MEXICO-STAD — Edivaldo Hernández Villar kroop naar de basiliek van Guadalupe, grimassend en gebeden fluisterend.
Het was het laatste deel van een slopende vierdaagse pelgrimstocht naar het meest gerespecteerde heiligdom van Mexico, waar katholieken geloven dat de Maagd Maria bijna 500 jaar geleden op miraculeuze wijze verscheen.
Hernández, zijn vrouw en tienerzoon hadden 160 kilometer van hun dorp naar de hoofdstad van het land gelopen, de hele dag met zware rugzakken lopend en ’s nachts onder de sterren slapend. Net als de ongeveer 10 miljoen andere Mexicanen die deze maand de basiliek zullen bezoeken, is hun reis een daad van geloof, berouw en dankbaarheid.
“Je kunt de kou verdragen, je kunt de honger verdragen, je kunt de bergen oversteken”, zegt Hernández, een 34-jarige boer. “Alles voor Hij.”
Er is geen belangrijker figuur in de religieuze, culturele en nationale identiteit van Mexico dan de Maagd van Guadalupe.
Zijn serene blik is overal en siert T-shirts, vrachtwagens en de muren van de meeste huizen. Mensen noemden hun kinderen naar haar en tatoeëerden hun huid met haar beeltenis: een vrouwelijke koningin omringd door zonlicht, haar hoofd gebogen in gebed.
Ada Carrillo, een van de gelovigen die deze week de basiliek inpakte, zei dat hij heel Mexico verenigde en de politieke, geografische en klassenverschillen overstijgt. Zelfs president Claudia Sheinbaum, die joods is, droeg ooit kleding met de afbeelding van Guadalupe.
De basiliek van Guadalupe in Mexico-Stad is gevuld met pelgrims tijdens de week van haar feestdag, die op vrijdag wordt gevierd.
Een paar dagen voor de feestdag van de Maagd op vrijdag keek Carrillo rond op het brede plein buiten de grote kerk, waar inheemse dansers uit zuidelijke staten zich vermengden met cowboys uit het noorden en kosmopolitische types uit Mexico-Stad. Concurrerende bands spelen bloeiende, met koper gevulde nummers. Tieners en straathonden dommelen in de zon. Een priester geeft voortdurend zegeningen, terwijl hij wijwater uit een roze plastic emmer giet.
“Hier is geen kleur, er is geen klasse”, zei Carrillo. “Gewoon geloof.”
Het was in de winter van 1531, enkele jaren na de Spaanse verovering, toen de maagd op miraculeuze wijze zou zijn verschenen aan de voet van de Tepeyac-heuvel, een plaats waar de Azteken de godin Tonantzin aanbaden. Een inheemse man genaamd Juan Diego zei dat hij met hem sprak in zijn geboortedorp Nahuatl en hem vroeg een kerk ter ere van hem te bouwen.
Een sceptische katholieke bisschop verwierp aanvankelijk het verhaal van Juan Diego. Om Juan Diego, die later een heilige werd genoemd, te helpen zijn verhaal te bewijzen, zou de Maagd haar beeltenis op zijn gewaad hebben aangebracht. Het vond plaats op 12 december, een datum die sindsdien door Mexicanen wordt gevierd.
Mensen zingen voor het altaar van de Maagd van Guadalupe, terwijl pelgrims stoppen om met haar te praten en om hulp te vragen. .
1. Een man houdt een kruisbeeld vast dat hij draagt naast een hanger van de Maagd van Guadalupe. 2. Alison Juárez, 14, uit Santiago Tepepa in de staat Hidalgo, droeg traditionele kleding toen ze met een groep mensen in een processie verscheen bij de basiliek van Guadalupe.
Tegenwoordig komen elk jaar in december miljoenen mensen naar de basiliek, waar de mantel wordt tentoongesteld, en de meesten arriveren wanneer 12 december nadert. Die dag om middernacht zingen toegewijden het beroemde Las Mañanitas, een traditioneel verjaardagslied, voor de Maagd, en steken ze vuurwerk af.
Pelgrims komen uit heel Mexico en komen te voet, op de motor, op de fiets, in de bus en zelfs in een rolstoel. Veel mensen liepen, net als Hernández, op hun knieën over de kasseien van het brede plein naar de deuren van de basiliek.
De arbeiderswijk La Villa in Mexico-Stad, waar de basiliek zich bevindt, stond vol met vrachtwagens versierd met slingers en kerstverlichting, en hordes pelgrims die op straat kampeerden.
Mensen komen met rozen en vragen om hulp – op het gebied van gezondheid, hart, zaken. Ze kwamen bidden voor vrede voor hun overleden familieleden.
Anderen kwamen hun dankbaarheid uiten voor het wonder dat zij als de maagd beschouwden.
Carrillo, 46, had jaren geleden van artsen te horen gekregen dat ze onvruchtbaar was. Hij reisde vanuit zijn huis in de staat Tabasco naar de basiliek om Guadalupe te smeken hem minstens één kind te schenken.
Deze week liep Carrillo de basiliek binnen met zijn dochter Ximena, een drukke middelbare scholier die net haar 15e verjaardag had gevierd.
Terwijl Carrillo een kaars voor Guadalupe aanstak, vloeiden de tranen rijkelijk. Hij trok zijn dochter tegen zich aan en mompelde een klein gebed. ‘Bedankt voor de zegen’, zei hij.
Elk jaar in december bezoeken ongeveer 10 miljoen mensen de Basiliek van Guadalupe in Mexico-Stad.
De basiliek is een van de meest bezochte bedevaartsoorden ter wereld en trok vanmiddag reisgroepen uit Vietnam, China en de Verenigde Staten. In de ruime kerk vieren priesters elk uur de mis, en elektronische lijnen zorgen ervoor dat bezoekers niet voor het beroemde voorgebergte van Juan Diego kunnen blijven hangen.
Religieuze experts zeggen dat de Guadalupe-traditie, die inheemse geloofsovertuigingen combineert met het christendom, heeft bijgedragen aan het versterken van de dominantie van het katholicisme in Mexico. Dit hielp ook de opmars van het evangelische christendom te voorkomen, zoals die in veel andere regio’s van Latijns-Amerika plaatsvond, en weinigen hier waren bereid hun toewijding aan de ‘Virgencita’, zoals Guadalupe bekend stond, op te geven.
Interessant is dat de Maagd van Mexico een bruine huid had, iets dat niet verloren is gegaan bij de inheemse bevolking, vandaag of eeuwen geleden. Tegenwoordig noemen sommige Mexicanen het Guadalupe Tonantzin.
Theresa Sanchez, 66, een gepensioneerde uit Mexico-Stad die met behulp van een stok kwam, zei dat ze Guadalupe ziet als een link met het inheemse verleden van Mexico en haar pelgrimstocht naar de basiliek ziet als een manier om “Moeder Aarde te bedanken voor alles wat ze ons heeft gegeven.”
Hij beschouwde de cultus van Guadalupe als een poging van Spanje om de adoptie van het katholicisme in de Nieuwe Wereld te bevorderen en als een kans voor inheemse Mexicanen die ‘hun geloof niet openlijk konden verdedigen’ om tradities in stand te houden.
Pelgrims passeren een zegenstation waar ze worden besproeid met wijwater in de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe.
Veel pelgrims arriveren bij de basiliek met artefacten van toewijding – meestal beelden van Guadalupe uit hun plaatselijke kerken. Het veilig thuisbrengen van gezegende voorwerpen is een belangrijk onderdeel van de reis. Veel pelgrims renden om de beurt honderden kilometers terug naar hun pueblo, met fakkels in de hand die aan de voet van Tepeyac werden aangestoken.
Antonio en Jesús Zamora, broers uit de staat Michoacán, bereiden zich voor om 420 kilometer terug te rennen naar hun geboorteplaats. Antonio, 70, werd onlangs vrij verklaard van prostaatkanker en zei dat hij Guadalupe bij elke stap zal bedanken voor zijn snelle herstel. Ze was, zei hij, ‘de moeder van Mexico’.
Zamora en zijn jongere broer woonden al tientallen jaren in Missouri, waar Zamora werkte tot ze zich terugtrok uit het hotelwezen. Gedurende die tijd zei hij dat hij elk jaar in december naar Mexico terugkeerde om het heiligdom te bezoeken.
Guadalupe Ascencion uit Huamantla, Tlaxcala, kroop donderdag naar de top van de Tepeyac-heuvel, vergezeld van zijn vrouw Jacqueline Maximo en hun kinderen Astrid, Hannytzi en Angel. Zijn familie zegt dat hij dit elk jaar deed om de Maagd te bedanken voor de gunsten die hij van haar vroeg.
Hij heeft Guadalupe opgeroepen om een goede gezondheid, sterke gezinnen en een einde te maken aan het kartelgeweld dat zijn thuisstaat teistert.
‘Ik bid voor vrede’, zei hij. ‘Voor Michoacán. Voor Mexico. Voor de Verenigde Staten. Voor de wereld.’
Dit jaar, zei hij, denkt hij ook aan immigranten in Amerika die de basiliek niet kunnen bezoeken omdat ze niet over documenten beschikken waarmee ze tussen Mexico en Amerika kunnen reizen.
Immigrantengemeenschappen zijn de afgelopen maanden op ongekende wijze getroffen, zei hij. Hij vroeg Guadalupe ook om hen te helpen.
‘Ik bid voor mijn volk’, zei Zamora. “En ik bid ook voor Donald Trump.”
