BESTAND – Bouwvakkers lopen op 27 september 2024 een datacentergebouw binnen in aanbouw op het Sedenak Tech Park in de staat Johor, Maleisië.
Vincent Thian/AP/AP
onderschrift verbergen
ondertiteling wisselen
Vincent Thian/AP/AP
BANGKOK, Thailand – Kernenergie begint een tweede blik te krijgen in Zuidoost-Azië, nu landen zich voorbereiden op het voldoen aan de stijgende vraag naar energie terwijl ze strijden om datacenters die zich richten op kunstmatige intelligentie.
Verschillende landen in Zuidoost-Azië blazen hun ter ziele gegane nucleaire plannen nieuw leven in en stellen ambitieuze doelstellingen. Bijna de helft van de landen in de regio zou, als ze dat doel kunnen bereiken, tegen 2030 over kernenergie kunnen beschikken. Zelfs landen die op dit moment geen plannen hebben, hebben hun interesse getoond.
Zuidoost-Azië heeft nog nooit ook maar één watt kernenergie geproduceerd, ondanks de al lang bestaande ambities op het gebied van kernenergie. Maar dit kan snel veranderen naarmate de druk toeneemt om de uitstoot die bijdraagt aan de klimaatverandering te verminderen en tegelijkertijd aan de groeiende elektriciteitsbehoefte te voldoen.
De oorlog tegen Iran onderstreept de kwetsbaarheid van de Aziatische energievoorziening, waardoor de urgentie van het vinden van alternatieven voor olie en gas in Zuidoost-Azië toeneemt, zeggen analisten.
De stijging van de prijzen voor ruwe olie, veroorzaakt door het escalerende conflict, heeft de motivatie van landen vergroot om hun nucleaire inspanningen te versnellen, zegt Alvie Asuncion-Astronomo van het Philippine Nuclear Research Institute.
Vietnam en Rusland bereikten deze week een overeenkomst over een kerncentrale, omdat de zorgen over de energiezekerheid in de regio groter werden. In Zuid-Azië haast Bangladesh zich om zijn nieuwe kerncentrale te bouwen, eveneens gesteund door Rusland, om het energietekort van het land aan te pakken.
Volgens het International Energy Agency (IEA) zal Zuidoost-Azië in 2035 een kwart van de mondiale groei van de vraag naar energie voor zijn rekening nemen. Dat komt deels door de aanwezigheid van ruim 2.000 datacenters in Indonesië, Maleisië, Singapore, Thailand, Vietnam en de Filipijnen, aldus denktank Ember.
Er zitten nog veel meer datacenters in de pijplijn.
Dit is het duidelijkst zichtbaar in Maleisië, dat ernaar streeft het AI-computercentrum van Zuidoost-Azië te worden en investeringen en interesse heeft gewekt van technologiegiganten als Microsoft, Google en Nvidia.
De opkomst van nucleaire belangen in Zuidoost-Azië weerspiegelt mondiale trends.
Bijna 40 landen – waaronder de Verenigde Staten, Japan, Zuid-Korea en China – hebben zich aangesloten bij een mondiale inspanning om de geïnstalleerde kernenergiecapaciteit tegen 2050 te verdubbelen. Zuidoost-Azië zal volgens de door de industrie gesteunde World Nuclear Association bijna een kwart van de 157 gigawatt voor zijn rekening nemen die “nieuwkomer-kernenergielanden” naar verwachting tegen het midden van de eeuw zullen genereren.
“Er is een serieuzer, nieuw en groeiend momentum voor de ontwikkeling van kernenergie in Zuidoost-Azië”, zegt Raja Lee van de vereniging.
Zuidoost-Azië herziet kernenergie
Vijf van de elf leden van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties – Indonesië, Maleisië, Thailand, Vietnam en de Filippijnen – streven naar kernenergie.
Vietnam bouwt twee kerncentrales, gesteund door het Russische staatsbedrijf Rosatom. Het is een “strategisch project van nationaal belang”, aldus premier Pham Minh Chinh. De herziene atoomenergiewet van Vietnam is in januari van kracht geworden.
Indonesië heeft vorig jaar kernenergie toegevoegd aan zijn nieuwe energieplannen, met als doel om tegen 2034 twee kleine modulaire reactoren te bouwen. Ambtenaren daar zeggen dat Canada en Rusland formele samenwerkingsvoorstellen hebben gedaan en dat andere landen binnenkort zullen volgen.
Thailand heeft zich vorig jaar tot doel gesteld om tegen 2037 600 megawatt aan capaciteit voor de opwekking van kernenergie toe te voegen. Kernenergie is een “veelbelovende oplossing” voor het leveren van voldoende betaalbare en schone elektriciteit om aan de groeiende vraag te voldoen, zei een functionaris van de Power Generation Authority of Thailand op een conferentie in Bangkok.
Geen enkel land in Zuidoost-Azië is meer betrokken bij kernenergie dan de Filippijnen, die in de jaren zeventig een kerncentrale bouwden maar deze nooit aanzetten.
Een vorig jaar gelanceerde nieuwe regelgevende instantie voor atoomenergie zal “de integratie van kernenergie inluiden”, aldus Filippijnse functionarissen. Het land stelde zich als doel 2032 en keurde in februari een routekaart voor potentiële investeerders goed.
“We hadden in de eerste plaats niet verwacht dat kernenergie goedkoop zou zijn,” zei Asuncion-Astronomo. Maar op de lange termijn, zo zei hij, zal dit de energiebetrouwbaarheid, de veiligheid, de onafhankelijkheid en de kosten van de Filipijnen verbeteren.
“Het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten laat duidelijk zien hoe volatiel de prijs van fossiele brandstoffen is en de instabiliteit van hun aanbod”, zei hij. “Nucleair is een alternatieve oplossing die ons onafhankelijkheid kan geven op het gebied van energie.”
Ook Zuidoost-Aziatische landen die geen definitieve plannen hebben, hebben interesse getoond.
De nieuwste nationale strategie van Cambodja geeft blijk van openheid voor kernenergie en Singapore schetste vorig jaar plannen om zijn eigen atomaire potentieel te bestuderen.
Zelfs het kleine olie- en gassultanaat van Brunei vertelde de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) dat het ‘voorzichtig onderzoek deed naar kernenergie’.
BESTAND -Demonstranten houden borden vast tijdens een betoging tegen de herstart van reactor nr. 1. 6 bij de kerncentrale Kashiwazaki-Kariwa, voor het hoofdkantoor van Tokyo Electric Power Company Holdings (TEPCO) in Tokio, 19 januari 2026.
Eugene Hoshiko/AP/AP
onderschrift verbergen
ondertiteling wisselen
Eugene Hoshiko/AP/AP
Datacenter blaast de nucleaire plannen van Maleisië nieuw leven in
De op AI gerichte datacenters die bijdragen aan de stijgende vraag naar energie in Zuidoost-Azië bestaan uit grote, raamloze gebouwen vol rijen computers.
Een standaard AI-datacenter verbruikt evenveel elektriciteit als 100.000 huishoudens, zegt het IEA.
Maleisië heeft meer dan 500 operationele datacenters. Volgens Ember zijn er nog ongeveer 300 in aanbouw en staan er ongeveer 1.140 gepland.
Maleisië heeft vorig jaar zijn nucleaire programma nieuw leven ingeblazen en zich tot doel gesteld om in 2031 kernenergie online te brengen.
“Meer industrieën breiden zich uit in Maleisië”, zegt Zayana Zaikariah van het in Kuala Lumpur gevestigde Institute of Strategic & International Studies, daarbij verwijzend naar de groeiende belangstelling voor datacenters, halfgeleiders en mijnbouw. “Alles kost energie.”
VS helpt.
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio ondertekende vorig jaar de overeenkomst met Maleisië. Hij noemde het “een signaal aan de wereld over hoe haalbaar civiele nucleaire samenwerking is.” President Donald Trump ziet kernenergie ook als een manier om aan de behoeften van datacenters te voldoen. Tegen 2025 gaf hij opdracht tot een verviervoudiging van de Amerikaanse kernenergie in de komende 25 jaar.
“Er zijn meer prikkels om door te zetten vergeleken met eerdere flirten met kernenergie”, zegt Amalina Anuar van het ISEAS-Yusof Institute, een in Singapore gevestigde denktank. Het feit dat de olie- en gasvoorraden van Maleisië beperkt zijn, stimuleert de zoektocht naar nieuwe energiebronnen.
Ember ontdekte dat fossiele brandstoffen 81% van de elektriciteit in Maleisië opwekken, terwijl zonne- en windenergie slechts 2% opwekken.
“Decarbonisatie in Maleisië is urgent en van cruciaal belang omdat we anticiperen op de toenemende vraag van AI en datacentra”, zegt Dinita Setyawati van Ember. “Maar de nucleaire optie moet met voorzichtigheid worden benaderd.”
De risico’s van kernenergie bestaan nog steeds
Volgens de World Nuclear Association zal de mondiale nucleaire capaciteit tegen 2050 verdrievoudigen tot ongeveer 1.446 gigawatt als de bestaande reactoren blijven functioneren en regeringen hun doelstellingen halen.
Volgens het IAEA Power Reactor Information System produceren meer dan 400 kernreactoren, in ongeveer 30 landen, ongeveer 380 gigawatt aan energie. Volgens schattingen van het IEA en nucleaire verenigingen is dit goed voor 4,5% tot 10% van de energie in de wereld.
Er blijven zorgen bestaan over de nucleaire veiligheid, het afval en de voorraden. Het publieke verzet laaide op na de kernramp van Tsjernobyl in 1986 en de kernramp in Fukushima in 2011. Maar zelfs Japan, dat na die rampen stopte met het exploiteren van al zijn energiecentrales, herstart nu zijn kerncentrales.
Bridget Woodman van de onderzoeksgroep Zero Carbon Analytics zei dat naarmate de wereld verder afdrijft van haar klimaatdoelstellingen, kernenergie aantrekkelijker lijkt dan minder risicovolle alternatieven, zoals hernieuwbare energiebronnen.
Zuidoost-Aziatische landen die “overwegen om een nucleaire industrie helemaal opnieuw op te starten” moeten rekening houden met “de mogelijkheid van een ongeluk”, zei hij.
