Hoewel Parijs af en toe op twistpunten stuitte met bepaalde Europese partners, was de Franse diplomatie deze keer categorisch: de bilaterale betrekkingen met Portugal waren categorisch: “erg goed”.
ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
Zondag 12 april is de inwerkingtreding ervan Vriendschaps- en samenwerkingsovereenkomst (bron in het Frans) tussen de twee landen. Deze symbolische tekst, die in februari 2025 in Porto werd ondertekend door Emmanuel Macron en premier Luís Montenegro, heeft tot doel de betrekkingen tussen de twee landen op alle gebieden te versterken.
Terwijl hij zijn collega António José Seguro feliciteerde met zijn verkiezing tot president van Portugal afgelopen februari, beloofde de Franse president “dit Verdrag na te leven” en met Lissabon samen te werken “om Frankrijk en Portugal te dienen, en een Europa dat voor zichzelf beslist, competitiever, soevereiner, sterker!”
Concreet benadrukt de overeenkomst de samenwerking tussen de respectieve strijdkrachten en de defensie-industrie, “met bijzondere aandacht voor de bescherming van kritieke infrastructuur en de strijd tegen hybride dreigingen”, vooral in cyberspace.
Frankrijk en Portugal hebben zich er ook toe verbonden de interconnecties met het Iberisch schiereiland te blijven ontwikkelen, met als doel “tegen de beste voorwaarden te profiteren van Europese financiering”. Naar aanleiding van een enorme stroomstoring in Spanje en Portugal kwam in april 2025 het debat over de isolatie van deze twee landen van het Europese elektriciteitsnet opnieuw naar voren.
Op economisch vlak biedt het document meer steun aan kleine en middelgrote bedrijven en moedigt het de transitie naar een “duurzame blauwe economie” in de Atlantische Oceaan aan.
De implementatie van dit beleid zal worden vergemakkelijkt door bilaterale High Level Meetings (HLM), die periodiek worden gehouden voor alle uitwisselingen tussen de twee regeringen.
In 2025 was Frankrijk de derde grootste handelspartner van Portugal.
Carlos Pereira, die al meer dan veertig jaar in Frankrijk woont en Lusojornal leidt, het toonaangevende online mediakanaal voor de Portugese taal in Frankrijk, is van mening dat economie het belangrijkste aspect van de overeenkomst is.
“De economische banden zijn al sterk: veel Franse bedrijven investeren in Portugal, en er zijn ook Portugese investeringen in Frankrijk”, vertelde hij aan Euronews.
“Dit is een spectaculaire ontwikkeling: verschillende steden in Portugal beginnen een toestroom van Franse investeringen te ontvangen, en nieuwe, Portugese bedrijven beginnen in Frankrijk te ontstaan,” voegde hij eraan toe.
Portugees, de derde grootste buitenlandse gemeenschap in Frankrijk
Volgens cijfers van de Quai d’Orsay wonen er 1,7 miljoen Portugezen in Frankrijk, waarmee ze de derde grootste buitenlandse gemeenschap zijn, na Algerijnen en Marokkanen.
In Portugal wonen tussen de 30.000 en 50.000 Franse burgers, waarvan een kwart een dubbele nationaliteit heeft, de grote toestroom van toeristen nog niet meegerekend.
Lissabon en Parijs zeggen dat ze zich willen concentreren op het werven en opleiden van Franse en Portugese leraren, en tegelijkertijd de studentenmobiliteit willen stimuleren.
Carlos Pereira, die zich jarenlang heeft ingezet om de Portugese taal in Frankrijk te promoten, blijft sceptisch over de werkelijke impact van de overeenkomst op dit gebied en wijst op een tekort aan leraren.
Op grond van een overeenkomst die in 1973 van start ging, financiert en stuurt Portugal leraren – momenteel ongeveer honderd leraren – om Portugees te onderwijzen, voornamelijk op het niveau van de basisschool. De verantwoordelijkheid voor dit onderwijs viel vanaf het universitaire niveau bij de Fransen.
“Frankrijk is van mening dat als Portugal dit onderwijs niet op het niveau van de basisschool ontwikkelt, het geen zin heeft dat Frankrijk daarna de verantwoordelijkheid op zich neemt”, benadrukte hij.
Bilaterale overeenkomsten in Europa: wat is er bereikt?
Sinds Emmanuel Macron in 2017 aan de macht kwam, heeft hij zichzelf ten doel gesteld de bilaterale banden met de belangrijkste partners van Parijs in de Europese Unie te ‘verdiepen’.
Om dit doel te bereiken werden verschillende belangrijke documenten ondertekend en geratificeerd: het Verdrag van Aken met Duitsland, het Verdrag van Quirinale met Italië en het Verdrag van Nancy met Polen. Maar er is één uitzondering: het Akkoord van Barcelona, ondertekend door Pedro Sánchez op 19 januari 2023 en een paar maanden later geratificeerd door Frankrijk, heeft nog steeds geen goedkeuring gekregen van het Spaanse parlement.
Deze blokkering was met name te wijten aan wat het Akkoord van Barcelona onderscheidde van andere bilaterale overeenkomsten waarover Parijs onderhandelde: de kruisparticipatie van ministers in de Raad van Ministers van de partnerlanden, een bepaling die door de Spaanse oppositie werd verworpen.
