Recensie ‘Scarlet’: de animatie van de Japanse Mamoru Hosoda is op zijn volwassenst

Momenteel genomineerd voor verschillende Oscars, Chloe Zhao‘S “Hamnet” onderzoekt hoe het onmetelijke verdriet van het verlies van een kind William Shakespeare ertoe bracht ‘Hamlet’ te schrijven als een literaire evocatie van verlies. Deze gerespecteerde tekst, die talloze aanpassingen heeft geïnspireerd (waarvan er één The Lion King is), krijgt nieuwe vorm in de handen van de Japanse animatiemeester Mamoru Hosoda voor zijn nieuwste fantastische epos, ‘Scarlet’.

In een carrière van animatiefilms met een thematisch gewicht en een diepe emotionele impact is ‘Scarlet’ misschien wel de meest serieuze en intense poging van de regisseur tot nu toe, niet alleen gezien de ernst van het afgebeelde geweld, maar omdat de film de soms onmogelijke taak bepleit om je vijanden te vergeven, zelfs als ze geen berouw tonen. Wat hier op het spel staat, is de ziel van een persoon. Het enige dat overblijft is Hosoda’s investering in de ouder-kindrelatie, een terugkerend onderwerp voor hem, altijd onderzocht met compassie voor beide partijen: het kind dat begeleiding nodig heeft en de ouder die ernaar streeft een baken te zijn.

Door in zijn toneelstukken van geslacht te wisselen, richt Hosoda zich opnieuw op vrouwelijke hoofdrolspelers (hij lijkt de voorkeur te geven aan vrouwelijke hoofdrolspelers). Een 16e-eeuwse Deense prinses (ingesproken door Mana Ashida) verliest haar vader, koning Amleth (Masachika Ichimura), door verschrikkelijk verraad. Zijn immorele en machtsbeluste oom Claudius (Kôji Yakusho) vermoordde zijn eigen broer om koning te worden. Maar op zijn laatste momenten, terwijl Scarlet toekeek, deed Amleth een verzoek dat ze niet kon horen. Het wreken van haar overleden vader – en erachter komen wat haar vader vroeg voordat hij stierf – wordt het enige doel van de jonge vrouw voor de toekomst. De woede overviel hem.

Hosoda’s werk bestaat vrijwel uitsluitend uit films die zich op twee verschillende niveaus afspelen, zowel de echte wereld als de digitale wereld (“Zomeroorlog,” “Schoon”) of realiteit en het magische rijk (“Mirai,” “De jongen en het beest”). “Scarlet” is wat dat betreft niet anders.

Maar deze keer verkent hij het hiernamaals met zijn eigen regels. Claudius voelt Scarlet’s vastberadenheid om hem te vernietigen en vergiftigt haar. Scarlet ontwaakt in de Andere Wereld, een eindeloos dor landschap met een oceaan in de lucht waar een draak ronddwaalt. Hier komen de overledenen uit het verleden en heden samen. Zo kunnen Scarlet en Hijiri (Masaki Okada), een paramedicus uit het heden die weigert te geloven dat hij is overleden, in dezelfde tijdlijn leven. Dit vagevuur weerspiegelt in wezen het leven: er is conflict en lijden en als je hier opnieuw sterft, zul je voor altijd in de duisternis verdwijnen. Zijn doel is om op te stijgen naar het Land van het Onbegrensde, het substituut voor de hemel. Maar Scarlet geeft niets om eeuwige vrede. Hij ontdekt dat Claudius hier is en gaat op reis om hem te vinden en hem voor eens en voor altijd te vermoorden.

Hosoda dacht niet na over het verschil tussen Scarlet en Hijiri’s realiteit in de levende wereld. In plaats daarvan concentreert hij zich op hun tegenstrijdige wereldbeelden. Hoewel Scarlet er geen twee keer over nadenkt om iemand af te slachten die haar in de weg staat, beschermt Hijiri levens tegen elke prijs, zo erg zelfs dat je de frustratie van Scarlet jegens haar kunt begrijpen. Na een brutaal gevecht verbindt Hijiri bijvoorbeeld de wonden van zijn vijand net zo zorgvuldig als die van hemzelf.

Verschillende schermutselingen met de handlangers van Claudius bepalen de reis van Scarlet en Hijiri, evenals ontmoetingen met de Verenigde Naties in deze setting: een groep rondzwervende zwervers van over de hele wereld die samenkomen om vrienden te maken. Zelfs na de dood hoopt iedereen volgens Hosoda eigenlijk alleen maar op een schouder om op uit te huilen en iemand om de last mee te delen.

Voor ‘Scarlet’ begaf Hosoda zich op onbekend esthetisch terrein. Wanneer het verhaal zich in Another World afspeelt, zullen fans meteen een ander uiterlijk zien dan eerdere creaties. En dat komt omdat Hosoda in dat deel voor computergegenereerde, fotorealistische animatie koos. Vroege scènes uit de periode van Scarlet zijn gemaakt met behulp van meer traditionele handgetekende technieken.

Toch behouden de personages in Another World, weergegeven in CGI, een handgetekende geanimeerde kwaliteit, waardoor je je scherp bewust wordt van de relatie tussen de bewegingen van de figuren en de omgeving. De combinatie van visuele benaderingen is in eerste instantie verrassend voor het oog, ook al ziet het er goed uit.

Als Hosoda’s high-concept interpretatie van het hiernamaals te nauwkeurig wordt onderzocht, zou dit meer vragen dan antwoorden kunnen oproepen (zijn alle criminelen uit de geschiedenis vermoord in de Andere Wereld?). Maar ondanks het kibbelverhaal verdient de film lof vanwege zijn oprechte oproep tot mededogen. Scarlet’s laatste ontmoeting met Claudius straalt de complexe ontroering uit die je zou verwachten van een echte en moeilijke catharsis.

Toegegeven, de resolutie van de film voelt naïef aan. Scarlet’s goede bedoelingen om de oorlog te beëindigen simpelweg door haar vastberadenheid om het goede te doen, kunnen in de praktijk onbelangrijk blijken. In die zin is ‘Scarlet’ het gebed van een regisseur die graag wil geloven in vriendelijkheid (zelfs voor degenen die het niet verdienen) als de enige ware weg naar genezing. Dat is op dit moment lastig, vooral in dit land, maar het is moeilijk om Hosoda de schuld te geven van een oprechte herinnering aan wat mogelijk is.