Deze column verscheen voor het eerst in The Amendment, een nieuwsbrief van Errin Haines, hoofdredacteur van The 19th. Abonneer u vandaag nog om vroegtijdig toegang te krijgen tot de analyseS.
Toen Alexis McGill Johnson in 2020 aantrad als hoofd van Planned Parenthood, stond de grootste aanbieder van reproductieve diensten in de VS en een belangrijke kracht in de Amerikaanse politiek al op een omslagpunt.
De laatste president van de organisatie heeft slechts acht maanden gediend; hij volgde Cecile Richardseen charismatische en verbonden leider die twaalf jaar heeft gediend. De toekomst van het abortusrecht lijkt mogelijk wankel, en Donald Trump is bezig aan zijn eerste ambtstermijn.
In de zes jaar die volgden maakte het Amerikaanse Hooggerechtshof een einde aan de federale bescherming van abortus, wat een grote uitdaging vormde voor de gezondheidszorg en de politieke vleugels van de organisatie. Vervolgens won Trump een tweede termijn en nam hij de federale financiering weg, waardoor het budget van Planned Parenthood met een derde werd verlaagd. Onder de eerste regering-Trump beschikte Planned Parenthood over meer dan 600 gezondheidscentra. Sinds begin 2025 zijn er 53 gesloten. Er zijn er nog veel meer bedreigd sinds Trump op 4 juli een wet ondertekende die hen verbiedt Medicaid te ontvangen.
Het einde van de federale abortusbescherming leidde tot een golf van steun rond de kwestie onder Democraten en links. Dit is vervaagd sinds de militaire acties en de massadeportatiestrategie van de president de aandacht domineerden – maar McGill Johnson moest nog steeds bedenken hoe hij zijn aanhangers kon verzamelen; het behouden van Planned Parenthood-klinieken voor patiënten; en stemde Democratisch bij algemene verkiezingen in staten als Georgia, North Carolina en Ohio.
Als een van de belangrijkste voorstanders van de beweging voor abortusrechten, navigeerde McGill Johnson aan de verwachtingen van activisten, donoren en kiezers die een strijder wilden en van hem verwachtten dat hij resultaten zou boeken. Het gevoel van urgentie dat zij overbrengen kan de betekenis van het leiden van de strijd en het leveren van cruciale diensten aan miljoenen Amerikanen verdoezelen in een nieuwscyclus die opzettelijk overdreven en chaotisch is.
(Jessica Rinaldi/The Boston Globe/Getty Images)
“Als ik kijk naar waar Planned Parenthood zich op dit moment bevindt, navigeren we door de chaos, maar zoeken we ook naar kansen binnen de chaos”, aldus McGill Johnson. “Chaos is een strategie: laat alles aan de mensen over, zodat ze niet weten waar ze moeten kijken of hoe ze het moeten bestrijden.”
McGill Johnson omschrijft zijn stijl als collaboratief; Degenen die hem goed kennen, zeggen dat hij een meesterstrateeg is, die in staat is om met moed, duidelijkheid en creativiteit door een uitdagend politiek klimaat te navigeren.
Het politieke klimaat waar McGill Johnson voorzitter van was, kan eenvoudigweg niet worden vergeleken met welke andere leider in het verleden dan ook, zei Fatima Goss Graves, voorzitter van het National Women’s Law Center.
“Dit is niet iets dat de afgelopen drie decennia is gebeurd; dit is de afgelopen zes jaar gebeurd”, zegt Goss Graves, die McGill Johnson voor het eerst ontmoette in 2017 nadat Goss Graves de eerste zwarte vrouw werd die haar organisatie leidde. “Alexis was de juiste persoon op het juiste moment. Het overleven van de aanvallen waarmee ze te maken kregen was waar het om ging, dat ze er nog waren, dat ze patiënten dienden, dat ze nog steeds toegewijd waren en dat ze aanpassingen moesten doorvoeren. Dat is wat ze deed.”
Planned Parenthood is een afkorting voor een tweeledige entiteit: Planned Parenthood Federation of America, een non-profitorganisatie die aangesloten klinieken in twintig staten ondersteunt; en het Planned Parenthood Action Fund, de politieke tak van de groep, die zich richt op organisatie, belangenbehartiging en kiezerseducatie.
McGill Johnson’s pad om beide te leiden kwam na een carrière in het stemmen en de burgerrechten, en ze benaderde dat werk vanuit een raciale en genderlens. Zij is de tweede zwarte vrouwelijke leider in het meer dan een eeuw durende bestaan van de organisatie.
Haar aanwezigheid aan de top van Planned Parenthood weerspiegelt een breder patroon in Amerikaanse instellingen, waar zwarte vrouwen vaak worden gevraagd leiding te geven in tijden van crisis, met beperkte ruimte voor fouten en een gebrek aan steun.
McGill Johnson sprak over de extra last die dit werk met zich meebrengt als zwarte vrouw in een beweging die op nationaal niveau grotendeels uit blanke mensen bestaat. Ze zegt dat het leven en werken op het snijvlak van ras en geslacht een pluspunt is geweest in haar huidige rol.
McGill Johnson is gewend leiding te geven in tijden zoals die waarmee Planned Parenthood wordt geconfronteerd, ‘momenten waarin ons leiderschap strenger wordt beoordeeld, waarin we wellicht meer toezicht krijgen, maar minder genade.’
“Dat is waar ik mijn centrum moet vinden, om mezelf eraan te herinneren dat ik in deze rol geen spijt heb van het vechten voor de bevrijding van gekleurde vrouwen, zwarte vrouwen, in het centrum van die bevrijding, omdat ik denk dat dat de bevrijding van andere mensen echt verandert,” zei ze.
De voormalige Democratische Amerikaanse senator Laphonza Butler, de eerste zwarte vrouw die leiding gaf aan EMILY’s List, een politiek actiecomité dat zich richt op de verkiezing van democratische vrouwen, zei het volgende toen hem werd gevraagd naar de leiderschapsuitdagingen voor zwarte vrouwen: “Dit is een hoop waarvan op de bumpersticker staat: ‘Repareer het alstublieft voor ons.’ Als je naar een bewegingsruimte kijkt waar crisis en bezorgdheid op ramkoers liggen, zijn het zwarte vrouwen zoals Alexis die actie ondernemen.”
De uitspraak van het Hooggerechtshof uit 2022 in Dobbs v. Women’s Health Organization Jackson, die een einde maakte aan een bijna 50 jaar durend precedent voor legale toegang tot abortus in het hele land, maakte veel democratische vrouwen boos en motiveerde hen in grote aantallen bij de tussentijdse verkiezingen van 2022.
Toenmalig vice-president Kamala Harris maakte reproductieve rechten tot een pijler van haar presidentiële campagne van 2024 – maar haar nederlaag werd door sommigen bekritiseerd, deels omdat ze de toegang tot abortus belangrijker vond dan de economie. Nu draagt de onzekerheid van de Democratische Partij over de vraag of en hoe ze met kiezers over abortus moet praten, bij aan de huidige uitdaging voor McGill Johnson.
Voor veel Amerikanen staat er op het terrein nog steeds leven en dood op het spel, maar politieke strategen zeggen dat de abortuskwestie politiek minder krachtig blijkt te zijn, omdat deze meer nationale aandacht krijgt.
“Voor iemand die over deze kwestie strijdt, wordt de progressieve beweging die er zo gepassioneerd over was, minder interessant omdat ze zich concentreren op de vele andere dingen die Trump doet die schadelijk zijn voor het land”, aldus de democratische strateeg Karen Finney.
Abortus zou nog steeds een motiverende kwestie kunnen zijn voor de Democraten – vooral omdat het verband houdt met twee van de grootste kwesties van deze tijd: gezondheidszorg en betaalbaarheid, aldus de Democratische opiniepeiler Celinda Lake.
“Het motiveert kiezers nog steeds om te stemmen”, zei Lake. “Op dit moment wordt alles teruggedrongen door oorlog en de economie. Ik denk dat dit in 2028 weer een veel sterker probleem zal worden. Gezondheid is het belangrijkste probleem, het grootste portemonnee-probleem. Als je over abortus praat en dit uitbreidt, dan doet het er echt toe.”
McGill Johnson probeert precies dat te doen en benadrukt de aanwezigheid van Planned Parenthood, vooral in gemeenschappen waar reproductieve diensten ontbreken. Politiek gezien portretteerde hij de kwestie als een kwestie van betaalbaarheid en democratie, en concentreerde hij zich op het communiceren van kiezers over de manier waarop overheidsacties van de afgelopen jaren hen hebben beïnvloed.
“Abortus voelt misschien niet zo aan als een jaar of twee na het Dobbs-besluit… maar als je dit onder de aandacht van het publiek brengt en hen eraan herinnert dat deze dingen gebeuren, voedt dat onmiddellijk die verontwaardiging”, aldus McGill Johnson.
Hij voegde eraan toe dat een deel van zijn werk nu ook het erkennen lijkt te zijn van de zorgen van degenen in de beweging als leiders van een complexe organisatie en dat er geen ruimte is voor fouten. Voorstanders van abortusrechten – en zelfs Johnson’s eigen McGill-aanhangers – hebben hem bekritiseerd omdat hij niet krachtig genoeg reageerde op aanvallen op de toegang, en zeiden dat ze zijn strijd niet als in hun voordeel beschouwen.
Wat betekent het als linkse groepen er meer in geïnteresseerd zijn generaals in oorlogstijd te zijn dan collaborateurs?
“In het dagelijks leven is het belangrijkste het omgaan met de frustraties, angsten en verwachtingen van mensen, en hoe je mensen gefocust kunt houden op die verwachtingen en strategieën om deze te verwezenlijken”, aldus McGill Johnson. “We leven in een tijd waarin de filantropie zich terugtrekt uit een aantal federale instanties die de financiering terugschroeven, wat gevolgen heeft voor veel van mijn collega’s. De ene dag navigeer je door de ICE en de volgende dag is het land in oorlog, toch? En dat allemaal in dezelfde periode. Ik denk dat mijn bijzondere superkracht het vermogen is om mezelf op 10.000 meter hoogte te houden om te begrijpen hoe al deze dingen met elkaar omgaan.”
McGill Johnson zei dat de prangende vraag voor hem is: wie zullen we zijn nu we Roe niet langer verdedigen? Het is een kwestie waar geen enkele andere president van Planned Parenthood mee te maken heeft gehad sinds de historische zaak uit 1973 waarin abortus tot wet van het land werd gemaakt.
Sinds hij in 2019 interim-leider werd, is het aantal supporters van Planned Parenthood – waaronder vrijwilligers, donateurs, activisten en e-mailabonnees – gegroeid van 13 miljoen naar 20 miljoen.
Naast zijn focus op de campagne moet McGill Johnson ook doorgaan met zijn inspanningen om het netwerk van klinieken van Planned Parenthood opnieuw vorm te geven als onderdeel van de nationale gezondheidszorginfrastructuur. Volgens de organisatie heeft 1 op de 3 vrouwen in de Verenigde Staten een Planned Parenthood-kliniek bezocht.
“Ik geloof dat Planned Parenthood een Cleveland Clinic kan worden die seksuele en reproductieve gezondheidszorgdiensten levert, omdat we over een enorme klinische uitmuntendheid beschikken”, aldus McGill Johnson. “We zijn toonaangevend geweest in het standaardiseren van de allerbeste diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten, waaronder abortus, dus ik denk veel na over wat het voor ons zou betekenen om ons te concentreren op het behandelen van zoveel mogelijk Planned Parenthood-patiënten, maar ook om die invloed te exporteren om ervoor te zorgen dat ieders zorgstandaard stijgt.”
Om dit te bereiken moet McGill Johnson volhouden en volharden in het huidige klimaat en de eisen van het post-Roe-tijdperk. Reproductieve vrijheid voor iedereen President Mini Timmaraju zei dat het ontmoedigend is om met uitdagingen op lokaal, provinciaal en federaal niveau te worden geconfronteerd, met afnemende middelen en concurrerende aandacht.
“We moeten meer doen dan ooit tevoren, en de financiering is niet waar die zou moeten zijn”, zegt Timmaraju, de eerste gekleurde vrouw die haar organisatie leidt. “We werken er allemaal hard aan om ervoor te zorgen dat in een tijd waarin abortusfondsen financiering nodig hebben en klinieken financiering nodig hebben, we ook voldoende middelen hebben om op elk niveau te pleiten, en dat is vooral een uitdaging in een omgeving waarin donoren zich een beetje gefrustreerd voelen door progressieve entiteiten na 2024, dat we onszelf opnieuw moeten bewijzen en voortdurend het belang van abortus bij verkiezingen steeds opnieuw moeten bewijzen en berispen.”
