PORTO ALEGRE, Brazilië — Toen president Trump vorig jaar terugkeerde naar het Witte Huis, verwachtten waarnemers in Brazilië onmiddellijke vijandigheid jegens de linkse president Luiz Inácio Lula da Silva, die in 2022 de rechtse voormalige president en MAGA-bondgenoot Jair Bolsonaro had verslagen.
De verwachte botsing met Trump vond plaats in juli, toen hij tarieven van 40% oplegde aan de Braziliaanse export, de visa van verschillende overheidsfunctionarissen in de VS introk en vervolgens sancties oplegde aan de rechter van het Hooggerechtshof, Alexandre de Moraes, die het proces tegen Bolsonaro en zijn staf voorzat.
Bolsonaro en anderen worden beschuldigd van een poging tot staatsgreep. Aanhangers van Bolsonaro braken in januari 2023 in overheidsgebouwen in, een geweld dat velen in Brazilië vergeleken met de bestorming van het Amerikaanse Capitool door Trump-aanhangers op 6 januari 2021.
Troef veroordeelde de vervolging van Bolsonaro als een heksenjacht en schreef op sociale media: “Dit proces moet onmiddellijk eindigen!”
Maar in november verlaagde het Witte Huis de tarieven op belangrijke Braziliaanse exportproducten, zoals rundvlees en koffie, en hief het in december de sancties tegen De Moraes op, waarmee het blijk gaf van waardering voor Lula. Er gaan nu geruchten dat Trump en Lula elkaar dit jaar zullen ontmoeten.
Forensische onderzoekers zaten vast in een gebarsten raam dat kapot ging toen aanhangers van de voormalige president van Brazilië, Jair Bolsonaro, op 10 januari 2023 het gebouw van het Hooggerechtshof in Brasilia bestormden.
(Eraldo Peres / Associated Press)
De verschuiving in de betrekkingen tussen de VS en Brazilië vond plaats, zeggen waarnemers, vanwege het verzet van Brazilië tegen Trump over Bolsonaro en andere kwesties, en vanwege het feit dat Brazilië iets heeft wat de VS willen: grote voorraden zeldzame aardmineralen.
“De verwachting van Trump was dat Brazilië een aantal (Bolsonaro-gerelateerde) aanbiedingen naar de onderhandelingstafel zou brengen, maar dat gebeurde niet, vooral omdat de eisen die hij stelde over de grens gingen en als interventionistisch werden gezien”, zegt Oliver Stuenkel, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Getúlio Vargas Foundation School of International Relations in São Paulo. “Het is voor Lula onmogelijk om het Hooggerechtshof te vragen te stoppen met de vervolging van Bolsonaro.”
Bolsonaro werd schuldig bevonden en zit nu een gevangenisstraf uit 27 jaar gevangenisstraf in de gevangenis.
Naast dat hij probeert de wil van Braziliaanse rechters aan Bolsonaro op te leggen, probeert Trump ook te voorkomen dat Brazilië nieuwe regels oplegt aan grote technologiebedrijven om hen te dwingen de inhoud strikter te modereren. Ook die poging mislukte.
Sinds 2014 kunnen socialemediabedrijven in Brazilië een boete krijgen als ze zich niet aan rechterlijke bevelen houden. In juli vorig jaar oordeelde het Hooggerechtshof echter dat deze bedrijven een “zorgplicht” hebben met betrekking tot inhoud die volgens de Braziliaanse wet als crimineel wordt beschouwd. Ze zijn nu bijvoorbeeld verplicht om zonder voorafgaand verzoek berichten te verwijderen die racisme bevorderen, zelfmoord aanmoedigen of de omverwerping van de regering aanmoedigen.
De regering-Trump hoopt nu toegang te krijgen tot zeldzame aardmineralen in Brazilië, een soort mineraal dat belangrijk is voor hightechproducten zoals elektrische voertuigen en hardware voor datacenters voor kunstmatige intelligentie. Brazilië heeft de op één na grootste reserves aan kritische metalen ter wereld, terwijl China op de eerste plaats staat Amerikaans geologisch onderzoek.
“Op een gegeven moment realiseerde Trump zich dat Lula hem meer te bieden had, waaronder een lagere voedselinflatie (met hogere tarieven), dan Bolsonaro, die werd gearresteerd, veroordeeld en zijn politieke aandeel in Brazilië heeft verloren”, zegt Bruna Santos, directeur van het Braziliëprogramma bij de Inter-American Dialogue, een denktank in Washington.
In december schreef Trump, nadat hij telefonisch met Lula had gesproken, op zijn sociale mediasite dat ze “de basis hadden gelegd voor een uitstekende dialoog en overeenstemming in de toekomst” en dat “er veel goede dingen zullen voortkomen uit dit nieuw gevormde partnerschap.”
Een groot deel van de nieuwe welwillendheid ten aanzien van Brazilië komt voort uit Trumps doel om de Chinese dominantie op het gebied van de zeldzame aardmetalen in de wereld aan te vechten. Voor 19 van de 20 strategische mineralenVolgens het Internationaal Energieagentschap zijn Aziatische landen de leidende raffinaderijen, met een gemiddeld marktaandeel van 70%.
“Als we het breder bekijken, geeft de tweede termijn van president Trump duidelijk prioriteit aan hernieuwde samenwerking met partners op het westelijk halfrond, zowel om veiligheidsredenen als om de Chinese invloed in de regio tegen te gaan”, zegt Valentina Sader, directeur van het Adrienne Arsht Latin America Center van de Atlantic Council.
Op 4 februari kondigde vice-president JD Vance pogingen aan om een alliantie te creëren die betrokken zou zijn bij de mijnbouw, verwerking en handel in zeldzame aardmetalen. Dit omvat een lening van $ 565 miljoen aan het bedrijf Serra Verde,
het enige bedrijf in Brazilië dat zeldzame aardmetalen ontgint. De grote reserves aan zeldzame metalen van het land blijven grotendeels onontgonnen vanwege een gebrek aan kapitaal en expertise.
Een dag nadat Vance de alliantie lanceerde, vertelde Lula aan de Braziliaanse nieuwssite UOL dat hij binnenkort een bezoek aan Washington zou regelen. Eén van de onderwerpen op de agenda zijn zeldzame aardmineralen.
“Een van de strategieën die we in de regering-Trump zagen, was in feite het uiten van grote bedreigingen, het opleggen van hoge tarieven en dan kijken wat de andere kant bereid was te geven en te bieden”, zei Stuenkel. “In sommige gevallen werkt dit echt, maar Brazilië niet omdat het land niet meer afhankelijk is van de VS”
Wat de tarieven betreft, werden sommige ervan in november verlaagd nadat duidelijk werd dat ze zich richtten op bepaalde producten, zoals koffie, die essentieel zijn voor het dagelijks leven van Amerikanen. Toen de recente beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof de tarieven van Trump vernietigde, zei de president legt een nieuwe mondiale importbelasting op van 15%. met enkele product- en sectoruitzonderingen, zoals rundvlees en farmaceutische producten. Maar de resultaten komen nog steeds ten goede aan het Braziliaanse volk.
Het nieuwe uitvoeringsbesluit is vertegenwoordigd totale tariefverlaging van 13,6%. vergeleken met eerdere landen, waardoor het land de grootste begunstigde van deze beleidsverandering is, volgens Global Trade Alert, een non-profitplatform dat beleidsveranderingen in de wereldhandel volgt.
Het Witte Huis heft nog steeds een belasting van 40% op Braziliaans staal en aluminium, maar de beslissing van het Hooggerechtshof biedt volgens de National Confederation of Industry van het land verlichting voor meer dan 21 miljard dollar aan Braziliaanse export naar de VS.
Mensen die maskers dragen met afbeeldingen van president Trump en de voormalige Braziliaanse president Jair Bolsonaro nemen deel aan een protest in São Paulo op 18 juli 2025.
(Nelson Almeida/AFP/Getty Images)
De regering-Trump streeft ernaar de invloed van China op het westelijk halfrond tegen te gaan, maar veel landen in Zuid-Amerika zijn niet langer bereid China in de steek te laten, dat in de jaren 2010 de belangrijkste handelspartner van het continent werd.
In feite zou Trumps volharding dat de VS zijn “hemisfeer” onder de knie hebben, de aanwezigheid van Peking in Latijns-Amerika feitelijk kunnen versterken, zei Stuenkel.
Verwijzend naar Javier Milei, de rechtse president van Argentinië en bondgenoot van Trump, zei Stuenkel: “Zelfs Milei, die een handelsovereenkomst met de VS heeft ondertekend, is niet van plan de economische banden met China, wat erg belangrijk is voor de Argentijnse economie, aanzienlijk te verslechteren.”
In het geval van Brazilië bestaat er ook een al lang bestaande diplomatieke traditie die de grote landen in de wereld niet bevoordeelt. Het land exporteert naar de VS en China – voornamelijk staal-, brandstof- en ruimtevaartproducten naar Amerika, en vooral sojabonen, ijzererts en ruwe olie naar China.
“Het is voor Brazilië onmogelijk om te kiezen” tussen de VS of China, zei Santos. “Dit zou de Braziliaanse industrie in fragmentatie kunnen duwen, waarbij de ene industrie de Amerikaanse markt bedient, en de andere de Chinese markt.”
Nakamura is een speciale correspondent die schrijft voor The Times onder auspiciën van het International Centre for Journalists.
