Na de aanvankelijke opwinding vreesden sommige Amerikanen van Iraanse afkomst grote problemen

Software-ingenieur Arin Saghatelian liet geen tranen vallen toen hij hoorde dat de opperste leider van zijn thuisland was omgekomen door een Amerikaanse bom.

“Ik denk niet dat je veel mensen zult vinden die dictaturen of de mullahs die vandaag de dag aan de macht zijn, steunen”, zegt Saghatelian, die in La Crescenta woont en met zijn gezin uit Iran vluchtte toen hij tien jaar oud was. “Ik denk dat de wereld vandaag de dag een betere plek is.”

Maar de opluchting die Saghatelian, 45, vorige week voelde toen hij uit Iran verbannen werd, maakte al snel plaats voor de angst die hij voelt als Amerikaans staatsburger en belastingbetaler: wat als zijn geadopteerde land verstrikt raakt in een lang, dodelijk en duur conflict zoals de oorlog in Irak?

Na de aanvankelijke opwinding in “Tehrangeles” en andere lokale Iraans-Amerikaanse gemeenschappen, met duizenden mensen de straat op gaan om de dood van ayatollah Ali Khamenei te vieren is de toon van sommige gesprekken deze week ingetogener geworden.

Zoals getuige is van Iraanse Amerikanen zoals Saghatelian snelle escalatie van de oorlog die begon met het laten vallen van Amerikaanse en Israëlische bommen op Iran, zijn sommige mensen bang voor hun thuisland, en misschien in het hele Midden-Oostenin chaos zou kunnen vervallen.

In Irak hebben sektarische leiders na de invasie van de Verenigde Staten, waarbij dictator Saddam Hoessein in 2003 ten val werd gebracht, stappen gezet in de richting van een machtsvacuüm. Een al lang bestaande rivaliteit tussen soennitische en sjiitische moslims mondde uit in een burgeroorlog waarbij tienduizenden burgers omkwamen.

Roozbeh Farahanipour, een voormalige Iraanse dissident die nu in Los Angeles woont, maakt zich zorgen dat de instabiliteit van Iran, met zijn complexe culturele erfgoed en diverse etnische en religieuze groepen, tot chaos zou kunnen leiden die veel erger is dan de chaos in Irak na de invasie.

“Het is etnisch, civiel en historisch ingewikkelder”, dus een langdurige oorlog daar “zou niet hetzelfde zijn als in Irak – het zou tien keer erger zijn”, zei hij.

Van de ongeveer 600.000 Iraniërs die in de VS wonen, bevindt ongeveer de helft zich in Californië, volgens de gegevens Iraans diasporadashboard geproduceerd door het UCLA Center for Near Eastern Studies. Veruit de grootste immigratiegolf vond plaats na de Islamitische Revolutie van 1979, die de door de VS gesteunde sjah in ballingschap stuurde en harde religieuze groeperingen aan de macht bracht.

Religieuze minderheidsgroepen, waaronder christenen en joden, vormen een groter deel van de expatgemeenschap in de VS dan in Iran – ze hebben meer redenen om te vertrekken – maar de islam is hier nog steeds de dominante religie onder Iraniërs, zegt Kevan Harris, hoogleraar sociologie die cursussen geeft over Iraanse en Midden-Oosterse politiek aan het UCLA International Institute.

Degenen die de revolutie en het harde islamitische bewind dat daarop volgde, ontvluchtten, beschouwen zichzelf vaak als verbannen uit hun thuisland. Maar de stroom migranten bleef stabiel, zodat de helft van de in Iran geboren mensen in de VS na 1994 arriveerde, zei Harris.

De politiek van jonge Iraanse immigranten, die om verschillende redenen naar de VS komen en een verscheidenheid aan online beschikbare inhoud consumeren, is diverser dan die van oudere immigranten.

Pro-Palestijnse demonstranten houden op 11 maart 2025 een bijeenkomst voor de campuspolitie aan de UCLA.

(Juliana Yamada / Los Angeles Times)

Studenten van de UCLA die vorig jaar protesteerden tegen de Israëlische oorlog tegen Gaza, sloegen bijvoorbeeld hun kamp op niet ver van Harris’ kantoorraam. Hij herkende verschillende Iraans-Amerikaanse studenten in het geïmproviseerde complex, terwijl anderen buiten in de rij stonden met de demonstranten.

“Er zijn nu genoeg Iraniërs in de VS, vooral in LA, dat je ze aan alle kanten van het conflict kunt vinden”, zei Harris.

Saghatelian, een software-ingenieur, vluchtte na een jarenlange oorlog die begon met de Iraakse invasie van Iran in 1980 en eiste het leven van bijna een miljoen mensen. Zijn ouders wilden ervoor zorgen dat hij en zijn oudere broer nooit bij zo’n bloedbad betrokken zouden raken.

Als kind werd Saghatelian tijdens het bombardement op Irak gedwongen zijn wijk in Teheran te verlaten.

‘Dus ik was er echt in geïnteresseerd om Saddam te zien vallen’, zei hij.

Maar hij herinnerde zich ook de nachtmerrie die volgde. Alle militaire en burgerdoden, alle kosten worden gedragen door de Amerikaanse belastingbetalers.

“Als Amerikaans staatsburger ben ik bang dat dit opnieuw zal gebeuren”, zei hij.

En hij maakt zich zorgen dat zijn in Amerika geboren vrienden, die een relatief vredig leven hebben geleid, niet beseffen hoe snel dingen rampzalig kunnen worden.

Als christelijke Armeniërs deed zijn familie het goed onder de sjah van Iran, zei Saghatelian, en had ze niet veel te lijden na de Islamitische Revolutie van 1979.

“Toen de religieuze mullahs aan de macht waren, respecteerden ze nog steeds de Armeense gemeenschap. We moeten onze kerk verdedigen”, zei Saghatelian. “Maar elk jaar wordt de druk steeds groter. Je bent bijna een tweederangsburger.”

Andere etnische minderheden ervaren slechtere omstandigheden, zei Saghatelian: “Als je een Jood bent, hoe gewelddadiger het land, hoe groter het gevaar waarmee je wordt geconfronteerd.”

Nadat ze Iran waren ontvlucht, bracht de familie Saghatelian twee jaar door in vluchtelingenkampen in Duitsland en Oostenrijk. Op een gegeven moment werden ze uitgesloten van het Oostenrijkse vluchtelingenprogramma en werden ze dakloos totdat een katholieke priester hen opnam en hen tot verzorgers van een middeleeuwse kerk maakte.

Maar net als vele anderen die Iran ontvluchtten, was het plan van zijn familie om een ​​weg naar de Verenigde Staten te vinden, wat ze uiteindelijk ook deden en zich in Glendale vestigden toen hij twaalf jaar oud was.

Sindsdien heeft hij zich geconcentreerd op het opbouwen van zijn leven hier, zonder echt verlangen om terug te keren. Maar hij bleef door de jaren heen de omstandigheden in zijn thuisland in de gaten houden, en zijn moeder hield contact met zijn oom, die daar nog steeds was.

“Dit is een prachtig land. Ik zou het geweldig vinden om als staatsburger van de Verenigde Staten vrijelijk te kunnen bezoeken”, zei hij.

In veel etalages op Westwood Boulevard zijn borden en foto’s met ‘Regime Change in Iran’ te zien van Reza Pahlavi, de verbannen zoon van de laatste sjah van Iran, terwijl leden van de gemeenschap en ondernemers reageren op de Amerikaanse en Israëlische bombardementen op Iran.

(Jason Armond/Los Angeles Times)

Maar hij gelooft niet dat de Iraanse regering zich zonder een langdurig gevecht zal overgeven, en hij gelooft niet dat de regering-Trump een langetermijnplan heeft.

Farahanipour, 54, beschouwt zichzelf ook als een paria. In de zomer van 1999 was ze een 27-jarige journaliste in Teheran die een prominente figuur was geworden in de studentenprotestbeweging die opriep tot persvrijheid, een einde aan de censuur door de overheid en gelijke rechten voor vrouwen. Sommige mensen, waaronder hij, riepen openlijk op tot het aftreden van Khamenei – destijds ondenkbaar, zei Farahanipour.

Als reactie daarop sloot het regime een prominente hervormingsgezinde krant, stuurde veiligheidstroepen naar slaapzalen op universiteiten en sloeg studenten die deelnamen aan openbare demonstraties in elkaar en zette ze gevangen.

Op 12 juli 1999 verscheen Khamenei op de nationale uitzendingen en noemde de studenten “relschoppers” en pionnen van buitenlandse vijanden. Farahanipour zei dat hij zich verre van hopeloos voelde, maar dat hij zich verbaasd voelde. Khamenei dwingen te reageren was ‘het meest trotse moment van mijn leven’, zei hij, glimlachend bij de herinnering.

Maar hij had niet veel tijd om van de glorie te genieten.

‘Ik heb een doodvonnis gekregen van het regime’, zei hij, zo kalm als iemand anders zou kunnen zeggen als hij of zij een parkeerboete kreeg. Toen kwamen er drie fatwa – religieuze decreten – die zijn dood vereisten, zei hij.

Dit gebeurde na jarenlang te hebben toegekeken hoe familieleden en kennissen door de overheid werden ‘gearresteerd, gemarteld en geëxecuteerd’.

“Zij haten mij en ik haat hen. Het is tweerichtingsverkeer”, zei hij, waardoor hij maar één optie had: asiel zoeken in de Verenigde Staten.

Roozbeh Farahanipour, eigenaar van het Griekse restaurant Delphi in Westwood, staat voor een portret terwijl leden van de gemeenschap en ondernemers in de gemeenschap reageren op de Iraanse bombardementen.

(Jason Armond/Los Angeles Times)

Hij woont sinds 2000 in Los Angeles en heeft verschillende restaurants geopend. In 2017 werd hij Amerikaans staatsburger en nam hij de gedenkwaardige beslissing terwijl hij door de begraafplaats van Westwood liep.

‘Dit wordt mijn laatste adres,’ dacht hij.

Hij kon het nieuws eerder dit jaar echter niet negeren, toen de ineenstorting van de Iraanse munt mensen de straat op dreef, wat leidde tot een brutaal optreden van de regering waarbij duizenden demonstranten omkwamen.

Toen Farahanipour hoorde van de dood van Khamenei, ontkurkte hij een fles champagne en vierde hij ‘het gelukkigste moment van mijn leven’.

Maar net als Saghatelian begon hij al snel aan Irak te denken.

Kort na de ineenstorting van de regerende partij van Hoessein plunderden bendes overheidsgebouwen en culturele bezienswaardigheden. Ernstige schade aan de infrastructuur als gevolg van Amerikaanse bombardementen veroorzaakte chronische en aanhoudende uitval van elektriciteits- en watersystemen in grote steden, waardoor ze vrijwel onbewoonbaar werden, vooral in de hete zomer.

Op het hoogtepunt van de sektarische oorlog waren delen van Bagdad zo gevuld met geïmproviseerde militiecontroleposten dat veel Irakezen twee officiële identiteitskaarten bij zich begonnen te dragen – de ene echte en de andere nep met achternamen en geboorteplaatsen die verband hielden met andere sekten.

Kiezen welke je wilt presenteren, vooral in een competitieve omgeving, is als het opgooien van een munt met je leven op het spel.

“We hebben geen goed trackrecord”, zei Faranhipour. ‘Hoeveel Amerikaanse levens hebben we verspild in Afghanistan? Hoeveel geld hebben we daar verspild alleen maar om de Taliban te vervangen door de Taliban?’

Hij bad dat de Verenigde Staten niet opnieuw in de val zouden lopen.

‘Hopelijk weten de president en zijn team wat ze doen’, zei hij. “Ze moeten de overwinning uitroepen en zich terugtrekken.”