Het dodental bij de protesten in Iran loopt op nu families vernemen dat hun dierbaren zijn vermoord door strijdkrachten van het regime

De laatste keer dat Mahnoosh Naseri, een inwoner van Ottawa, met zijn vader sprak, besloot hij in Teheran de straat op te gaan om te protesteren tegen het Iraanse regime.

Het was 7 januari en de Iraniërs, die genoeg hadden van de corruptie, het economische wanbeheer en het repressieve religieuze bewind van het regime, begonnen ongekende demonstraties te organiseren.

Twee dagen later verliet zijn vader zijn appartement om zich bij de demonstranten te voegen en kwam nooit meer thuis. Het kostte zijn familie vier dagen om hem te vinden. Hij was doodgeschoten.

“Hij geeft niet meer om zijn veiligheid. Waar hij om geeft is de toekomst van de Iraanse kinderen”, vertelde Naseri in een interview aan Global News.

Bijna een maand later Iraans Nu ze geconfronteerd worden met de grootste uitdaging tot nu toe tegenover het islamitische regime dat hen al een halve eeuw regeert, wordt het schokkende dodental steeds duidelijker.

De protesten begonnen eind december en werden op 8 januari heviger, toen Reza Pahlavi, de zoon van de verbannen sjah van Iran, opriep tot massademonstraties.

Miljoenen mensen kwamen bijeen in de grote steden, gerustgesteld door de Amerikaanse president Donald Trump, die heeft gezworen dat als Iran demonstranten doodt, hij hen “te hulp zal komen”.

De opstand is de grootste sinds de islamitische revolutie van 1979, en strijders die loyaal zijn aan Opperste Leider Ali Khamenei reageerden met voorspelbaar geweld. Activisten zeggen dat er mogelijk tienduizenden mensen zijn omgekomen.

Om het bloedbad te verdoezelen sloot het regime de internettoegang af, maar naarmate de lichamen zich opstapelden, ontdekten families als die van Naseri hoe slecht de omstandigheden waren.

“Dit heeft veel mensen in de gemeenschap geraakt”, zegt hij Ali Ehsasieen Iraans-Canadees en parlementslid voor de Willowdale-rit in Toronto.

Ehsassi zei dat hij had gehoord van leden van de gemeenschap wier vrienden en familieleden waren gearresteerd of vermoord, en dat 8 en 9 januari ‘zeer bloedig’ waren.

Hoewel hij de schattingen van het aantal slachtoffers van de Canadese regering niet kende, geven de cijfers van het regime aan dat deze confrontatie een van de bloedigste in de moderne geschiedenis was.

“Ik geloof dat het aantal mensen dat is omgekomen zeer hoog is, zelfs naar de maatstaven van het Iraanse regime”, zei de wetgever in een interview.

In een recent interview sprak Global News met Iraans-Canadezen over het lot van hun naasten die deelnamen aan de anti-regime-evenementen op 8 en 9 januari.

“Langzaam komen we achter de waarheid, en de realiteit is dat er een bloedbad heeft plaatsgevonden”, zegt Azam Jangravi, een professional uit de technologie-industrie in Toronto.

Onder de slachtoffers bevonden zich tien familieleden, zei Jangravi, waaronder één die in de borst werd geschoten tijdens een demonstratie in de derde grootste stad van Iran, Esfahan.

Zijn familieleden stierven aanvankelijk niet, maar waren bang om medische hulp te zoeken omdat veiligheidstroepen het ziekenhuis in de gaten hielden om demonstranten te arresteren, zei hij.

Nadat ze zich twee dagen in een huis had verstopt, stierf ze aan haar verwondingen, zei Jangravi, die Iran ontvluchtte nadat ze werd gestraft omdat ze haar haar in het openbaar liet zien.

Een andere Iraans-Canadees, Pieman Azimi, zei dat zijn neef, een 20-jarige monteur, tijdens de demonstratie werd doodgeschoten.

Zijn familie doorzocht een dag lang politiebureaus en ziekenhuizen totdat hij hem tussen een zee van lichamen vond, zei Azimi, die in Ottawa woont.

Een andere inwoner van Ottawa beschreef het neerschieten van een vriend, die een kogel in de heup overleefde. Later vertelde zijn vriend hem hoe de pesttactieken escaleerden.

“De eerste twee dagen schoten ze met paintball”, zei mevrouw Dourandish. “En toen besloten ze hun strijdkrachten en speciale eenheden in te zetten.”

De autoriteiten gebruikten drones om de stad in de gaten te houden, en toen menigten zich verzamelden om anti-regime-slogans te roepen, verschenen al snel gewapende mannen op het toneel, zei hij, terwijl hij de getuigenis van zijn vriend doorgaf.

“Hij zei dat ze mensen in het gezicht en de borst schoten, zodat ze niet konden opstaan. Ze zouden het dus niet overleven”, zei Dourandish.

Naseri heeft een goede band met zijn vader, Hossein. ‘Ik kan niet geloven dat mijn vader er niet meer is’, zei hij. Wat nog ongelooflijker was, was dat hij tot de vele mensen behoorde die die dag werden vermoord.

Toen Naseri opgroeide in Teheran, zegt ze dat ze herhaaldelijk werd vastgehouden wegens het overtreden van de strikte kledingvoorschriften die het regime aan vrouwen oplegde.

Overtredingen omvatten onder meer het niet bedekken van al haar haar met een hoofddoek en het dragen van shirts en broeken die te kort of te strak worden geacht, zei ze.

Na het harde optreden van het regime tegen vrouwenrechtenactivisten in 2022 voegde ze zich in september 2023 bij haar broer in Ottawa.

Een 73-jarige gepensioneerde accountant uit Teheran, zijn vader bezocht hem afgelopen zomer in Ottawa. Hij bracht drie maanden door in de hoofdstad, waar hij zijn bruiloft en de diploma-uitreiking van zijn broer bijwoonde.

“Ik was erg blij dat ik de kans kreeg om hem enkele steden in Canada te laten zien. Hij hield echt van de natuur hier, de musea en de vrijheid”, zei Naseri.

Ondanks zijn afkeer van het islamitische bewind, zag Hossein er eerder van af om deel te nemen aan protesten, omdat hij bang was dat dit gevolgen zou hebben voor zijn twee kinderen.

Maar begin vorige maand sprak Naseri hem via WhatsApp aan en hij besloot dat het tijd was om de demonstraties te steunen.

“Hij zei tegen mij: ‘Ik weet dat jullie veilig zijn. Jullie zijn daar. Er is geen gevaar voor jullie beiden. En op dit moment voel ik me vrij om te gaan en, net als iedereen, te vragen wat we willen'”, zei hij.

Hossein verliet op 9 januari rond 19.00 uur het huis, zei hij.

Video’s en ooggetuigenverklaringen verzameld door Amnestie Internationaal geeft aan dat veiligheidstroepen zich die nacht op de daken hebben opgesteld en het vuur hebben geopend.

Deze “dodelijke repressie” werd voornamelijk uitgevoerd door de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) en de Iraanse politie, aldus de mensenrechtenorganisatie.

Duizenden mensen werden gedood, waardoor vorige maand “de dodelijkste periode van repressie door de Iraanse regering in tientallen jaren van Amnesty-onderzoek” was, aldus de groep.

Naseri begon zich zorgen te maken toen hij niets van zijn vader hoorde. Hij stuurde een bericht naar een vriend die internettoegang had. Een week later belde zijn tante.

De familie had naar de lichamen gezocht totdat ze Hossein vonden. Hij werd in een grote slagader in zijn been geschoten, zei zijn dochter.

Communiceren met zijn familie was een uitdaging, omdat hij bang was dat internationale gesprekken worden afgeluisterd. Naseri weet nog steeds weinig over wat er is gebeurd, maar hij gelooft dat zijn vader gered had kunnen worden als hij het ziekenhuis had bereikt.

Hij gaf de schuld Revolutionaire Gardewiens missie het is om de islamitische regering te verdedigen tegen interne en externe bedreigingen. “De IRGC heeft lange ervaring met het doden van demonstranten.”

Mujahedin-e-Khalq, een militante groepering tegen het regime, kondigde de dood van Hossein aan en noemde hem een ​​van de ‘martelaren van de nationale heroïsche opstand’.

Canada trad op 9 januari toe tot Australië en de Europese Unie vloek “Het doden van demonstranten door het Iraanse regime, het gebruik van geweld, willekeurige arrestaties en intimidatietactieken tegen het eigen volk.”

Maar de vice-voorzitter van de Conservatieve Partij, Melissa Lantsman, zei dat de federale regering meer moet doen dan alleen een verklaring afleggen.

“Canada moet de kwetsbaarheid van het regime uitbuiten”, zei hij in een verklaring aan Global News, waarin hij de regering opriep een register op te zetten voor degenen die betrokken zijn bij buitenlandse inmenging.

Hij drong er ook bij Ottawa op aan om leden van het Iraanse regime die in Canada zijn aangekomen te verdrijven, en “met bondgenoten samen te werken om ervoor te zorgen dat de informatie vrijelijk naar het dappere Iraanse volk kan stromen.”

“Alles zou een stap boven alles zijn.”

Het liberale parlementslid Ehasassi zei dat de regering samen met haar bondgenoten aan een collectieve reactie werkte, en dat Canada de IRGC als een terroristische groepering had aangemerkt.

Maar Ehsassi zei dat Canada andere landen ‘ver vooruit’ is geweest bij het ondernemen van actie tegen Iran, waaronder het verbieden van vooraanstaande leden van het regime om het land binnen te komen.

Vorige week ondernam de Europese Unie ook soortgelijke actie door sancties op te leggen aan de Revolutionaire Garde, waarbij zij zei dat “de repressie niet ongestraft kan blijven.”

“Onze functionarissen op verschillende afdelingen hebben contact met elkaar en beslissen wat we mogelijk kunnen doen”, zei Ehsassi. “Natuurlijk zou ik graag zien dat we meer doen. Ik denk dat de Iraans-Canadese gemeenschap dat ook graag zou zien”, zei hij.

“En ik heb er vertrouwen in dat er een reeks acties zal plaatsvinden.”

De VS hebben militaire middelen naar het Midden-Oosten verplaatst en maandag waarschuwde Trump Iran voor ‘slechte dingen’, maar tot nu toe heeft hij afgezien van het uitvoeren van aanvallen en Khamanei zei dat een Amerikaanse aanval een regionale oorlog zou veroorzaken.

Naseri gelooft dat het tijdperk van Iran onder leiding van extremistische mullahs voorbij is. “Deze protesten laten zien dat het Iraanse volk dit regime niet langer accepteert.”

“Ze willen het niet.”

Stewart.Bell@globalnews