‘Game over’ betekent eigenlijk ‘steeds opnieuw’, omdat we altijd de wens hebben om opnieuw te spelen. De filmversie van de videogame heeft die interactiviteit niet, dus hopelijk zal je voorkeur voor de personages en het scenario voldoende zijn. Het kan ook gewoon een zegen zijn.
Maar de Japanse film “Exit 8”, geregisseerd door Genki Kawamura, gebaseerd op het enge loop-puzzelspel dat een paar jaar geleden een sensatie werd, voorziet in een werkelijk game-achtige filmervaring. Het wil dat je het nachtmerriescenario ervaart waarin je vastzit, maar het wil ook dat het meditatief is. Het lukt niet altijd om die ervaringen te combineren – aangezien het experiment mislukt en het horrorlabel eveneens overdreven is – maar het levert uiteindelijk een beperkte aantrekkingskracht op omdat het jouw perspectief vermengt met dat van de hoofdpersoon.
De game, ontworpen door de Japanse kunstenaar Kotake Create, neemt je mee door een metrogang met witte vloeren die je keer op keer tegenkomt totdat de sleutel tot het ontgrendelen van de ontsnapping uit de titel is afgeleid. Voordat de film die ruimte bereikt, maakt hij echter gebruik van lange POV-shots om ons kennis te laten maken met een anonieme, met oordopjes beschermde passagier (Kazunari Ninomiya), een van de vele passagiers die aan zijn mobiele telefoon gekluisterd is om zichzelf af te leiden van de eentonigheid van het dagelijkse leven. (Haar favoriete muziek? Waarschuwing: Ravels aandringende “Boléro.”)
Dan beantwoordt hij met tegenzin een telefoontje van zijn ex-vriendin terwijl ze onderweg is uit de metro en vertelt hij haar dat ze zwanger is. Zijn aarzeling suggereert nog een ander verlangen om aan de realiteit te ontsnappen, maar terwijl hij begint te begrijpen dat hij dezelfde passage herhaalt – dezelfde poster (waarop brutaal de Mobius-strip van kunstenaar MC Escher te zien is), loopt dezelfde emotieloze zakenman voorbij. Hij is zich ervan bewust dat hij zich in een nieuwe, vreemde realiteit bevindt, speciaal voor hem, en hij zal het daglicht pas zien als hij de anomalie bij elke bocht kan ontdekken.
De film noemt het Lost Man, een poging tot ieders filosofische relevantie, en Ninomiya is inderdaad een sympathieke avatar. Kawamura, die samen met Kentaro Hirase het scenario schreef, geeft ook wat achtergrondinformatie over de wandelende zakenman, en introduceert de Boy (een wonderbaarlijk mysterieuze maar nog steeds schattige Naru Asanuma), wiens belang een nieuwe poging is om emotionele contouren toe te voegen aan de manier waarop de Lost Man zijn hachelijke situatie begrijpt.
Maar voor het grootste deel zul je, wanneer elk “niveau” bereikt is of niet, mee willen spelen en de verschillen willen opmerken (veel zijn duidelijk, sommige niet), zelfs als het tempo soms botst met de spanning. We kunnen begrijpen waarom Kawamura de sfeer van een loopsimulator in het spel handhaaft met geduldige Steadicam-opnamen die de speler volgen, leiden en omringen, alsof realtime een belangrijk element in de atmosfeer is.
Maar het kan lastig zijn om vrije tijd te gebruiken om belangrijke momenten weg te laten. Als je hersenen sneller werken dan naar een film kijken, is dat een probleem. Wat betreft de poging tot horror hier: het is beter sinister te zijn dan openlijk. Bovendien zijn er niet veel manieren om de sfeer in een neonverlichte gang te verstoren, vooral als het de bedoeling is om in beweging te blijven.
Met zijn fundament zo geconstrueerd, heeft “Exit 8” een verfrissende ambitie: het wil zowel het vagevuur zijn als vooruitgang in vorm. Omdat het naadloos tussen de twee beweegt, voelt het als een uniek commentaar op de bedrieglijk oppervlakkige dingen in het leven. Maar het betekent ook dat je opgelucht zult zijn om te weten dat als het eenmaal voorbij is, het ook echt voorbij is.
‘Afrit 8’
In het Japans, met ondertitels
Beoordeeld: PG-13, voor wat bloederige en terreurbeelden
Looptijd: 1 uur, 35 minuten
Toneelstuk: Opent vrijdag 10 april in beperkte oplage



