Hoewel het waar is dat 2025 ons meer dan genoeg verschrikkingen heeft gebracht, heeft dit jaar voor Jane Austen-gelovigen – Jane Austen-gelovigen in ieder geval – een jaar lang de gelegenheid geboden om de 250ste verjaardag van de grote auteur te vieren.
Bij een dergelijk evenement op een bitter koude nacht in New York City kwamen ongeveer 150 zelfbenoemde Austen-boekenwurmen bijeen in de zeldzame boekenkamer van het iconische boek. Strandboekhandel om Pemberley-thee te drinken en te genieten van scones besmeurd met aardbeienjam, terwijl ze informatie uitwisselen over hun literaire idolen. Enkele aanwezigen waren erbij Strandpersoneelcosplayen als regalia uit het Regency-tijdperk – vrouwen in empire-taillejurken, met regisseur Walker Iverson die droomt in een gezwollen Mr. The Darcy die hij op Amazon vond, werd verkocht als onderdeel van een piratenkostuum. Romanschrijver Jennifer Egan, Adel Waldman En Brandon Taylor betrad vervolgens het podium om gezamenlijk na te denken over de blijvende erfenis van Austen en te vechten over welke roman ze zou hebben geschreven – “Sense and Sensibility”, “Pride and Prejudice”, “Mansfield Park”, “Emma”, “Northanger Abbey” of “Persuasion” — zou ieders favoriet moeten zijn. Verrassend genoeg maakte geen van de drie aanspraak op Austens beroemdste roman, ‘Pride and Prejudice’, terwijl de donkere paardkandidaat ‘Mansfield Park’ — Austens minder glamoureuze, zelfs sombere, derde roman lijkt de winnaar te zijn. Na hun gesprek nam het publiek deel aan een levendig spelletje Jane Austen-trivia, waarbij duidelijk werd dat iedereen in de kamer zijn huiswerk had gedaan. Voorbeeldvraag: Met wie heeft Isabella Thorpe in ‘Northanger Abbey’ een affaire? A) Frederik Tilney; B) Charles Bingley; of C) Silas Marner? (Lees tot het einde om het antwoord te vinden.)
Auteurs Adelle Waldman, Brandon Taylor en Jennifer Egan op de Strand Bookstore Tea Party in New York City om de 250ste verjaardag van Jane Austen te vieren.
(Antieke boeken)
Egan, Waldman en Taylor kregen, samen met Sandra Cisneros, Nicola Yoon en Lauren Groff, elk van uitgever Vintage de opdracht om nieuwe inleidingen te schrijven voor zes bijgewerkte en heruitgegeven titels. De uitverkochte bijeenkomst in The Strand was een van de zes theekransjes die de uitgever door het hele land organiseerde ter gelegenheid van het halve eeuwfeest van Austen. Een andere goed bezochte bijeenkomst werd eerder deze maand gehouden in de Ripped Bodice-boekhandel in Culver City, waar speciaal bereide suikerkoekjes door de plaatselijke bakker Nicolette Buenrostro van Dottie’s House of Sweets verschillende Austen-boekomslagen afbeeldden. En de thee vloeit.
Portret van Jane Austen. Gravure, 1870.
(Getty-afbeeldingen / Universele afbeeldingen)
De Strand Assemblage, een gezellig evenement dat werd gehouden te midden van rekken met in leer gebonden eerste edities in een ruimte waar regelmatig huwelijksfeesten worden gehouden, trok mensen van alle leeftijden, vooral vrouwen. Onder de jongsten in het publiek bevond zich Mathilda, een leerling uit de vijfde klas, die onlangs ‘Emma’ had gelezen en sindsdien een grote fan van de auteur was geworden. Op TikTok is #JaneAusten meer dan 200 miljoen keer bekeken, waarvan een groot deel Gen Z en jonger. Maar toen haar werd gevraagd of Mathilda Austen daar had ontdekt, leek ze een beetje beledigd door de associatie en antwoordde ze met pijn in het hart ‘nee’. “Ik gebruik geen sociale media”, kondigt hij beleefd aan. Nadat ze ‘Little Women’ van Louisa May Alcott had gelezen, legde ze uit, verlangde ze naar meer ‘ouderwetse’ verhalen waarin meisjes en vrouwen centraal stonden. Volgens hem zijn dergelijke verhalen zeer zeldzaam in de hedendaagse literatuur, waar de personages de voorkeur geven aan jongens en mannen. Terwijl ze op zoek was naar een ander boek van een 19e-eeuwse schrijfster, viel haar aandacht op een exemplaar van ‘Emma’ dat tentoongesteld stond in een plaatselijke boekwinkel, en ze pakte het op. Een nieuwe Janeite werd geboren.
(S&S Boeken/Marysue Rucci)
Jane Austen – door velen beschouwd als de schepper van de moderne roman – werd op 16 december 1775 geboren in Steventon, Engeland, als zevende van acht kinderen. Zijn vader was rector van twee parochies en leidde een kleine school om het schamele inkomen van het gezin aan te vullen. Austens formele opleiding eindigde op 11-jarige leeftijd, maar haar familiecultuur was volgens haar ‘zeer literair’ Rebecca Romneyschrijver “The Jane Austen Bookshelf: een zoektocht van een zeldzame boekenverzamelaar om de vrouwelijke auteur te vinden die de legende heeft gevormd. Romney schreef dat de Austens ‘een deftige familie waren – hogere klasse maar zonder diploma’s. De familie las en herlas vaak samen boeken, waaronder ‘Evelina’ van Frances Burney, wiens werk een diepgaande invloed had op Austens eigen schrijven, net als onbezongen literaire voorgangers als Ann Radcliffe, Charlotte Lennox, Maria Edgeworth en anderen wier werken grotendeels uit de moderne schappen zijn verdwenen en historisch door critici zijn afgewezen.
Austen kon het zich niet veroorloven zelf veel boeken te kopen, maar ze had toegang tot een plaatselijke ‘circulerende bibliotheek’ en was lid van een plaatselijke boekenclub waarvan de leden de prijs van een boek verdeelden en onder elkaar verdeelden. De familie Austen hield ook van het theater, waarbij ze thuis veel toneelstukken opvoerden en zelfs schreven. Volgens Romney schreef het grootste deel van de familie, of het nu poëzie, preken, toneelstukken of fictie waren.
Austen begon als kind te schrijven, en haar ‘adolescentie’, zo meldt Romney, ‘toonde plezier in parodie’, een kenmerk dat haar latere werk zou beïnvloeden. Tijdens haar leven – Austen stierf op 41-jarige leeftijd – publiceerde ze vier van haar romans, allemaal anoniem, omdat sociale conventies van die tijd vrouwen van bepaalde klassen verboden geld te verdienen door middel van handel of op welke manier dan ook beroemd te worden. Hij heeft echter veel vertrouwen in zijn literaire stem. Romney vertelt dat wanneer iemand hem bijvoorbeeld aanraadde een historische roman te schrijven, hij antwoordde: ‘Nee, ik moet bij mijn eigen stijl blijven en mijn eigen weg gaan.’ Na haar dood zorgde haar broer Henry ervoor dat haar twee overgebleven romans, ‘Northanger Abbey’ en ‘Persuasion’, op haar naam werden gepubliceerd, en de begeleidende biografische notitie noemde haar expliciet als de auteur van de zes fictiewerken waarvoor ze eerder was gecrediteerd: ‘By a Lady.’
Auteur Rebecca Romney
(Donnamaria R. Jones)
Meer dan 200 jaar later resoneren de romans van Austen niet alleen nog steeds, ze zijn ook een industrie op zichzelf geworden, die honderden genreoverschrijdende aanpassingen inspireert, waaronder 2025 PBS-serie “Miss Austen,” waarin Jane’s zus en vertrouwelinge Cassandra centraal staat, en een nieuwe filmversie van ‘Sense and Sensibility’, met Daisy Edgar-Jones als Elinor en Esme Creed-Miles als Marianne, zullen in september 2026 verschijnen. Er zijn zelfs door Austen geïnspireerde online rollenspellen zoals het inmiddels ter ziele gegane ‘Ever, Jane’, evenals 2D-platformgames waarin Austen een veer gebruikt om tegen schurken te vechten die zijn gebaseerd op personages uit haar leven. diverse romans. En voor Austen-fans die van horror houden, is er altijd wel één ‘Trots en vooroordelen en zombies’ Seth Grahame-Smiths mash-uproman uit 2009 met een fictieve zombie-uitbraak die zich afspeelt in het Regency-tijdperk.
Wat verklaart de voortdurende relevantie van Jane Austen? Sommigen schrijven het toe aan de rol van Austen bij het inluiden van romantische komedies en het perfectioneren van het ‘huwelijksplot’ in haar verkeringsromans. Hij was een briljante woordenmaker, die een transformerend effect had in de literatuur door de focus naar binnen te richten met behulp van indirecte verhandelingen om de innerlijke gedachten van de personages te laten samensmelten met de stem van de verteller. De psychologische complexiteit die het bereikte, maakte de weg vrij voor toekomstige schrijvers als Virginia Woolf, George Eliot en James Joyce.
Ondanks dat ze uit de 18e eeuw stammen, zijn de hoofdpersonen van Austen uniek in de manier waarop ze worstelen met wie ze zijn, en in hun toenemende bewustzijn van wat ze voelen, vergeleken met wat anderen hen vertellen te voelen – wat zeer herkenbaar is voor de lezers van vandaag. Romney legt het zo uit: ‘Austens romans moedigen lezen en herlezen aan, maar ook contemplatie. Ze geeft gewone vrouwen het gevoel dat ze buitengewoon zijn, dat wij de hoofdpersonen van onze eigen verhalen zijn. Ze formaliseert het en geeft ons reden om erin te geloven.’
Nu 2025 nadert, is er minstens één voorspelling die veilig kan worden gedaan: onze liefdesrelatie met Jane Austen vertoont geen tekenen van afname.
(Antwoord: Frederick Tilney)
Haber is schrijver, redacteur en uitgeversstrateeg. Ze is directeur van Oprah’s Book Club en boekredacteur Oh, Oprah-tijdschrift.
