Het is moeilijk om te weten waar de wereld vandaag de dag naartoe gaat – of de gebeurtenissen van onze tijd de geboorte van iets werkelijk nieuws aankondigen, of dat oude krachten hun positie proberen te behouden. Deze verwarring is in het eerste jaar van de tweede ambtstermijn van president Donald Trump acuter geworden. Zijn standaardstijl van regeren is razernij: hij zegt en doet meer dingen op een dag (bijna allemaal slecht en verkeerd) dan voormalige presidenten in een maand zeggen en doen. Het lijkt erop dat hij zijn agenda uitsluitend op geweld heeft gericht, bijvoorbeeld door Venezuela binnen te vallen, zijn olie op te eisen en zijn instellingen te vernietigen alsof nieuwigheid een kracht is.
Maar als je een stapje terug doet, ziet het beeld er anders uit. Ondanks de dagelijkse veranderingen is het de afgelopen twaalf maanden duidelijk geworden dat er twee krachten zijn die de wereld hervormen op manieren die veel belangrijker zijn dan de agressie van Trump – en beide zijn erg nieuw. In feite kunnen deze krachten acties zijn, en Trump is de reactie.
De eerste is de groeiende impact van een hetere planeet. Klimaatverandering is op dit moment geen urgent politiek vraagstuk, maar dat betekent niet dat het niet bestaat. Het oefent dus jaar na jaar een steeds grotere druk uit. Sommige gevolgen vallen niet te ontkennen: bijvoorbeeld de brand in de stad Los Angeles. Andere zijn rustiger, maar net zo belangrijk, zoals de verzekeringssector die snel zijn vermogen verliest om risico’s te beprijzen in een wereld die steeds meer wordt beheerst door nieuwe natuurkunde. Zonder dergelijke beperkingen zou het kapitalisme vaste voet krijgen, waardoor huiseigenaren ontheemd zouden raken en kredietverstrekkers terughoudend zouden zijn om projecten te financieren op plaatsen waar de volgende ramp de financiële balansen zou kunnen wegvagen. Zo ziet klimaatverandering er in de economie uit. Verkiezingsoverwinning hoeft er niet toe te doen; ze konden wachten en bleven kracht verzamelen.
De tweede kracht is de meedogenloze daling van de prijzen voor zonne- en windenergie. Dit is een economisch feit dat net zo hardnekkig is als de zwaartekracht. De afgelopen vier of vijf jaar hebben we op een aarde geleefd waar de goedkoopste manier om elektriciteit op te wekken is door een glasplaat naar de zon te richten. Vorig jaar kwam ongeveer 95% van de nieuwe elektriciteitsopwekking wereldwijd uit hernieuwbare energiebronnen.
