ABHA, Saoedi-Arabië — Vanuit de lucht zien de Abha-bergen eruit als een stuk smaragdgroen dat uit een zee van zand tevoorschijn komt. Terra firma presenteerde nog een verrassing: de harde wind zorgde ervoor dat ik een jas pakte – een kledingstuk dat in andere delen van Saoedi-Arabië over het hoofd wordt gezien.
Een groot deel van Abha, de hoofdstad van de zuidwestelijke provincie Asir, lijkt een wereld verwijderd – en twintig graden koeler – van de verzengende woestijn die het westerse concept van imperium domineert.
Ik ben hier als toerist – en Saoedi-Arabië hoopt op meer. De regering heeft bijna 1 biljoen dollar uitgegeven om het land ruim tien jaar geleden tot een van de meest toeristenmijdende ter wereld te maken.
Als je ooit over toerisme in Saoedi-Arabië hebt gelezen, heb je waarschijnlijk Vision 2030 gezien, een alomvattend diversificatieplan om de afhankelijkheid van het koninkrijk van olie te verminderen; Neom, een sci-fi woestijnmetropool met plannen voor een kunstmatige maan en vliegende auto’s; of het Red Sea Project, dat tot doel heeft een archipel van 92 eilanden voor de ongerepte kust van de Rode Zee te transformeren in een keten van 50 luxe hotels en ongeveer 1.000 wooneenheden.
Beide vlaggenschipprojecten kwamen uitgebreid aan bod tijdens het bezoek van president Trump aan Riyadh in mei, waar de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman – de architect van Vision 2030 – hem door een hal leidde met uitgebreide modellen van de eindproducten.
Een man zit in een oud fort op de berg Qais, een van de groene gebieden in het zuidwesten van Saoedi-Arabië.
(Tasneem Alsultan)
Abha en Asir zijn niet opgenomen in de presentatie van de prins, maar ze blijven onderdeel van de transformatie van het toerisme, hoewel ze voorlopig een meer nuchter en aantoonbaar authentieker genot bieden – de belangrijkste reden waarom ik ervoor heb gekozen hierheen te komen. (Een andere, minder vreemde reden is dat ik er niet zeker van was dat ik mijn redacteur ervan kon overtuigen in te stemmen met een privé ‘zandduinvilla’ van $ 2500 per nacht aan de St. Regis Rode Zee voor ‘journalistieke doeleinden’.)
Gelegen op bijna 2300 meter boven de zeespiegel, wordt Abha door de Saoedi’s soms de bijnaam ‘Vrouwe van de Mist’ of ‘Bergbruid’ genoemd.
De twee titels leken toepasselijk op de dag dat ik aankwam, en terwijl de mist de nabijgelegen toppen omhulde, bezocht ik Art Street, een park met een theater, muziekfestival, restaurants en cafés. De lila jacarandabomen stonden in volle bloei. Vervolgens reed ik 20 minuten naar het Al Sahab Park, niet ver buiten Abha, dat gevuld was met mensen die de avondmist bewonderden die de Jabal Soudah omhulde, de hoogste berg van het land op 3.000 meter hoogte.
“Mensen komen hier om de wolken aan te raken”, zegt Hussein al-Lamy, een 42-jarige medewerker van een farmaceutisch bedrijf die twee uur verderop woont. Hij glimlachte en keek naar de Harley-motorrijders die bij de klif geparkeerd stonden en de mannen en vrouwen die in de buurt liepen, gekleed in traditionele Asir-kransen gemaakt van oranje goudsbloemen, dille en artemisia, een grijsgroene plant die op salie lijkt.
‘Ik heb mijn kinderen en mijn vrouw een paar dagen thuis gelaten om hier op bezoek te komen’, zei hij. “Het is een geweldige plek om je hoofd leeg te maken.”
Mannen komen samen om een bruiloft bij te wonen in Abha, de hoofdstad van de provincie Asir, Saoedi-Arabië.
(Tasneem Alsultan)
De volgende ochtend slenterde ik door Souq Al Thulatha, een winkelcentrum dat ondanks zijn naam (wat Arabisch is voor dinsdagmarkt) elke dag van de week geopend is.
Eén kraam verkoopt mangoschijfjes uit Jazan, een vruchtbare zuidelijke provincie die bekend staat om zijn tropisch fruit, tarwe en koffie; anderen verkopen rozijnen, kruiden, noten en heerlijke honing uit Jemen. Er is nog steeds weinig verkeer, maar handelaren vertellen me dat je midden in de zomer – wanneer veel Saoedi’s de hitte van Riyad en Jeddah ontvluchten naar Abha – nauwelijks ruimte hebt om te staan.
In zijn poging om een bestemming te worden die je echt moet bezoeken, neemt het koninkrijk een oecumenische houding aan ten opzichte van zijn bezoekers en hoopt het niet alleen Saoedi’s aan te trekken die eerder elders hebben gereisd – en die volgens cijfers van de overheid in 2024 27 miljard dollar zullen uitgeven aan internationale reizen – maar ook internationale bezoekers.
Er zijn tekenen dat deze inspanningen werken: in een rapport van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) werd opgemerkt dat de jaarlijkse toeristenaantallen de Vision 2030-doelstelling van 100 miljoen zeven jaar eerder dan gepland overtroffen.
Er wordt gewerkt aan een herziening van het toerisme in Abha. Overal in de stad zie je reclameborden voor projecten die worden gesponsord door het Public Investment Fund, het door olie gesteunde staatsinvesteringsfonds dat toezicht houdt op gigantische investeringen in de onbegrensde metamorfose van het koninkrijk. Binnenkort begint de bouw om de luchthaven te upgraden.
De lokale bevolking poseert bij een muurschildering in een van de vele parken van Abha, die meer internationale toeristen proberen aan te trekken.
(Tasneem Alsultan)
Buiten de stadsgrenzen plant het fonds zes toeristische gebieden op geselecteerde plaatsen in de regio; ze zullen profiteren van de majestueuze uitzichten van het gebied om zich te concentreren op een kuuroord, yogapaviljoen, meditatieretraite, golfbaan en glamping, zo blijkt uit promotiemateriaal.
“Op dit moment bevinden we ons in een overgangsfase, dus er wordt gebouwd en het kan wat gedoe zijn, maar het gaat steeds beter”, zegt Mohammad Hassan (36), eigenaar van een café in Abha genaamd Bard wa Sahab (Koud en Wolken), vlakbij een Instagrambaar uitkijkpunt op een bergtop.
Hassan erkende dat de golf van ontwikkelingen waarschijnlijk de concurrentie zal vergroten en de huurprijzen heeft doen stijgen. Maar hij leek tevreden met de veranderingen die dit voor zijn bedrijf zou betekenen.
“Vroeger had Abha vooral Saoedische bezoekers of mensen uit de (Perzische) Golf”, zei hij. “We zien al meer buitenlanders, maar het plan van de regering zal Abha internationaal bekend maken.”
Andere lokale bewoners klagen dat de ontwikkeling het mooiste gebied van Asir verboden terrein heeft gemaakt en dat de focus op luxe het vrije karakter van het gebied zal veranderen.
“We gingen dagenlang naar de bergen en kampeerden. De autoriteiten hebben dat allemaal tegengehouden, en dat kunnen we natuurlijk niet meer doen als de resorts opengaan”, zegt Nasser, een stadsmedewerker die om privacyredenen alleen zijn voornaam gaf.
‘Misschien zal alles wat de regering doet de zaken verbeteren, maar het is onwaarschijnlijk dat de oude manier van leven die we hier hadden ooit nog een keer zal gebeuren’, zei hij.
Een andere mogelijke breuk met het verleden is de mogelijkheid om alcohol in het land toe te staan. Maar het oversteken van de Rubicon was geen gemakkelijke beslissing voor de autoriteiten die zich bewust waren van de status van het koninkrijk als de geboorteplaats van de islam, die alcohol verbiedt en degenen die het drinken en verkopen fronst.
Rijal Almaa, een oud dorp ongeveer 24 kilometer van Abha, is een populaire bestemming voor toeristen in de provincie Asir in Saoedi-Arabië.
(Tasneem Alsultan)
Toch geloven velen dat dit zal gebeuren. Medewerkers die aan het bouwontwerp van het Rode Zee Project werken, zeiden dat hotelkamers in verschillende resorts zullen worden uitgerust met uitgebreide minibars. En de Four Seasons in Riyad heeft een tonicbar geopend – maar geen drank – die je vraagt ‘te genieten van een symfonie van handgemaakte cocktails, zorgvuldig bereid om je zintuigen te verheffen.’
Hoewel Saoedi-Arabië honderden miljarden aan fondsen heeft uitgegeven, zijn er nog steeds sceptici. Ze wijzen op dalende olieprijzen, wat betekent dat de regering er niet in is geslaagd haar begroting in evenwicht te brengen of de stijgende kosten van Visie 2030 te compenseren. Sommige projecten zijn vastgelopen; Architecten die in het resort werken, zeggen dat het aantal ontslagen toeneemt en dat de reikwijdte van hun werk afneemt. Andere vlaggenschipprojecten, waaronder Line, hebben buitengewone doelen bereikt die gebaseerd zijn op de realiteit van de natuurkunde en financiën.
Wat het lot van de grootse plannen van Vision 2030 ook zal zijn, Abha’s charme wacht op je.
(Tasneem Alsultan)
Op een middag besloot ik Jabal Soudah uit te dagen en dacht dat een korte klim voldoende zou zijn. Ik vertrok op een weg die nauwelijks bestond, met vage plannen om snel terug te keren. Ik was inderdaad zo slecht uitgerust (met ongeschikte wandelschoenen, een flesje water en een flinke verkoudheid) dat ik het waarschijnlijk had moeten doen. Maar ik bleef doorgaan, nieuwsgierig naar wat er om de volgende bocht zou gebeuren.
Vier uur later bereikte ik, verbrand door de zon en met meer wind dan ik wilde toegeven, een gehucht waar ik vervolgens terug liftte naar de stad.
Maar voordat ik de reis vond, negeerde ik mijn vermoeidheid en bleef een ogenblik hangen in een hoek van het land dat bekender was om zijn woestijnen dan om de dichte bossen die ik had doorkruist. Voor mij strekte zich ergens achter de mist een bergketen uit. Mist verzamelt zich rond de top, terwijl de laatste stralen van de ondergaande zon er een sierlijk, golvend landschap van goudgaas van maken.
