De Europese Ariane 6-raket stijgt op in Kourou, Frans-Guyana, 9 juli 2024. European Space Agency
ESA | ViaReuters
Er ontstaat nu een nieuwe laag van kritieke infrastructuur voor ons.
Low Earth Orbit (LEO) – die NASA definieert als het stuk ruimte hoogte van 2.000 km of minder – evolueert snel van een gespecialiseerd technisch domein naar een van de strategisch meest belangrijke omgevingen van de 21e eeuw.
Het ondersteunt de mondiale navigatie, telecommunicatie, defensie en connectiviteit wereldwijd en ervaart een vloed aan investeringen.
LEO-satellieten zorgen, vanwege hun relatief korte afstand tot de aarde, voor een snellere respons, lagere lanceringskosten en snellere communicatiesnelheden. In tegenstelling tot satellieten in hogere banen zweven deze satellieten niet boven een vast punt op aarde en werken ze vaak in constellaties om het mondiale bereik te maximaliseren.
Hogere banen, zoals Medium Earth Orbit (MEO) en Geostationary Orbit (GEO), bieden ruimte aan al lang bestaande satellietinfrastructuur, maar beide hebben strengere operationele beperkingen.
Investeringen in de sector ter waarde van ruim 45 miljard dollar werden in 2025 geregistreerd, een scherpe stijging ten opzichte van iets minder dan 25 miljard dollar in 2024, volgens Space IQ, een rapport dat startup-activiteiten en investeringstrends in de ruimte-economie volgt.
“Orbitale toegang wordt een strategische troef, net als havens, kabels of energienetwerken op aarde”, vertelde Carlos Moreira, CEO van het Zwitserse cyberbeveiligings- en halfgeleiderbedrijf Wisekey, aan CNBC.
Het meest voor de hand liggende voorbeeld van deze verschuiving is Elon Muskeen snel groeiend satellietnetwerk. Zijn raketbedrijf SpaceX exploiteert al de Starlink-constellatie, die momenteel meer dan 9.500 satellieten in de lucht heeft.
Het bedrijf is van plan dit netwerk uit te breiden door duizenden extra satellieten toe te voegen. SpaceX heeft ook een groter project voorgesteld, een orbitaal datacentersysteem op zonne-energie, waarbij uiteindelijk wel een miljoen satellieten betrokken zouden kunnen zijn.
Maar SpaceX is niet de enige. Alleen deze week technologie lieverd Nvidia heeft een nieuw platform gelanceerd dat tot doel heeft resultaten te boeken AI-computing in een baan om de aarde. Het systeem is ontworpen om orbitale datacentra, geospatiale intelligentie en autonome ruimteoperaties te ondersteunen.
“Space computing, de laatste grens, is gearriveerd”, zei Nvidia CEO Jensen Huang op de GTC 2026-conferentie van zijn bedrijf in San Jose. Deze aanpak zou orbitale datacentra kunnen veranderen in ontdekkingsinstrumenten en ruimtevaartuigen in autonome navigatiesystemen, zei hij.
Amazon LEO – voorheen bekend als Project Kuiper – is van plan meer dan 3.000 satellieten in een lage baan om de aarde te plaatsen. Eerder dit jaar keurde de Federal Communications Commission (FCC) nog eens 4.500 satellieten goed voor toekomstige inzet. Ondertussen zal Blue Origin, opgericht door Jeff Bezos, tegen eind 2027 naar verwachting meer dan 5.000 satellieten lanceren.
In Europa, EutelsatHet satellietnetwerk van OneWeb LEO bestaat momenteel uit meer dan 600 satellieten. Hoewel het momenteel op veel kleinere schaal opereert, hoopt Frankrijk dat het bedrijf precies dat zal doen uiteindelijk rivalen worden Musk is eigenaar van Starlink en heeft een investering van 1,35 miljard euro ($1,58 miljard) gedaan in Eutelsat, waarmee hij de grootste aandeelhouder van het bedrijf is met een belang van ongeveer 30%.
China heeft ook plannen naar voren gebracht om meer dan 200.000 satellieten in 14 constellaties te bouwen.
De omvang van deze geplande inzet vertegenwoordigt een fundamentele verschuiving in de manier waarop de ruimte wordt gebruikt, beheerd en gecommercialiseerd.
Nieuw investeringsmoment
Sinds 2009 is ruim 400 miljard dollar geïnvesteerd in de ruimtevaarteconomie, waarbij de Verenigde Staten ruim de helft van die investeringen voor hun rekening nemen, gevolgd door China, aldus Space Capital.
Chad Anderson, CEO van Space Capital, zei dat de industrie zich nog steeds in de “vroege stadia van een infrastructuurcyclus van meerdere decennia” bevindt. Hij merkte op dat, hoewel de sector zich nog in de beginfase van de evolutie bevindt, deze volwassen genoeg is om betekenisvolle kansen op de publieke markt te bieden.
Ongeveer een dozijn ruimtevaartbedrijven zijn al op de beurs genoteerd, en er worden er het komende jaar nog meer verwacht, waaronder de langverwachte beursintroductie van SpaceX, die volgens Anderson een ‘Netscape-moment’ zou kunnen markeren in de ruimtevaartsector – een keerpunt dat de verwachtingen van beleggers opnieuw vormgeeft en breder kapitaal naar de markt trekt.
Maar naarmate het momentum toeneemt en de commerciële activiteit toeneemt, waarschuwt Moreira van Wisekey dat deze expansie “met hetzelfde niveau van ernst moet worden beheerd als de digitale soevereiniteit op aarde.”
Hij stelt dat de ruimte een gunstig domein voor de mensheid moet blijven – ter ondersteuning van connectiviteit, wetenschappelijke ontdekkingen en economische groei – in plaats van een plaats van ongebreidelde concurrentie en systeemrisico’s.
Regelgevingsrisico’s
Een grote uitdaging voor de marktgroei is Leo’s gefragmenteerde bestuur en zijn meerlaagse besturingssysteem.
Op internationaal niveau bepaalt het Outer Space Treaty dat staten verantwoordelijk zijn voor alle ruimteactiviteiten die onder hun jurisdictie worden uitgevoerd, terwijl de VN-richtlijnen voor de beperking van ruimteschroot niet-bindende duurzaamheidsprincipes bieden.
De Internationale Telecommunicatie Unie (ITU) beheert de mondiale spectrumtoewijzing, helpt interferentie te voorkomen en betrouwbare werking via communicatienetwerken te behouden. Naast deze formele mechanismen bevorderen brancheorganisaties zoals de Space Safety Coalition ook vrijwillige normen voor beste praktijken.
De nationale autoriteiten voeren vervolgens operationeel toezicht uit. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld verleent de FCC licenties voor satellietconstellaties en spectrumgebruik, en houdt de FAA toezicht op de lancerings- en terugkeeractiviteiten.
Veel deskundigen beweren echter dat het bestaande raamwerk niet langer geschikt is voor het beoogde doel.
Raza Rizvi, TMT-advocaat bij Simmons & Simmons, zei dat de meeste hedendaagse juridische structuren zijn ontworpen rond de meer voorspelbare omstandigheden van GEO. “Nu we in LEO een omgeving betreden met een hoger risico en een hogere complexiteit, beschikken we nog niet over de specifieke juridische instrumenten om deze nieuwe technologie te beheren.”
Siamak Hesar, CEO van ruimtevaartinlichtingenbedrijf Kayhan Space, zei dat de huidige regelgeving is opgesteld voor langzamer bewegende, door de staat gestuurde ruimtevaartprogramma’s, dus “Regelgeving moet evolueren met de schaal van de groei van de industrie.”
Hij merkte op dat de huidige regelgeving een ‘nieuw perspectief’ vereist, aangezien commerciële exploitanten, en niet overheden, de belangrijkste gebruikers van de ruimte zijn.
De verschuiving van staatsgestuurde naar commercieel gestuurde activiteiten verandert ook de manier waarop leiders in de sector naar toekomstige kansen kijken. Martijn Rogier van Delden, hoofd Europese consument bij Amazon LEO, ziet een “enorme kans” voor LEO-satellieten om miljarden mensen met elkaar te verbinden, en beschreef ze als “een game changer voor het overbruggen van de digitale kloof.”
