De oude, op regels gebaseerde orde die uit de as van de Tweede Wereldoorlog is ontstaan, bestaat niet meer – althans dat is de beslissing van de Duitse bondskanselier, en het bewijsmateriaal is duidelijk zichtbaar.
De Verenigde Staten hebben afgelopen weekend tijdens een grote veiligheidsconferentie in München aangegeven dat zij bereid zijn op eigen kracht actie te ondernemen, zonder hun Europese bondgenoten – tenzij zij serieus van plan zijn hun strijdkrachten te herbewapenen.
Rusland toonde geen echte wens om zijn oorlog te beëindigen Oekraïne.
En China een niveau van macht en invloed verworven dat alleen door Amerika kon worden geëvenaard.
Dit betekent dat de concurrentie tussen de grote machten – die het potentieel heeft om tot conflicten op grotere schaal te leiden – is teruggekeerd, en dat kleine en middelgrote landen zoals Groot-Brittannië en zijn Europese bondgenoten elkaar steeds meer nodig hebben.
Dat was de belangrijkste boodschap die dit jaar op de Veiligheidsconferentie van München werd uitgesproken.
Dit werd overgebracht via toespraken van de premier, de president en de minister van Buitenlandse Zaken op een groot podium in een hotel, omringd door politie, barricades en veiligheidskordons.
Friedrich Merzde Duitse leider hield zijn toespraak op vrijdag, de eerste dag van het evenement dat tot zondagochtend duurde.
“In het tijdperk van de grote landen is onze vrijheid niet langer gegarandeerd. Onze vrijheid wordt nu bedreigd”, zei hij.
“De internationale orde gebaseerd op rechten en regels… bestaat niet meer zoals zij ooit bestond.”
President Vladimir Poetin En President Xi Jinping China heeft geprobeerd een mondiaal systeem te ondermijnen dat is ontworpen om liberale democratieën te ondersteunen en autoritaire regimes aan banden te leggen door fundamentele waarden zoals de mensenrechten en de rechtsstaat hoog te houden.
Het einde van de Koude Oorlog zorgde er echter voor dat veel landen in Europa ervoor kozen om de financiering weg te halen van hun respectievelijke strijdkrachten, waardoor ze sterke strijdkrachten hebben gekregen die deze waarden kunnen verdedigen en verdedigen als ze in de toekomst opnieuw voor uitdagingen komen te staan.
In plaats daarvan zijn ze, vooral in West-Europa, afhankelijk van de Verenigde Staten om hen in crises te verdedigen als onderdeel van het NAVO-bondgenootschap.
De Oekraïense president Volodimir Zelenskij spreekt het publiek toe. foto: AP
Donald Trump heeft echter duidelijk gemaakt dat de veronderstelling van transatlantische bescherming niet langer lichtvaardig kan worden opgevat. Zijn regering is ook zo ver gegaan dat ze de Europese leiders aanvalt op binnenlandse kwesties als immigratie en vrijheid van meningsuiting.
Vicepresident JD Vance, die vorig jaar de Amerikaanse delegatie in München leidde, vroeg zich zelfs af of de Europese waarden nog langer door Amerika moeten worden verdedigd.
Deze keer kwam hij niet terug.
Het standpunt van Washington werd vertegenwoordigd door Marco Rubio, minister van Buitenlandse Zaken, die een meer diplomatieke en verzoenende toon aansloeg.
Dit werd door de afgevaardigden verwelkomd, maar de boodschap was niet minder scherp: Europa moet een grotere verantwoordelijkheid nemen voor zijn eigen verdediging nu Amerika zich terugtrekt en zich gaat concentreren op andere prioriteiten die belangrijker worden geacht voor de nationale belangen van Amerika.
“Wij willen dat Europa sterk is”, zei hij in een toespraak op het hoofdpodium.
“Wij geloven dat Europa moet overleven omdat de twee grote oorlogen van de vorige eeuw een historische herinnering zijn dat ons lot uiteindelijk altijd met dat van jou verweven zal zijn.”
Maar hij voegde eraan toe: “Onder leiding van president Trump zullen de Verenigde Staten opnieuw de taak van vernieuwing en herstel op zich nemen, gedreven door een visie op een toekomst die net zo trots is als hun soevereiniteit en net zo belangrijk als het verleden van onze beschaving. En hoewel we bereid zijn, indien nodig, om dit alleen te doen, is het onze keuze, en het is onze hoop om dit samen met u, onze vrienden in Europa, te doen.”
Beschadigde auto’s op de plaats van een Russische drone-aanval in Odessa. Foto: Reuters
Sir Keir Starmer, de Britse premier, deed zijn best om te zeggen dat Groot-Brittannië en zijn Europese bondgenoten bezig waren hun zwakke verdediging te verbeteren.
“We moeten onze harde macht opbouwen, want dat is de munteenheid van onze tijd”, zei hij tegen de afgevaardigden toen het zijn beurt was om te spreken.
“We moeten agressie kunnen voorkomen en, ja, indien nodig moeten we bereid zijn om terug te vechten. Alles doen wat nodig is om onze mensen, onze waarden en onze manier van leven te beschermen.”
“En als Europa moeten we op eigen benen staan.”
Militaire insiders wezen er echter al snel op dat zijn retoriek verre van strookte met de realiteit van de defensiebegroting van zijn eigen land.
Groot-Brittannië is alleen van plan zijn defensie-uitgaven te verhogen van 2,3% volgend jaar naar 2,5% van het bbp, zonder financieringsplannen om de defensie-uitgaven te verhogen naar de nieuwe NAVO-doelstelling van 3,5% in 2035 en er zijn geen tekenen van enige intentie om het tijdsbestek te versnellen, ook al doen andere landen het sneller.
Elbridge Colby, de Amerikaanse staatssecretaris van Oorlogsbeleid, gaf in zijn toespraak tot de NAVO-ministers van Defensie in Brussel aan de vooravond van de Top van München het duidelijkste advies over hoe zij actie moeten tonen, en niet slechts woorden en cijfers.
“Dit betekent dat we verder gaan dan input en intenties, en naar output en mogelijkheden gaan”, zei hij.
‘Het niveau van de defensie-uitgaven doet ertoe, en er is geen alternatief. Maar wat uiteindelijk telt is wat die middelen opleveren: parate troepen, inzetbare munitie, robuuste logistiek en een geïntegreerde commandostructuur die onder druk op grote schaal kan werken.’
“Dit betekent dat we voorrang moeten geven aan de effectiviteit van oorlogen boven bureaucratische en regelgevende stagnatie. Het betekent dat we moeilijke keuzes moeten maken over de structuur van de strijdmacht, de paraatheid, de bevoorrading en de industriële capaciteit, die de realiteit van het moderne conflict weerspiegelen in plaats van de politiek in vredestijd.”
