DoorAmandine Hessen&AP
Gepubliceerd op •Bijgewerkt
De Franse president Emmanuel Macron zal maandag op de onderzeeërbasis Île Longue de Franse nucleaire afschrikkingsdoctrine schetsen in een toespraak die naar verwachting zal verduidelijken hoe de kernwapens van Frankrijk de Europese bondgenoten kunnen beschermen.
ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
De toespraak, gepland voor aanstaande maandag op een basis in Noordwest-Frankrijk waar de vier nucleair bewapende onderzeeërs van het land zijn gehuisvest, komt omdat de Europese leiders de betrouwbaarheid van de Amerikaanse veiligheidsgaranties onder de Amerikaanse president Donald Trump in twijfel trekken.
Het Élysée zei dat de toespraak “een sleutelmoment in zijn termijn zal zijn” en “ongetwijfeld een aantal belangrijke veranderingen en ontwikkelingen zal zien”, terwijl hij benadrukte dat het nucleaire bod van Frankrijk “op geen enkele manier concurrerend is met de NAVO”.
“Er zijn hoge verwachtingen van bondgenoten en partners, en misschien ook van tegenstanders, over hoe de Franse nucleaire doctrine zich zou kunnen ontwikkelen”, zegt Héloïse Fayet, specialist op het gebied van nucleaire afschrikking bij het Franse Instituut voor Internationale Betrekkingen.
De toespraak van maandag is een kans voor Macron om “zaken te verduidelijken en concrete ideeën en suggesties naar voren te brengen voor een grotere Franse afschrikkende rol in Europa”, voegde Fayet eraan toe.
De beslissing blijft Frankrijk
De toespraak van Macron zal zijn tweede grote toespraak over nucleaire afschrikking zijn sinds hij in 2017 werd verkozen, na een toespraak in 2020 waarin hij een “strategische dialoog” met Europese partners over de nucleaire rol van Frankrijk voorstelde.
Het aanbod van 2020 kreeg destijds weinig respons, maar de Europese houding is veranderd sinds de regelrechte invasie van Oekraïne door Rusland en de hernieuwde twijfels over de inzet van de VS onder de tweede ambtstermijn van Trump.
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zei eerder deze maand dat hij “voorbereidende gesprekken” had gevoerd met Macron over nucleaire afschrikking en openlijk had getheoretiseerd over vliegtuigen van de Duitse luchtmacht die mogelijk Franse kernbommen aan boord hadden.
Frankrijk blijft het enige EU-lid dat kernwapens bezit en beschikt over minder dan 300 kernkoppen, wat volgens Macron in 2020 voldoende was om “onaanvaardbare schade” toe te brengen aan elk land dat de vitale belangen van Frankrijk bedreigde.
Fayet benadrukte dat er geen plannen zijn om beslissingen over het gebruik van kernwapens te delen.
“Alle beslissingen liggen bij de Franse president, en er is geen idee dat bondgenoten zullen betalen voor de nucleaire afschrikking van Frankrijk”, zei hij.
“Als er op enig moment een reden is dat we niet langer vertrouwen kunnen hebben in de Amerikaanse veiligheidsgaranties, dat alle strijdkrachten, zowel nucleaire als conventionele, zich uit Europa hebben teruggetrokken, dan moeten Frankrijk en Groot-Brittannië in dat geval inderdaad actie ondernemen, misschien door het aantal kernkoppen te verhogen, maar het allerbelangrijkste is naar mijn mening het voorkomen van nucleaire proliferatie op nationaal niveau”, voegde Fayet eraan toe.
De nucleaire verschuiving is gaande
De geopolitieke context van kernwapens is de afgelopen jaren aanzienlijk veranderd.
Rusland herzag zijn afschrikkingsbeleid in 2024, waardoor de drempel voor mogelijke nucleaire vergelding werd verlaagd. China en Noord-Korea breiden hun kernwapenarsenaal uit, terwijl de VS overweegt kernproeven te hervatten.
In oktober sprak Trump over zijn voornemen om voor het eerst sinds 1992 de kernproeven te hervatten, hoewel de Amerikaanse minister van Energie Chris Wright later zei dat de proeven geen kernexplosies zouden omvatten.
Groot-Brittannië heeft plannen aangekondigd om in de VS gemaakte F-35A-straaljagers te kopen, waardoor de capaciteit voor het uitvoeren van nucleaire luchtaanvallen, die in de jaren negentig geleidelijk werd afgeschaft, wordt hersteld, waardoor het land alleen nog maar kernraketten op onderzeeërs overhoudt.
De locatie die Macron maandag heeft gekozen voor zijn toespraak – de basis op Île Longue voor de vier nucleair bewapende onderzeeërs van Frankrijk – zal laten zien dat de Franse president ook over kernmacht beschikt in een steeds onstabieler wordende wereld.
Elk kan 16 M51 intercontinentale ballistische raketten vervoeren, elk bewapend met meerdere kernkoppen.
