Het eerste, of misschien wel het tweede dat kan worden gezegd over ‘The Artist’, een zesdelige komedie geschreven en geregisseerd door Aram Rappaport, is dat het wordt gestreamd vanaf het Network, de gratis, door advertenties ondersteunde streamingdienst die Rappaport heeft gemaakt om zijn vorige serie ‘The Green Veil’ uit te brengen. Donderdag gingen de eerste drie afleveringen in première; de drie eindes verschijnen rond Kerstmis.
Het tweede, of misschien wel het eerste dat hierover moet worden gezegd, is dat het veel groot talent heeft aangetrokken, waaronder Mandy Patinkin, Janet McTeerDanny Huston, Hank Azaria, Patty Lupone, Zachary Quinto – die smeken dat dit serieus wordt genomen, ook al is dat misschien niet de beste manier om het op te vatten.
De serie speelt zich af in 1906 en is gevuld met a-historische versies van historische figuren. De serie speelt zich grotendeels af in en rond het ‘landhuis’ van Norman Henry (Patinkin) in Rhode Island, dat op de titelkaart wordt geïdentificeerd als een ‘excentrieke roofbaron’, en wat we tegenwoordig waarschijnlijk een durfkapitalist zouden noemen. (En eentje waarvoor blijkbaar kapitaal nodig is.) Norman begint de serie dood, opgerold in een tapijt en verbrand als een Viking, voordat we terug in de tijd gaan en zijn vrouw Marian (McTeer) ontmoeten, die vertelt vanuit haar dagboek en ‘de lezer’ adviseert dat je pas op de laatste pagina’s ‘misschien voldoende voorbereid zult zijn om feit van fictie, helden van schurken te onderscheiden.’ Ik heb alleen de eerste drie afleveringen gezien, dus ik weet het niet, behalve waar het verhaal echte karakters verkeerd weergeeft. Maar dat is slechts poëtische vrijheid en uiteraard acceptabel.
Het personeel woonde zonder duidelijke reden, behalve misschien dat het huis geen ‘werkkeuken’ had, in tenten in de voortuin. Ze werden naar binnen geroepen door bellen, bevestigd aan touwtjes die door de ramen gingen, met de opschriften Maid, Ballerina, Boxer, Doctor. De ballerina, Lilith (Ana Mulvoy Ten), is Henry’s beschermeling; ze weet zeker dat hij ervoor zal zorgen dat ze ‘Coppelia’ danst in haar geboortestad Parijs, stomkop. (Hun scènes samen zijn eng.) Soms zien we haar naakt (hoewel kunstig verzorgd) in een metalen badkuip. Haar dansinstructeur, Marius (David Pittu), is boos, verbitterd en beledigend. De bokser is de sparringpartner van Marian, die zijn agressie traint in de ring. Ze vertelt ons dat ze haar man haat, en dat hij haar haat (ook al belijdt hij op oneerlijke wijze zijn liefde voor haar).
Danny Huston schittert als Edgar Degas, de artiest van de titel van de serie.
(Netwerk)
En dan is er nog de gelijknamige kunstenaar (Huston), uiteindelijk geïdentificeerd als Edgar Degas, een echte Franse impressionist, die in 1906 niet echt door Rhode Island strompelde, en zeker geen opdracht accepteerde om een Franse poedel te schilderen. (Zoveel Frans!) Leg gerust verbanden tussen de ballerina van de show en de mensen die ze beroemd heeft geschilderd, en haar naakten in badkuipen met haar pastelkleurige werken van badende vrouwen. Maar afgezien van een slecht gezichtsvermogen, een vleugje antisemitisme en het gemompel van Huston in het Frans, is er geen substantiële gelijkenis met het originele artikel. Hier lijkt hij half gek of half bewusteloos. Hij geeft nogal om zijn loon, en dat neem ik hem niet kwalijk.
Het nieuws van vandaag is dat een andere persoon uit de geschiedenis, Thomas Edison (Azaria), naar het huis komt, op zoek naar investeerders voor zijn nieuwe uitvinding, de Kinetophone, een peepshow met geluid, zoals een virtual reality-headset rond de eeuwwisseling. (Er bestaat zoiets; het werkt niet.) Dit leidt tot een lange flashback waarin we leren dat Marian en Edison elkaar kenden op de universiteit, en dat hij haar heeft verraden. De volgende zijn Evelyn Nesbit (Ever Anderson) en haar moeder (Jill Hennessy), die haar uit New York boeken nadat Evelyns onstabiele echtgenoot, Harry K. Thaw (Clark Gregg), architect Stanford White neerschiet in White’s restaurant op het dak van Madison Square Garden. Dat gebeurde.
Het is een luide show, met veel geschreeuw en wat kort geweld, dat in een opwelling bijna slapstick is, en wat geweld dat niet zo kort is en helemaal niet grappig. Er is veel onnodig godslastering; Het F-woord en het minder gebruikelijke C-woord vliegen als vleermuizen in de schemering, waardoor zinnen rommelig worden, samen met veel grove seksuele en anatomische vloeken. Bijna iedereen viel stil, klaar om te ontploffen. Aan het begin van de serie, terwijl ze de tafel dekt voor wat gaat komen, zegt Marian: “Dit is geen verhaal in de conventionele zin”; het is een ‘waarschuwend verhaal’, maar ‘geen verhaal over moord. Het is een verhaal over wedergeboorte’, misschien wel het verhaal. Dit verhaal heeft een feministische inslag: mannen zijn betuttelend en bezitterig, vrouwen – van wie op meer dan één manier misbruik wordt gemaakt – vinden manieren om hen tegemoet te komen, te manipuleren of te bestrijden, terwijl ze zichzelf nog steeds verdedigen.
We kunnen begrijpen waarom Rappaport moeite had gehad om deze serie elders te krijgen, of de aantekeningen van hierboven liever had vermeden. Esthetisch en tekstueel is dit het type absurdistische komedie dat eind jaren zestig en begin jaren zeventig gebruikelijk was, vergelijkbaar met de werken van Robert Downey sr. of Willem Kleinof misschien de afstudeerscriptie van een ambitieuze filmstudent, met een groot budget en toegang tot talent; vanwege het gebrek aan, of misschien het vermijden, van subtiliteit, voelt het erg gedateerd aan. Ik zou het niet slecht willen noemen, of wat dat betreft goed, maar ik denk dat het een perfecte realisatie is van het idee van de maker, en er zit iets in. En er zijn drie afsluitende afleveringen, waarin Lupone en Quinto zullen voorkomen, hun nog onbekende personages, en die waarschijnlijk de naald op de een of andere manier zullen bewegen. Dit zie je tenslotte niet elke dag.
