Ondanks wat Timothée Chalamet misschien denkt, de productie van het epos van Richard Wagner door de Metropolitan Opera Tristan en Isolde zorgde dit seizoen voor veel ophef.
Dit is voor een groot deel te danken aan de gedurfde keuzes van regisseur Yuval Sharon, waaronder ultramoderne videoprojecties en meeslepend decorontwerp door Es Devlin.
Sharon stelt dat we vooruit moeten denken, vooral omdat de kunsten met een moeilijke economische realiteit worden geconfronteerd. Hij gelooft ook dat dit heeft bijgedragen aan de indrukwekkende kaartverkoop van de productie.
“Iedereen ziet dat hier iets nieuws wordt geprobeerd en dat moet je eens gaan bekijken”, zei hij Snel bedrijf. “Ik denk dat dat zijn eigen beloning is.”
In een tijdperk waarin de beroemde Met Opera in New York wordt geconfronteerd met ontslagen, loonsverlagingen, productievertragingen en een controversiële financiële overeenkomst met Saoedi-Arabië, kunnen de opmerkingen van Chalamet, ook al zijn ze afwijzend en respectloos, toch een kern van waarheid bevatten.
Volgens berichten van New York Times, verminderde kaartverkoop maakt deel uit van het probleem: een daling van 20 miljoen dollar in tien jaar. En live-optredens zijn niet de enige oorzaak van de lagere ticketinkomsten; ook de live-uitzendingen van opera in theaters nemen af.
Vanwege de hoge productiekosten kan opera niet overleven van alleen de ticketinkomsten. Bedrijven als de Met zijn ook afhankelijk van investeringsgelden. Helaas heeft de Met ook een derde van haar kapitaal opgebruikt, van 340 miljoen dollar in 2022 naar 212 miljoen vandaag. Tijd rapport.
Sharon is zich bewust van de begrotingscrisis, maar ziet deze ook als een kans.
“De operawereld is belachelijk, en we zullen nooit geld verdienen… Dat hoort bij de deal”, zei hij. “Maar een deel hiervan betekent ook dat het om experimenteren gaat. En voor mij is dat heel bevrijdend.”
“Een verhaal vertellen vereist dat je het eist”
Het lijkt vanzelfsprekend om de grenzen van de technologie te verleggen om de opera verder te innoveren. Voor de diehard fans is deze meer dan 400 jaar oude kunstvorm niet dood, maar blijft ze bloeien, ongeacht wat Hollywood-filmsterren zeggen.
Vanwege de lange geschiedenis van opera opent het opnemen van elementen als pre-opnames en live video in de mix een bredere discussie over de rol van technologie bij live optredens.
Zowel Sharon als Devlin geloven dat als Wagner vandaag zou leven, hij het zou goedkeuren en misschien zelfs zelf in VR of bioscoop zou werken.
“Ik denk dat hij absoluut wilde dat we op de meest geavanceerde manier zouden werken om magie te creëren en het publiek naar een andere tijd en plaats te vervoeren”, zei Devlin.
Sharon beschouwt opera ‘een steeds evoluerende taal, niet iets dat in het verleden is blijven hangen’, maar ‘iets dat altijd heeft bestaan’. Hij beschouwt zijn taak als regisseur als het helpen verwoorden van de universele boodschap van de film aan het moderne publiek.
“Ik heb geen enkel woord veranderd, maar er is iets nieuws ontstaan, gebaseerd op wie we zijn als kunstenaars uit de 21e eeuw die het hebben gemaakt”, zei hij. “Ik vind het echt geweldig. Het maakt deel uit van wat mij echt in deze kunstvorm deed geloven.”
Zijn interpretatie van Tristan en Isolde gebruikmakend van het concept van gescheiden werelden. Acteurs gekleed in eigentijdse kledij aan tafel fungeren als brug of tunnel naar de mythische wereld van het verhaal.
“Mystiek wervelt nog steeds in ons dagelijks leven op manieren waar we ons misschien niet altijd van bewust zijn”, zegt Sharon. “Soms brengen we tijdens het dagelijkse ritueel van aan tafel zitten onbewust herinneringen uit een mystiek verleden in beeld… ze zijn bij ons op manieren die we niet hadden verwacht.”
Hij beschouwde opera als een soort plechtige ritus, en technologie als slechts een ander instrument in deze grotere missie.
“Ik begin geen project waarin ik zeg: ‘Natuurlijk ga ik video gebruiken, omdat ik het leuk vind om video te gebruiken.’ Het vertellen van verhalen moet dit eisen”, zei hij.
In het verhaal zorgt de buitengewone en plotselinge liefde tussen Tristan en Isolde ervoor dat de personages hun realiteit in twijfel trekken, waardoor video het perfecte medium is.
Devlins apparaat, ontworpen als een end-to-end meeslepend systeem, voorzag in Sharons visie van een ideale speeltuin.
Het fungeert niet alleen als platform voor projecties, maar dit is de eerste keer dat een set het hele prosceniumplein op het hoofdpodium van de Met in Lincoln Center zal vullen voor een hele productie.
“Als je bij de Met Opera werkt, werk je vaak aan het onderste tweederde deel van het beeld in een rechthoekige richting”, zegt Devlin. “Maar we werken de hele weg – tot aan de rand van het podium.”
Het optimaal benutten van de ruimte is zijn doel sinds hij aan Verdi’s werkte Otello in dezelfde kamer in 2015.
De architectuur van het bestaande gebouw was een van de inspiratiebronnen.
“The Met is een buitengewone vormkeuze… de podiumsculptuur voelt heel vloeiend aan met de sculpturale architectuur van het interieurontwerp van het gebouw, dat ongelooflijk mooi is”, legt hij uit.
Ondanks zijn enorme omvang geeft de set de voorkeur aan de cast, die mooie maar notoir moeilijke liedjes zingt.
“We hebben de set zo ontworpen dat het een muziekinstrument wordt”, aldus Devlin. “We hebben er een serie megafoons omheen ontworpen.”
Het bereiken van de juiste balans voor de mens
Zowel Sharon als Devlin geloven dat technologie een instrument is dat een menselijk element vereist, terwijl Devlin hoopt dat het innovatieve gebruik van videoprojecties een nieuw publiek kan aantrekken.
“Als het opnemen van hedendaagse verhalen nieuwe lezers in het werk kan brengen, dan is dat iets geweldigs”, zei hij.
Sharon is echter niet bang om technologische elementen te verwijderen als ze mensen overweldigen.
“Voordat de zanger binnenkomt, is het net een kunstinstallatie”, zei hij. “En dan komen de zangers binnen en dan besef je dat we het eigenlijk zo moeten afzwakken dat de zangers nog steeds in het middelpunt staan.”
Hoewel de opera groter is dan het leven, wilde Sharon intieme menselijke momenten laten zien.
Hij kon niet genoeg goede dingen zeggen over de cast, met Michael Spyres en Lise Davidsen in de titelrollen, die hij ‘de grootste cast die volgens mij ooit voor deze opera is samengesteld’ noemde.
“Een groot deel van mijn werk bestaat ook uit het ondersteunen en ervoor zorgen dat de zangers de beste prestaties kunnen leveren die ze kunnen”, voegde hij eraan toe. “En als er een struikelblok in de weg staat, moet ik dat wegnemen.”
Uiteindelijk is Sharon ervan overtuigd dat opera voor iedereen toegankelijk is. Sterker nog, dat is hij letterlijk schrijf een boek op.
Kijkers buiten New York City kunnen dat wel bekijk gefilmde liveoptredens van Tristan en Isolde op 21 maart via het “Live in HD” -programma van de Met. Na de experience kun je zelf bepalen of opera anno 2026 nog springlevend is.
