MEXICO-STAD — Het doel, zo zeggen de Mexicaanse autoriteiten, is om licht te werpen op een van de meest explosieve vragen van het land: wat is er gebeurd met de meer dan 130.000 mensen die officieel als “vermist” worden vermeld?
Hun gezichten zijn in heel Mexico op muren en lantaarnpalen gepleisterd, en demonstranten zwaaien regelmatig met spandoeken waarin ze de terugkeer eisen van dierbaren wier namen in gezangen worden herdacht.
Nu heeft een overheidsonderzoek van een jaar geleid tot een nieuwe ronde van debat over vermiste mensen.
Het onderzoek concludeerde dat het aantal van 130.000 mensen enorm overdreven was en dat er tienduizenden mensen onder vallen die mogelijk nog in leven zijn – of op de lijst staan zonder überhaupt correct geïdentificeerd te zijn.
Andere namen kunnen duplicaten zijn, zei de regering, terwijl sommige mensen het netwerk om persoonlijke redenen vrijwillig hebben verlaten.
Mensenrechtenactivisten en families van de vermiste mensen veroordeelden het rapport snel en noemden het een doofpotoperatie – de nieuwste poging om ‘de vermisten te laten verdwijnen’.
“Dit rapport is slechts een grap, een farce”, zegt Raúl Servín, onderdeel van een burgergroep die op zoek is naar vermiste mensen in de westelijke staat Jalisco, die de rapporten regelmatig beoordeelt. nadert de piek in gevallen van verdwijning. “De regering houdt er niet van dat mensen over vermiste mensen praten, maar ze kunnen het niet verbergen.”
Hoewel ze de fouten in de gegevens niet betwisten, zeggen veel critici dat het werkelijke aantal vermiste personen waarschijnlijk veel hoger ligt dan 130.000. De georganiseerde misdaad heeft de facto controle over grote delen van het land, waar de ontdekking van geheime graven aan de orde van de dag is, en duizenden lichamen nog steeds ongeïdentificeerd zijn in openbare mortuaria en begraafplaatsen.
De meerderheid van de vermiste personen wordt als vermist opgegeven sinds 2006, toen de regering het programma lanceerde ‘oorlog’ tegen drugshandelaarsHet markeert de meest gewelddadige periode in de recente geschiedenis van Mexico.
Officieel nummer van is verloren het aantal is sinds 2018 meer dan verdubbeld. Maar voorstanders zeggen dat sommige mensen misschien bang zijn om verdwijningen te melden aan autoriteiten die mogelijk op de loonlijst staan van de georganiseerde misdaad.
De nieuwe bevindingen verdelen de 130.000 gevallen in drie brede groepen:
Feitelijke verdwijningen: In een derde van de gevallen, 43.128, leek de identiteit te zijn gecontroleerd en was er geen registratie van activiteit nadat ze als vermist waren opgegeven. Naar slechts 3.869 (ongeveer 9%) van deze groepen wordt echter onderzoek gedaan – een feit dat, zo zeggen critici, de onwil van de aanklagers onderstreept om de kartels aan te pakken.
Mogelijk nog in leven: ongeveer 31% heeft activiteit aangetoond in overheidsdatabases – zoals belasting-, stem- en huwelijksaangiften – nadat ze als vermist waren opgegeven. Dit suggereert dat ze mogelijk nog in leven zijn, of al enige tijd in leven zijn na hun gerapporteerde afwezigheid. De autoriteiten slaagden erin 5.269 mensen in deze categorie te traceren en hun namen over te zetten naar de kolom ‘gevonden’.
Onvolledige gevallen: Ongeveer 36% (46.742) miste belangrijke informatie, zoals de volledige naam en geboortedatum, en kon niet op zinvolle wijze worden onderzocht, aldus de autoriteiten.
In totaal waren 78% van de vermisten mannen tussen de 30 en 59 jaar oud, vertelde Marcela Figueroa, een Mexicaanse veiligheidsfunctionaris, aan verslaggevers. De overige 22% zijn voornamelijk jonge vrouwen, tussen de 18 en 29 jaar.
De autoriteiten speculeren dat sommige van de als vermist opgegeven mensen mogelijk opzettelijk uit het zicht zijn verdwenen, waarbij ze misschien hun families in de steek hebben gelaten of zich bij de georganiseerde misdaad hebben aangesloten.
Deze nieuwe bevindingen werden op 27 maart aangekondigd tegen een politiek geladen achtergrond. Activisten hebben de regering er lange tijd van beschuldigd de kwestie te bagatelliseren. Voormalig president Andrés Manuel López Obrador, wiens ambtstermijn werd gekenmerkt door een groot aantal verdwijningen en moorden, klaagde dat politieke vijanden het probleem overdrijven om zijn reputatie en nalatenschap te bezoedelen.
Donderdag concludeerde een VN-commissie dat de verdwijningscrisis in Mexico een “misdaad tegen de menselijkheid” vormt en nam wat zij de “buitengewone stap” noemde door de kwestie door te sturen naar de Algemene Vergadering.
Het vlaggenschipforum van de VN werd gevraagd om technische, financiële en andere hulp aan Mexico te verlenen in een poging om “een effectief mechanisme te creëren om de waarheid bloot te leggen en hulp en bescherming te bieden aan families, organisaties en mensenrechtenverdedigers die op zoek zijn naar vermiste personen.”
Het Mexicaanse ministerie van Buitenlandse Zaken verwierp de actie van de VN snel en zei dat de regering “gedwongen verdwijningen niet tolereert, autoriseert of beveelt.”
Het is waar dat de meeste gedwongen verdwijningen het gevolg zijn van ontvoeringen door de georganiseerde misdaad. Maar onderzoekers hebben de politie, het leger en andere officiële actoren vaak in verband gebracht met gedwongen verdwijningen in een land waar, zo zeggen critici, de autoriteiten vaak onder één hoedje spelen met de georganiseerde misdaad – waarvan de meest sensationele de verdwijning was van 43 leraren in opleiding uit de stad Ayotzinapa in de westelijke staat Guerrero in 2014.
Er zijn slechts enkele verkoolde resten gevonden. De Ayotzinapa-zaak blijft grotendeels onopgelost, wat volgens activisten een sterke weerspiegeling is van de officiële straffeloosheid met betrekking tot de verdwenenen.
Elke publieke discussie over geweld ligt gevoelig in Mexico, waar burgers volgens opiniepeilingen veiligheid als het meest dringende probleem beschouwen. President Claudia Sheinbaum heeft gepocht op een daling van het aantal moorden en andere ernstige misdaden met 30% of meer sinds zij achttien maanden geleden aan de macht kwam.
Veiligheid is momenteel een bijzonder gevoelig onderwerp, nu Mexico zich voorbereidt op het organiseren van WK-wedstrijden in juni en juli. Mexicaanse functionarissen voerden heftig aan dat het land veilig zou zijn voor een voetbalevenement in meerdere steden.
Dergelijke garanties bieden weinig troost voor familieleden, vrienden en collega’s van degenen die gedwongen zijn verdwenen.
“De regering doet niets en laat het aan ons burgers over om onze vermiste mensen te vinden”, zegt Virginia Garay Cazares, die een zoekgroep opzette in de staat Nayarit aan de Pacifische kust. centrum van de georganiseerde misdaad.
Haar zoon, Brian Arias Garay, verdween op 6 februari 2018, op weg naar zijn baan als verkoper bij een hotdog- en hamburgerkraam. Hij is 19 jaar oud.
Net als anderen zei Garay dat hij zich zorgen maakt dat de regering de nieuwe studie zal gebruiken om gevallen zoals die van zijn zoon te negeren.
“De autoriteiten kunnen nu niet zomaar namen noemen vanwege deze bevindingen”, zei Garay. “Ze moeten de lijst één voor één doornemen en op zoek gaan naar alle vermiste personen.”
Sheinbaum heeft beloofd niemand van de lijst te verwijderen.
“Het is onze plicht om naar iedereen, elke persoon te blijven zoeken”, zei Sheinbaum vorige week. ‘En tegelijkertijd deze misdaad uitroeien. Er mogen geen vermiste mensen meer zijn in Mexico.’
Iedereen is het daarmee eens. Maar het uitgangspunt van de nieuwe studie dat de meeste gedwongen verdwijningen vrijwillige afwezigheden zijn, minimaliseert de verantwoordelijkheid van de staat, concludeerde het Miguel Agustín Pro Juárez Centrum voor Mensenrechten.
Het gebrek aan actie van de overheid is de oorzaak geweest van de toename van het aantal vrijwillige zoekcollectieven in de afgelopen jaren, waarvan de meeste bestaan uit familieleden van vermiste mensen.
Vrijwilligers zoeken naar verborgen graven en graven meestal met basisgereedschap en blote handen; ze organiseerden ook demonstraties op hoog niveau en ontpopten zich als een belangrijk onderdeel van de Mexicaanse burgermaatschappij.
Zoekers lopen echter ook risico’s. De bende heeft hen gewaarschuwd zich terug te trekken. Volgens artikel 19, een mensenrechtenorganisatie, zijn sinds 2010 in Mexico minstens 35 zoekers vermoord.
Het nieuwste slachtoffer is Cecilia García Ramblasdie in 2021 zoeker werd toen zijn broer vermist werd in de thuisstaat van zijn familie, Guanajato, waar een bendeoorlog de staat in de moordhoofdstad van Mexico heeft veranderd.
García Ramblas werd vorige maand ontvoerd en later dood aangetroffen, aldus aanklagers. Hij is 28 jaar oud.
Sánchez Vidal is speciaal correspondent.
