Tegen het einde van 1976 kregen de Pistols steeds meer aandacht vanwege hun muziek, uiterlijk en liefdeshouding nu ze getekend waren bij een groot platenlabel. De Maagd van Richard Bransonhadden de Britse top 40 bereikt met hun debuutsingle Anarchy in the UK en maakten hun eerste tv-optreden in de muziekshow So It Goes, die werd uitgezonden in het noordwesten. Ze waren ook briljante ‘modellen’ voor de steeds verfijndere en duurdere unisex-ontwerpen van Westwood en McLaren, waaronder de mousseline t-shirts met lange mouwen met hun gebruikelijke confronterende beelden en slogans, maar ook bondagebroeken, shirts en jassen van prachtig gemaakt katoen of tartan, glanzend met veel ritsen, gespen en bandjes. Dit werd de basis voor de sieraden die werden gevonden bij de daaropvolgende transformatie van 430 King’s Road – SEX Aanstichter. Eigennaam: opruiing wordt in het woordenboek gedefinieerd als “gedrag of toespraak die mensen aanzet tot rebellie tegen het gezag van de staat of de monarchie”.
De Seditionaries zijn gemaakt door Westwood en McLaren in samenwerking met opkomende interieurontwerpers Ben Kelly En Koninklijke Hogeschool voor de Kunsten architectuur student David Connor. Kelly vertelde me: “Ze willen een confronterende winkelgevel. Ze houden van het idee van verrassing, dus daar wil je naar binnen.” De conventies van etalages en opvallende bewegwijzering worden terzijde geschoven ten gunste van subtiele branding. Het resultaat? De voorkant is afgezonderd en omlijst met wit hout en matwit glas – “Vivienne’s idee,” zegt Kelly – zodat voorbijgangers niet kunnen zien wat erin zit. Dit wordt aangevuld met een enkele diagonale TL-buislamp boven de deur. Rechts van de ingang was een kleine koperen plaquette aangebracht met een eenvoudige inscriptie in hoofdletters: Malcolm McLaren Vivienne Westwood Seditionaries. “Mensen wisten niet zeker wat opruiers waren,” grinnikt Kelly. ‘Een advocatenkantoor? Een gokwinkel?’ Ongetwijfeld genieten Westwood en McLaren van dergelijke verwarring. Het winkelinterieur was Connors eerste commerciële klus. “Ik vind Vivienne en Malcolm geweldig!” zei hij. “Eerst begreep ik niet echt waar ze het over hadden, maar ze waren heel creatief en hadden een grote invloed op mij.” Hij herinnert zich dat de werkzaamheden enkele weken in beslag namen en dat het budget voor het interieur ongeveer £ 2.000 bedroeg, “destijds een vrij klein bedrag”. Hij werd betaald voor zijn harde werk met £ 30 contant en een volledige set onberispelijke Seditionaries-uitrusting (helaas gooide zijn afkeurende moeder het allemaal in de prullenbak!).
Iedereen die de Seditionaries betrad toen het eind 1976 werd geopend, zou worden geconfronteerd met fel licht en een zwart-wit fotomuurschildering van de gebombardeerde stad Dresden, gemaakt aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. “Ik heb de foto overgenomen Keizerlijk Oorlogsmuseum en vroeg de drukkerijen in Dalston om het te vergroten”, zegt Connor. McLaren heeft een gat in het plafond gesneden om deze ingenieuze vernietiging verder te benadrukken. Achter de toonbank hangt een enorm, ondersteboven beeld van Piccadilly Circus over de deur van een ingebouwde opbergkast, een symbool van de oude orde die op zijn kop wordt gezet. Old-school sportbars worden herbestemd als displays voor het ophangen van kleding, terwijl eenvoudige grijze vloerbedekking en Adeptus-schuimstoelen bekleed met oranje nylon het vakmanschap compleet maken. samengestelde omgeving “Seditionaries ziet er beslist slanker en meer ontworpen uit dan SEX”, zei Costiff toen het interieur in 2006 opnieuw werd uitgevonden. Metropolitaans Kunstmuseum van New York AngloManie: Tradition and Transgression in British Fashion tentoonstelling, ziet er zeer modern uit.
De stilistische experimenten die eerder in SEX werden getest als een soort situationistische antimode, zouden de komende jaren in Seditionaries in de mode raken. Het aantal klanten groeide en mensen kwamen van overal naar de winkel. Zoals veel nieuwe zoekers waren Costiff en zijn vrouw Gerlinde verslaafd aan de Seditionaries en stopten ermee. (Een groot archief met originele items gekocht door het echtpaar bij verschillende Westwood- en McLaren-winkels werd uiteindelijk in 2002 verworven door V&A voor zijn vaste collectie.) “Het dragen van een bondagepak met riemen en sluitingen betekende destijds dat mensen naar je staarden en het gaf je het gevoel dat je de wereld kon overnemen!” De magie van Costiff. Maar de immer assertieve Pamela Rooke, alias Jordan (overleden in 2022), hield iedereen op scherp. “We gaan de klant ondervragen. ‘Waarom heb je dit gekocht? Wat betekent het voor jou?’ Naar onze mening kopen ze een kunstwerk, iets dat ze moeten koesteren”, vertelde hij me in 2019, toen zijn autobiografie Defying Gravity: Jordan’s Story verscheen.
De confronterende benadering van stijl door de opruiers en de nieuwe golf van bands inspireerden steeds meer punkers over de hele wereld om verdere doe-het-zelf-stijlexperimenten te ondernemen: kort, stekelig haar geverfd in felle kleuren; geïmproviseerde sieraden en accessoires, van veiligheidsspelden, kettingen, tampons en insignes; gescheurde kleding verkregen uit liefdadigheidswinkels met slogans erop beklad met balpen of stift; gebruikte leren panty en motorjack; zelfs zwarte vuilniszakken werden voor het protest tot bovenkleding veranderd. Dit alles heeft vele ontwerpers de komende decennia beïnvloed – vooral Jean-Paul Gaultier, Rei Kawakubo, Stephan Sprouse En Junya Watanabe – en blijft een vaste referentie in seizoensmodecollecties.
Tegen het einde van de jaren zeventig stond King’s Road wereldwijd bekend om zijn punkparade op zaterdagmiddag, die allemaal pelgrimstochten maakten naar nummer 430. Maar de Sex Pistols waren uiteengevallen. Drugs, vooral heroïne, zijn iets geworden dat het leven uit sommige pioniers zuigt. De ruiten van de agitatoren waren talloze keren ingegooid, terwijl buiten de winkel regelmatig geweld tussen strijdende punkgroepen en anderen plaatsvond. En andere winkels over de hele wereld kopiëren nu openlijk het werk van McLaren en Westwood. Het echtpaar wist dat het moment zijn hoogtepunt had bereikt. Natuurlijk plannen ze al een nieuwe richting voor de winkel. Met de eerste ontwerpen gemaakt door Connor, nam het de volgende en definitieve vorm aan, het eerder genoemde World’s End, waarmee de succesvolle en reguliere Nieuwe Romantische beweging aan het begin van het volgende decennium werd ingeluid. De winkel is zijn huidige incarnatie ingegaan, onveranderd sinds de jaren tachtig. De aftelklok van 13 uur tikt nog steeds en momenteel worden vooral de Gold Label-collecties en archieven van Westwood verkocht.
Terugkijkend op de interacties die halverwege de jaren zeventig plaatsvonden met Westwood en McLaren, concludeert Connor: “Vivienne en Malcolm waren twee inspirerende mensen die iets buitengewoons hebben laten gebeuren. Ze hebben een mondiaal imperium gecreëerd.” Kelly is het daar mee eens: “Ze waren politiek gemotiveerd, het waren agenten-provocateurs die de boel wilden opschudden en dat is precies wat ze deden. De aanstichters waren maar een klein winkeltje, maar het voelde als een knaller!”
Fotografie met dank aan Shutterstock. Afkomstig uit 10 Men Issue 62 – VERJAARDAG, EVOLVE, TRANSFORMATIE – dat nu in de kiosk ligt. Bestel uw exemplaar Hier.
