Op een zonnige middag aan de oevers van Trout Lake in het noorden van Wisconsin zaten een katholieke non en een stampresident samen aan tafel en schreven geschiedenis.
Twee jaar geleden benaderden de Franciscan Sisters of Perpetual Adoration, een katholieke gemeente, de Lac Du Flambeau Band van Lake Superior Chippewa, onderdeel van de Ojibwe Nation, en de oorspronkelijke beheerders van het land, met een voorheen ongehoord voorstel: zouden ze een stuk van hun land terug willen?
De vraag verraste de stam, zei Araia Breedlove, hun PR-directeur. Ze hadden nog nooit een particuliere landeigenaar een stuk grond zien aanbieden, laat staan een katholieke zuster. Nadat de details waren afgerond, slaagden de twee partijen er echter afgelopen vrijdag in om tot overeenstemming te komen.
Met een pennenbeweging ondertekende zuster Sue Ernster documenten om de landoverdracht met stampresident John D. Johnson Sr. te formaliseren voor het twee hectare grote landgoed aan het meer dat de zusters sinds 1966 in bezit hebben. De geschatte waarde voor het land dat bekend staat als Marywood, dat het retraitecentrum en de hutten omvat, bedraagt $ 2,6 miljoen. Het werd terug verkocht aan de stam voor slechts $ 30.000, de prijs die de zusters betaalden om het te kopen.
“Deze terugkeer vertegenwoordigt meer dan het herstel van land – het is het herstel van evenwicht, waardigheid en onze heilige verbinding met de plaatsen waar onze voorouders ooit liepen”, zei Johnson in een persbericht. “De daden van vrijgevigheid en moed van de Zusters Franciscanessen zijn een voorbeeld van ware genezing en partnerschap. We zijn er trots op Marywood te mogen verwelkomen, om ervoor te zorgen dat Marywood toekomstige generaties van de Lac du Flambeau-gemeenschap blijft dienen.”
Aangenomen wordt dat dit de eerste overdracht van land is van katholieke zusters naar een stam in het land.
(Met dank aan de Zusters Franciscanessen van Altijddurende Aanbidding)
“Dit is een enorme stap voorwaarts voor onze Land Back Movement en het terugnemen van wat ooit van ons was”, aldus Breedlove. “Dit land is grotendeels wit, dus het is erg belangrijk voor ons om een deel van onze cultuur terug te brengen naar waar het thuishoort.”
De geschiedenis van de twee partijen is niet alleen in de interstatelijke betrekkingen met elkaar verweven. Tussen 1883 en 1969 exploiteerden de zusters de St. Mary’s Indian Catholic Boarding School. Mary, onderdeel van een groter project van de federale overheid en de rooms-katholieke kerk om inheemse kinderen met geweld te assimileren en hen van hun cultuur te ontdoen. Ojibwe-kinderen werden daarheen gestuurd, voornamelijk uit de Bad River Band van Lake Superior Chippewa, maar ook uit de Lac Du Flambeau Band van Lake Superior Chippewa. volgens de Historische Vereniging van La Crosse County. De Lac Du Flambeau Band heeft ook een overheidsinternaat op zijn reservaat. In de Verenigde Staten werden ongeveer 500 kostscholen gebouwd met als doel ruim 60.000 inheemse kinderen onderwijs te geven.
De afgelopen vijf jaar zijn de zusters op reis geweest om hun geschiedenis te begrijpen, waarbij ze zichzelf hebben geïnformeerd over de rol van hun internaat in de culturele genocide die zich in het hele internaatsysteem heeft voorgedaan. Ze hebben zich aangesloten bij de Native American Boarding School Healing Coalition en hebben evenementen gehouden met stamleden tijdens de Nationale Herdenkingsdag voor slachtoffers van Indiase residentiële scholen op het land waar ooit het internaat stond.
Ernster, voorzitter van de Zusters Franciscanessen van Altijddurende Aanbidding, zei dat hoewel ze weten dat ze niets kunnen doen om ‘de schade die is aangericht en het trauma dat is opgelopen volledig te herstellen’, ze het teruggeven van het land zien als een manier waarop ze boete kunnen doen voor het verleden. “Dit is wat we kunnen doen om onze waarden echt na te leven”, zei hij. “Een van de kenmerken van Franciscanen is het hebben van een goede relatie met de hele schepping, met alle mensen. En dit is een nieuwe kans om dat mogelijk te maken.”
Breedlove hoopt dat dit nog maar het begin is van de herstelbetalingsbeweging. “Mijn hoop is dat dit een grote impact zal hebben, niet alleen voor andere katholieke instellingen, maar ook voor andere tribale gemeenschappen om te zien wat zij zien als verzoening”, zei hij. “Hoe hard en pijnlijk de daden van de Zusters Franciscanessen of de Katholieke Kerk ook zijn, vergeving is de manier waarop we vooruit gaan.”
De stam heeft verschillende ideeën over hoe ze het onroerend goed kunnen gebruiken, onder meer als een manier om medische professionals zoals artsen en verpleegsters te rekruteren. “We hebben een enorme huizencrisis in het Noorden en we kunnen hier geen dienstverleners vinden”, zei Breedlove. “Dus we hebben er echt moeite mee om basisgezondheidsdiensten aan onze stamleden te bieden.” Ze willen het land ook gebruiken om culturele kampen te houden. “Of het nu gaat om het leren speren (vissen) of talen, of drummen, dat allemaal. Dat zijn belangrijke dingen waarvan we hopen dat ze daar ook kunnen worden geïmplementeerd”, voegde hij eraan toe.
Voordat ze het land teruggaven, hadden de zusters deelgenomen aan een tweejarig programma van Land Justice Futures dat zich richtte op kwesties als politieke educatie en gemeenschapsorganisatie. De organisatie begon als een uitloper van een andere beweging genaamd Nones and Nuns, die in 2016 begon en gemeenschapsactivisten en kunstenaars samenbracht met katholieke zusters om de uitwisseling van kennis en uitwisseling te bevorderen over hoe je een ethisch leven kunt leiden in een tijd van zoveel onrechtvaardigheid in de wereld. Veel van de deelnemers werken in activistische ruimtes aan kwesties als de klimaatcrisis en de klimaatcrisis Terug naar de grondbeweging en het zoeken naar alternatieven voor de hyperindividualistische en kapitalistische Amerikaanse levensstijl.
Ondertussen hebben katholieke zusters hun eigen milieu-ethiek onderzocht en proberen ze het voorbeeld van paus Franciscus te volgen, die heeft aangedrongen op een nieuw economisch model waar iedereen profijt van kan hebben, en dat tegelijkertijd de zorg voor de planeet als geheel aanmoedigt. En ze kunnen jonge activisten het een en ander leren over collectief leven in een systeem dat niet gericht is op het vergaren van rijkdom; zusters wonen meestal samen en zweren dat ze afstand zullen doen van hun bezittingen als ze zich bij een gemeenschap aansluiten.
Land Justice Futures werd geboren als een manier om nog twee opzettelijke bewegingen rond landbeheer te overbruggen. De katholieke kerk ligt tenslotte aan de basis van het kolonialisme en kapitalisme die landroof en de klimaatcrisis hebben aangewakkerd, zegt Sarah Jane Bradley, een van de oprichters van de organisatie. Met uitgebreide grondbezit bestaan er mogelijkheden om katholieke zusters te helpen beslissingen te nemen over de toekomst van hun eigendommen naarmate hun gemeenschap krimpt en vergrijst.
“(Er is) een kloof en een noodzaak om landeigenaren te organiseren voor klimaatrechtvaardigheid en landherverdeling voor gemeenschappen die het evenwicht herstellen en het leven in onze ecosystemen bevorderen,” zei Bradley. Dit kan lijken op het teruggeven van land, zoals de Zusters Franciscanessen van Altijddurende Aanbidding doen, of via andere overeenkomsten zoals culturele erfdienstbaarheden, die een stam toegang geven tot land voor hun eigen ceremonies en tradities, het overdragen van land aan een gemeenschapstrust, of het doneren van de opbrengst van een eigendomsverkoop aan een organisatie die het kan gebruiken om hun eigen land te kopen. Groepen die tot nu toe van dit partnerschap hebben geprofiteerd, zijn onder meer zwarte boeren, inheemse groepen en organisaties voor huisvestingsrechtvaardigheid.
En het zijn vrouwen die deze beweging grotendeels leiden, zei Bradley. Hiertoe behoren makelaars in onroerend goed, advocaten en belangenbehartigers die gespecialiseerd zijn in landrechten, en leiders in bewegingen die zich bezighouden met kwesties als voedselsoevereiniteit. “Er is iets heel bijzonders aan”, zei hij.
Nu, met de deelname van katholieke zusters aan dit werk en het opbouwen van relaties, is deze beweging nog belangrijker geworden. “Katholieke zusters zijn het speerpunt van de katholieke kerk, en de katholieke kerk is de grootste particuliere landeigenaar ter wereld. Wat de zusters dus kiezen, zal impact hebben”, zei Bradley.
“Degenen die ervoor kiezen om in een getraumatiseerde en gekwetste wereld naar juiste relaties te streven, zijn culturele acupuncturisten.”
