De Russische Su-35 straaljagers worden steeds vaker uitgerust met langeafstandslucht-luchtraketten, waardoor ze een potentieel grotere bedreiging vormen voor andere landen. Luchtoperaties van de NAVOeen vooraanstaand luchtmachtdeskundige beoordeeld in een recent rapport.
Justin Bronk, een onderzoeker bij het Britse Royal United Services Institute, zei in zijn beoordeling Russische luchtmacht dat het regelmatig bewapenen van Su-35- en Su-30SM2-straaljagers met R-37M-raketten “aanzienlijk heeft bijgedragen aan de grotere dreiging die dit theoretisch zou kunnen vormen voor de NAVO-luchtoperaties.”
Dat R-37M raketwat de NAVO de RS-AA-13 noemt, is “veel capabeler op lange afstand” dan de R-77-1 raket waar voorheen de Su-35 op vertrouwde, vertelde Bronk aan Business Insider in een bespreking van haar laatste rapport.
De R-77-1 raket heeft een bereik van ongeveer 100 kilometer, terwijl bekend is dat de R-37M raket een bereik heeft van ongeveer 320 kilometer. Het doden op lange afstand in de echte wereld is afhankelijk van verschillende factoren, maar het bereik blijft belangrijk.
Bronk vertelde Business Insider dat de langeafstandsraket R-37M een “speciaal wapen” is geworden voor het beperkte aantal Russische straaljagers. Maar “nu zie je routinematig gebruik” van het wapen op de Russische Su-35S.
Dat Su-35 gevechtsvliegtuigen is “een belangrijk luchtsuperioriteitsvliegtuig voor Rusland”, voegde hij eraan toe. Het straalvliegtuig is de sleutel tot de Russische luchtmacht en het Britse Ministerie van Defensie omschreef het in 2023 als “Rusland’s meest geavanceerde straaljager in brede dienst.”
Bronk vertelde Business Insider dat voor de NAVO-alliantie de routinematige bewapening van Su-35’s en Su-30SM2’s met R-37M’s “een probleem” is, omdat het “geloofwaardigere lucht-luchtraketten voor de lange afstand aan Russische zijde plaatst.”
Deze raketten waren voorheen slechts eigendom van een klein aantal troepen Russische MiG-31. Nu, zegt Bronk, is het plaatsen van meer straaljagers “duidelijk een significante groei in de potentiële dreiging die ze zouden kunnen vormen voor NAVO-vliegtuigen in een direct conflict.”
De R-37M was voorheen geconcentreerd op de Russische MiG-31-straaljager. Michail Svetlov/Getty Images
Bovendien, zei hij, Russische Su-35-bemanning “Over het algemeen beter geselecteerd, beter opgeleid en capabeler dan MiG-31-bemanningen.” De betere Russische piloten hebben de neiging om met de beste jets te vliegen, en zij zijn degenen die de raketten zullen bedienen.
Dat ze routinematig lucht-luchtraketten voor de lange afstand vervoeren, in plaats van de ‘zeer beperkte’ R77-1’s die ze doorgaans bij zich hebben, is volgens Bronk een belangrijke verandering.
Een raket met een groter bereik
Gevechtseffectiviteit van de R-37M staat in de schijnwerpers vanwege de massale Russische invasie van Oekraïne, die in februari 2022 begon.
Later dat jaar meldde een RUSI-rapport dat de R-37M, gecombineerd met de Russische MiG-31BM-interceptor, “zeer effectief en moeilijk te ontwijken was voor Oekraïense piloten vanwege zijn snelheid, zeer grote bereik en speciale zoeker voor doelen op lage hoogte.”
Destijds werd gezegd dat Rusland net was begonnen met de inzet ervan op Su-35S-jets.
Een recent rapport van RUSI in november benadrukte hoeveel R-37M-raketten er werden gebruikt, en zei dat deze raketten “in het bijzonder zijn gebruikt om verschillende Oekraïense vliegtuigen op lange afstand te vernietigen”, waaronder één geregistreerde moord op een afstand van meer dan 170 kilometer.
“Dit ligt aanzienlijk buiten het bereik van de meeste lucht-luchtmunitie van de NAVO”, aldus het rapport. Maar de NAVO zei ook dat het succes van de raket “grotendeels werd bepaald door het gebrek aan effectieve radarwaarschuwingsontvangers in Oekraïne”, iets wat de NAVO sterker heeft gedaan binnen haar luchtmacht.
Su-35-dreiging
Het krachtiger maken van de Su-35 is een grote stap voor Rusland. In 2022 beschreven analisten van de RAND Corporation de Su-35 als “een typisch Russische zware jager.”
Oekraïne heeft schoot verschillende Su-35’s neer in zijn strijd tegen de Russische invasie, maar Bronk zei dat ondanks berichten over verliezen de vloot “enigszins verbeterd was sinds het begin van de grootschalige oorlog”.
Hij schat dat Rusland eind 2020 over ongeveer 90 Su-35’s zal beschikken. Tussen de acht en tien vliegtuigen gingen verloren tijdens gevechten of ongelukken, zei hij, maar er zijn 55 tot 60 nieuwe vliegtuigen afgeleverd – waardoor Rusland in totaal ongeveer 135 tot 140 Su-35’s overhoudt, een netto toename ondanks een vermindering van het aantal vliegtuigen.
De analyse van Bronk is gebaseerd op interviews met westerse luchtmachten en ministeries, gegevens van de Oekraïense strijdkrachten en open source-informatie.
Hij zei dat de Russische luchtmacht zoveel waardevolle gevechtservaring tegen Oekraïne had opgedaan dat haar luchtmacht nu “een potentieel veel capabelere bedreiging voor de westerse luchtmacht was dan in 2022.”
Hij zei dat in lucht-luchtgevechten, waarbij Russische vliegtuigen tegenover westerse vliegtuigen staan, het Westen nog steeds een sterk voordeel heeft, maar lucht-luchtraketten met een groter bereik de situatie compliceren.
En elk gevecht zou niet zomaar in de lucht hangen. Westerse landen zullen niet alleen te maken krijgen met de Russische luchtmacht, maar ook met het uitgebreide luchtverdedigingsnetwerk op land, dat als gevolg van deze oorlog ook formidabeler is geworden.
Bronk vertelde Business Insider dat de bemanningen van de Su-35 doorgaans “veel beter zijn in het werken met luchtverdediging op de grond”, wat betekent dat het vliegtuig effectiever kan opereren onder de paraplu van het Russische grond-luchtraketsysteem en daarom “geloofwaardiger is als lucht-luchtdreiging.”
Hij zei dat verbeteringen in de landverdediging tijdens de oorlog – gecombineerd met de inzet van krachtigere raketten op steeds meer geïntegreerde Su-35’s – een van de redenen waren waarom de Russische luchtmacht “een grotere bedreiging vormde voor de westerse luchtmachtcapaciteiten in Europa” dan vóór de grootschalige invasie.
