“Het is alsof je je eigen sekstape weggooit”, merkte hij op kunstenaar Reynaldo Rivera over zijn nieuwe fotografieboek ‘Propriedad Privada’.
We zitten op de bank in zijn woonkamer, wachtend tot kunstenaar Emma Camille Barreto (“zijn nieuwste muze”) arriveert voor een avondfotoshoot. Hij was laat, dus Rivera en ik vestigden ons in zijn ruime Victoriaanse huis om te praten over hoe hij de afgelopen decennia zijn archieven had doorzocht om het boek te maken. Als zijn woonkamer enige indicatie geeft, is de taak zeker een uitdaging: honderden, misschien wel duizenden van zijn tekeningen hangen aan elke muur en zijn verspreid over vele oppervlakken. Onlangs uitgebracht door de in L.A. gevestigde uitgever Semiotext(e), verzamelt “Propriedad Privada” (“Privé-eigendom”) Rivera’s zeer persoonlijke afdrukken van geliefden, vrienden en vreemden. Deze intieme werken, genaamd ‘The Blue Series’, onderzoeken de kortstondige aard van seks, verlangen en liefde.
-
Deel via
“Guanajuato” (ca. 1997) toont een magere, jongensachtige jongeman met alleen een handdoek om zijn smalle heupen gewikkeld en zijn biceps gebogen voor een slaapkamerspiegel. “Bianco, Reynaldo, Echo Park” (ca. 1995) speelt met een dubbele belichting en toont spookachtige beelden van twee mannen in bed. De inrichting van de kamer blijft statisch, terwijl hun lichaamsbewegingen sporen nalaten rond het frame.
Poëzie en macht “Propriedad Privada leeft in een staat van opwindende verlatenheid en aanhoudende dubbelzinnigheid: het is vaak onduidelijk of Rivera en zijn onderwerp vrienden, geliefden of vreemden zijn, zoals in zijn portret ‘Richard, downtown Los Angeles’ (ca. 2023). Verlicht door een straatlantaarn toont het beeld een opvallende man met een cowboyhoed die kauwgom blaast met een losse riem. Voor Rivera was het kiezen van de foto’s – veel in bed, in de badkamer en te midden van seksuele handelingen – niet eenvoudig. “Het was niet gemakkelijk. als een exorcisme van alle angst en schaamte die ik tijdens mijn jeugd heb ervaren”, zei hij.
Reynaldo haalde er een stapel zwart-witafdrukken uit ter grootte van ansichtkaarten. “Ik ben degene die altijd de foto’s van iedereen krijgt”, zei Rivera. Dit is geen foto, het is een familieherinnering. Hij bladerde erdoorheen en haalde herinneringen op aan zijn ouders, broers en zussen en neven en nichten. In tegenstelling tot sommige andere grote kunstenaars heeft Rivera nooit een formele kunstles gevolgd, laat staan een elite MFA-programma. Zijn Mexicaanse arbeidersgezin, dat regelmatig verhuisde tussen Baja California, LA, Pasadena en Santa Ana, ‘ging niet naar school’. Als tiener spijbelde Rivera eind jaren zeventig vaak. Toen hij op een middag spijbelde om tv te kijken, raakte hij gefascineerd door de klassieke stomme film Hollywood Presents.
Rivera zei dat het kiezen van de foto’s voor haar boek niet eenvoudig was. “Het was als een exorcisme van alle angsten en schaamte die ik had toen ik opgroeide”, legt ze uit.
(Brian Feinzimer / Voor de Times)
“Ik ben met fotografie begonnen dankzij films”, zegt hij. “Ik ontdekte de stomme film… en werd een echte fanaticus. En dat wilde ik natuurlijk doen.” Net zoals in ‘Propriedad Privada’ romantiek en verlangen samengaan met hoop en wanhoop, zijn Rivera’s redenen om voor de camera te kiezen complex. “Ik verhuisde veel met mijn vader en het was een heel eenzaam leven”, herinnert hij zich over zijn jeugd. “Dankzij fotografie kan ik al deze mensen overal mee naartoe nemen.”
Het oude Hollywood achtervolgt nog steeds Rivera’s werk. Hij fotografeerde ’s nachts en gebruikte de maan en straatverlichting uit LA om zijn onderwerpen te verlichten. Ook al bevinden we ons in het digitale tijdperk, hij blijft zich inzetten voor analoog, waarbij hij flitslicht vermijdt en negatieven met de hand ontwikkelt. In plaats van onvolkomenheden weg te werken, profiteerde Rivera van de stofdeeltjes en lichtlekken die optreden bij filmopnamen. Het resulterende beeld ziet er spookachtig en noir-achtig uit. Ze weerspiegelen Orson Welles’ thriller ‘Touch of Evil’ uit 1958, terwijl ze de tederheid en extase van het onderwerp vastleggen. Terwijl de noirs uiteraard kritiek hadden op de ineenstorting van de American Dream, gaf Rivera sluw commentaar op de politiek.
‘Ik heb het gevoel dat mijn hele leven, zonder erover na te denken, een politieke daad is geweest’, zei hij. “Ons bestaan, zonder dat we iets hoeven te doen, is al politiek.”
Hoewel Rivera misschien het meest bekend is vanwege het opnemen van queer Latino-films in LA, schuwt hij elke eenvoudige categorisering. Toen ik het huidige lelijke politieke klimaat besprak en de ICE-invallen die immigranten terroriseren, leek Rivera onaangedaan.
Rivera houdt zijn nieuwe boek ‘Private Property’ vast. (Brian Feinzimer / Voor de Times)
‘Wist je dat? Het liedje is nog steeds hetzelfde’, zei hij. “Ze doen niets wat we nog niet hebben meegemaakt.” Toen ik vandaag de rol van kunstenaars besprak, omzeilde hij de vraag: “Als het om het leven gaat, lieverd, ben ik voor niemand een rolmodel.”
Die onsentimentele geest heeft mij altijd naar Rivera’s werk getrokken. Aan de gezichten en het vlees in ‘Propriedad Privada’ komt de mensheid zowel oogverblindend als rommelig naar voren. Die transparantie kwam voort uit Rivera’s rol. Ze schittert op veel van de foto’s, soms als zelfportret, soms terwijl ze seks heeft met haar man, en soms als een glibberiger figuur, die vloeiend verandert van fotograaf in deelnemer. Noem hem alleen geen documentairemaker.
“Ik ben tegen de uitspraak ‘Ik documenteer’, omdat ik het gevoel heb dat deze erg klinisch is”, zegt hij. “Ik ga nooit ergens heen alleen maar om foto’s te maken. Ik ben toevallig ergens. Meestal ben ik onderdeel van wat er gebeurt.”
In dit opzicht deelt zijn kunst hetzelfde spirituele DNA als autofictie, een literaire stijl die wordt voortgezet door veel van de auteurs die zijn gepubliceerd door zijn uitgever, Semiotext(e). In dit boek staan prikkelende teksten van Semiotekst(e) medewerkers als onder meer Chris Kraus, Hedi El Kholti, Abdellah Taïa, Lauren Mackler en de Franse romanschrijver Constance Debré.
Debre schreef: “De eerste keer is filosofisch gezien de meest interessante tijd.” Deze verhalen en essays, die ook het erotische omringen, compliceren de betekenis van Rivera’s ‘Blue Series’, die suggereert dat wie en hoe we liefhebben het object van ons verlangen en onszelf weerspiegelt.
Rivera ziet zichzelf niet als documentairemaker. “Ik ga daar nooit alleen heen om foto’s te maken”, zegt hij. ‘Ik ben toevallig ergens. Normaal gesproken ben ik onderdeel van wat er gaande is.’
(Brian Feinzimer / Voor de Times)
Eindelijk arriveert de langverwachte Barreto en leidt Rivera ons naar het industriële hart van Chinatown. We parkeerden in een verlaten straat en Rivera gaf Barreto opdracht om midden op het kruispunt te gaan staan. Toen de auto passeerde, verlichtte de straatlantaarn Barreto’s gezicht met een bleek licht. Rana Rivera begint te breken. Met mijn mobiele telefoon filmde ik de twee op het werk, toen ik me realiseerde dat het licht van mijn camera de opname van Rivera zou kunnen verpesten. Ik vroeg hem om mij te vertellen of ik hem in de weg stond.
‘Maak je geen zorgen, Mija,’ verzekerde hij me terwijl hij meer film in zijn camera pompte. “Je licht of schaduw zal ook deel uitmaken van het eindresultaat.”
Loren is Fgehoord eDitor van conceptuele kunst en literatuur ’tabloids’ In RaG en curator van de leesreeks Casual Encountersz.
