur in Parijs bijna alle bekende ketelontwerptradities varen ten gunste van een echte luchtballondie tijdens de Olympische Spelen dagelijks vloog voor een publiek met kaartjes en na het einde van de Spelen in de Tuilerieën in Parijs bleef voor avondoptredens.
Balich zei dat de grotere rol van de ketel tijdens de Olympische Spelen en daarna het ontwerp van dit jaar inspireerde. “Ik was erg geïnspireerd omdat dit voor mij bevestigde dat de ervaring met dit object zo relevant is, dat het de moeite waard was om een dynamische sessie toe te voegen die de ervaring zou verbreden en nog emotioneel ontroerender zou zijn, vooral voor de jongere generatie,” zei hij.
Een nieuwe ketelervaring
Dit jaar herhaalde Balich het idee van de ketel als ervaring door er een uurlijkse show van te maken, compleet met licht, muziek en beweging.
Het concept begon met twee ketels – één in Milaan en één in Cortina – om de harmonie tussen mens en natuur te vertegenwoordigen. Het ontwerp is geïnspireerd op een reeks geometrische tekeningen van Da Vinci (die een aantal jaren in Milaan woonde), die wiskunde gebruikte om complexe driedimensionale vormen voor te stellen. Balich zei dat hij snel tekeningen maakte van het oorspronkelijke concept en vervolgens creatief directeur Lida Castelli en decorontwerper Paolo Fantin vroeg om het eindproduct te ontwikkelen.
De ketel zelf is gemaakt van luchtvaartaluminium, met 1.440 componenten die de complexe structuur vormen. Dankzij in totaal 244 draaipunten kan hij soepel uit- en inkrimpen van een minimale diameter van 3,1 meter tot maximaal 4,5 meter. LED-verlichting langs het oppervlak van dit onderdeel geeft de ketel een ongelooflijke gloed, terwijl de Olympische vlam feitelijk is omhuld door een behuizing van glas en metaal in het midden. Het eindproduct ziet eruit als iets waarvan je zou verwachten dat het uit de lucht valt – of een minder alarmerend Oog van Sauron.
Eén ketel hangt in de Arco della Pace (Boog van de Vrede) in Milaan, waar deze tijdens de Spelen van 17.00 tot 23.00 uur elk uur gedurende drie tot vijf minuten wordt uitgevoerd, begeleid door muziek van de Italiaanse componist Roberto Cacciapaglia. De tweede zat op een podium op Piazza Angelo Dibona in Cortina d’Ampezzo. En net zoals de lichten tegelijkertijd worden aangestoken, zullen ze ook worden gedoofd als de Spelen sluiten.
“Ik hoop dat iedereen samenkomt – familie, vrienden, nieuwsgierige designliefhebbers, designcritici – om daarheen te gaan en ondergedompeld te worden in de prachtige muziek en optredens rond deze boog”, zei Balich. “Mijn doel is om de ervaring van het getuige zijn van de heilige vlammen van Olympia te verbeteren, een van ‘s werelds krachtigste symbolen van vrede, broederschap, sport en de waarden die de Spelen vertegenwoordigen.”
