CARACAS, Venezuela — Oswaldo Pinto is gewend aan teleurstellingen als hij boodschappen doet om eten voor zijn gezin te kopen. Maar een paar dagen geleden raakte hij gedemoraliseerd toen hij op zoek ging naar koopjes op de uitgestrekte Coche Market, die vooral gericht is op klanten uit de arbeidersklasse in de chaotische zuidelijke buitenwijken van de hoofdstad.
“Deze maand kan ik maar de helft kopen van wat ik nodig heb”, zegt Pinto, 41, taxichauffeur en vader van twee kinderen, waaronder een pasgeboren baby thuis. “Alles wordt te duur. De prijzen stijgen heel snel. Alleen vlees is nu iets goedkoper, maar dat kan ik ook niet betalen.”
Met weinig aankopen in de hand verliet Pinto de markt. Tegenover de uitgang draagt een muurschildering een uitdagende boodschap:
Militaire laarzen met rode sterren stapten op het cartoonhoofd van Donald Trump, wiens Hitler-snor en gouden kroon op de grond lagen. ‘No more Kings’, opgehemeld in het Engels, naast olievaten met de vraag in het Spaans: ‘No More War for Petroleum.’
Een muurschildering in Caracas waarop president Trump met een Hitler-snor wordt afgebeeld, roept in het Spaans ‘No More War for Petroleum’ uit.
De scènes illustreren enkele tegenstrijdigheden in Caracas, bijna een maand nadat Trump troepen had gestuurd om president Nicolás Maduro en zijn vrouw Cilia Flores te ontvoeren en naar New York te vliegen om te worden aangeklaagd voor drugs- en wapenhandel – die het echtpaar als fraude bestempelde.
In Caracas lijken de meeste mensen het te druk te hebben met het dagelijks overleven om aandacht te schenken aan politieke posters of de laatste uitspraken van de regerende United Socialist Party, die nu, onder moeilijke omstandigheden, lijkt te buigen voor de eisen van de Amerikaanse president.
De wijdverbreide hoop op een heropleving na de verdrijving van Maduro werd de grond in geboord toen ze werden geconfronteerd met een ontnuchterende realiteit: het omverwerpen van een sterke man is veel gemakkelijker dan het transformeren van een natie.
Een man draagt groenten en fruit naar een auto vlakbij een markt in een wijk met hoge inkomens in Caracas.
De meeste van de 28 miljoen inwoners van Venezuela worden geconfronteerd met dezelfde uitdagingen en angsten als al tientallen jaren. Dalende olieprijzen, roekeloos bestuur en strenge Amerikaanse sancties hebben geleid tot de economische ineenstorting van wat ooit de rijkste natie van Latijns-Amerika was, wat heeft geleid tot hyperinflatie, tekorten aan voedsel en medicijnen en massale emigratie.
Hoewel Trump nieuwe welvaart beloofde, zeggen velen dat de zaken erger zijn geworden sinds Maduro werd verdreven. De onzekerheid is groot, wat de inflatie aanwakkert, die volgens het Internationale Monetaire Fonds dit jaar zou kunnen oplopen tot bijna 700%.
“We weten echt niet waar dit ons allemaal naartoe zal leiden”, zegt Nelida Castellanos, 40, moeder van twee kinderen die winkelt in een middenklassewijk in het oosten van Caracas. “De angst is nu minder”, voegde hij eraan toe, denkend aan de gespannen dagen nadat Maduro zijn aftreden had afgedwongen. “De prijzen zijn iets gedaald. Maar alles is nog steeds erg duur.”
Zij en haar man waren net klaar met winkelen. De rekening: ongeveer $ 180 voor rundvlees, varkensvlees, kip, suiker, rijst, groenten, koffie en “een beetje van alles”, zei Castellanos. “Het zal geen vijftien dagen duren.”
Een man gaat met zijn huisdier winkelen op een markt in Caracas.
Ondanks ruim een kwart eeuw socialistisch bewind zeggen economen dat Venezuela nog steeds een zeer ongelijk land is. Maar liefst 1% van de elite woont in luxe huizen, maakt gebruik van luxe voertuigen en vliegt op luxe vakanties naar het buitenland. Maar de eens zo sterke middenklasse van het land is gedecimeerd en kan nauwelijks het equivalent van $50 tot $120 per maand verdienen. Dan is er nog de alomtegenwoordige onderklasse.
Uit verschillende onderzoeken blijkt dat maar liefst 8 op de 10 mensen in armoede verkeren, in een land dat de grootste oliereserves ter wereld heeft.
Zelfs als Trump zijn doel bereikt om de gehavende olie-industrie nieuw leven in te blazen – een project dat waarschijnlijk jaren zal duren – kunnen Venezolanen die wanhopig op zoek zijn naar onmiddellijke verandering teleurgesteld worden, zeggen experts.
“Het zal beter worden, maar het zal tijd vergen”, zegt Luis Oliveros, econoom aan de Metropolitan University hier. “De sleutel is het openstellen van de oliesector.”
Door de erosie van de koopkracht van de Venezolanen zijn de markten volgens handelaren en klanten minder druk dan een paar maanden geleden.
María González, die al 43 jaar visboer is, brak het ijs terwijl ze aanbiedingen presenteerde op haar stand op een populaire markt in Caracas.
“Vis is goedkoper dan vlees, dus mensen komen hier om te kopen”, zegt María González, 57, die een viskraam runt in Coche Market, een labyrintisch stuk groot- en detailhandel dat ongeveer twintig Amerikaanse voetbalvelden beslaat.
Een overvloed aan voedsel, althans voorlopig, is positief. Marktkramen staan vol met producten. Het probleem: mensen hebben geen geld om ze te kopen.
Verse vis wordt verkocht voor $1 tot $2,30 per pond, waardoor het een populair alternatief is voor rundvlees, waarvan de prijs steeg tot meer dan $11 per pond tegen de tijd dat Maduro werd verwijderd. De rundvleesprijzen zijn gedaald tot ongeveer $ 6 per pond.
De kosten zijn nog steeds te hoog voor een groot deel van het land, waar miljoenen mensen sporadisch inkomen verdienen uit straatverkoop, huishoudelijk werk, de bouw en andere informele sectoren. Een combinatie van overheidspensioenen, voedselhulp en gesubsidieerde huisvesting zorgt voor een steeds armer vangnet. Overmakingen van dierbaren in het buitenland, waarvan sommige de uitgestrekte Venezolaanse diasporais voor veel gezinnen een redder in nood geweest.
Een muurschildering op een populaire markt in Caracas eert wijlen president Hugo Chavez, de voorganger en mentor van de afgezette Nicolás Maduro.
‘Je past je aan,’ zei González, de visboer, terwijl hij het ijs over zijn vangst kraakte. “Men leeft van dag tot dag.”
Eén maatstaf voor veerkracht is het vermogen van burgers om zich aan te passen aan de steeds evoluerende betaalmethoden. Venezuela is niet langer het grootste land op geld gebaseerde economie tijdens het tijdperk van hyperinflatie, in 2018-2019, toen mensen tassen vol bolívars droegen – de nationale munteenheid, genoemd naar Simón Bolívar, de 19e-eeuwse onafhankelijkheidsleider die bekend staat als El Libertador.
Tegenwoordig worden de meeste aankopen gedaan via bankkaarten of via telefoonapps die zijn gekoppeld aan persoonlijke accounts.
Hoewel de bolivar de officiële munteenheid blijft, dient de dollar als alternatief en maatstaf, met ‘parallelle’ officiële wisselkoersen en vrijemarktkoersen. Zelfs straatverkopers die snoep en snuisterijen verkopen volgen de opkomst en ondergang van de dollar.
Donderdagochtend bedroeg de wisselkoers van de Venezolaanse Centrale Bank 364 bolivars voor $1. Het parallelle tarief bedraagt 527 bolivars per dollar, ongeveer 45% duurder.
1. De prijzen van allerlei soorten producten stijgen in Venezuela, en economen schatten dat de inflatie dit jaar met 700% zou kunnen stijgen. 2. Nu de rundvleesprijzen stijgen, kopen veel consumenten in Caracas vis, zoals die wordt verkocht
Juan Carlos Hernández staat in Caracas. 3. Visboer María González telt bolivars, de Venezolaanse munteenheid vernoemd naar Simón Bolívar.
Helaas zijn er nauwelijks dollars beschikbaar voor mensen als Tamara Mendoza, 65, die in de arbeiderswijk Valle woont. Ze bracht de weekenden door als verkoopster op Coche Market en bood haar diensten aan bij verschillende eetstalletjes. Op een goed weekend, zei hij, zou hij misschien wel het equivalent van $50 verdienen, uitbetaald in bolivars.
Doordeweeks zorgt ze voor haar gehandicapte neef Franco, 40. Franco, 40, kreeg op jonge leeftijd hersenvliesontsteking en heeft nog steeds last van epileptische aanvallen.
Een vrouw regelt een zak tomaten op een stadsmarkt in Caracas.
“Echt, alles is moeilijk voor ons”, zei Mendoza. “Maar we blijven proberen te overleven.”
Niet ver daarvandaan is een groentekraam van Jorge Gudiño, 64 jaar oud. Hij heeft vier kinderen: twee zonen in Venezuela en twee dochters die naar Chili zijn geëmigreerd. Zijn verspreide familie weerspiegelt, net als vele anderen, de buitengewone uittocht van bijna 8 miljoen Venezolanen – die worden beschouwd als de grootste vluchtelingenpopulatie die Amerika ooit heeft gezien.
Net als anderen die werden geïnterviewd, weigerde Gudiño politieke standpunten naar voren te brengen, vooral ‘na wat er is gebeurd’ – een veelgebruikt eufemisme voor een Amerikaanse aanval.
Hij maakt zich zorgen over de dalende verkopen, maar blijft hopen dat deze zich kunnen herstellen. Venezolanen zijn gewend aan grote schommelingen in alles, zoals de voedselprijzen, de waarde van de bolivar, de beschikbaarheid van benzine en elektriciteit, internettoegang en nog veel meer.
“Mensen lijken hun gewoonten te hebben veranderd”, zegt Gudiño, die uien, tomaten, groenten en andere producten op zijn kraampje aan het stapelen was. “Vroeger was het al om zes uur ’s ochtends druk op deze markt. Nu komen de klanten later en kopen ze minder. De prijzen blijven stijgen en de salarissen blijven hetzelfde.”
Jorge Gudiño verkoopt producten op de Coche-markt in Caracas.
Verandering kan maar beter snel gebeuren, waarschuwde Maritza Colombo, advocaat en moeder van twee kinderen, ‘want wat er nu gebeurt is slechts een aanfluiting.’
“Ik begrijp dat iedereen ongerust is na wat er met Maduro is gebeurd”, voegde de 35-jarige Colombo toe, die woensdag aan het winkelen was in een supermarkt in het oosten van Caracas. “Maar zelfs nu is het vrijwel onmogelijk om te kopen wat je nodig hebt.”
Ze had een boodschappenlijstje gemaakt en schatte dat ze ongeveer $ 250 zou uitgeven. Hij gaf bijna $ 400 uit. “En ik koop geen vlees of kip.”
Speciale correspondent Mogollón deed verslag van Caracas en Times-stafschrijver McDonnell uit Mexico-Stad.
