De cyberpunkbeweging heeft ons enkele van de beste dingen gegeven sciencefictionfilm: Blade Runner, Ghost in the Shell en, ja, The Matrix. Maar mijn persoonlijke favoriete tech noir-films zijn de films die verschenen op het hoogtepunt van de cyberpunk-rage – en vervolgens verdwenen.
Ondanks dat het in 1995 werd uitgebracht, ziet en voelt Strange Days eruit alsof het gisteren is uitgebracht. Dit is een van de zeldzame oude films waarin de technologie wordt verbeeld virtuele realiteit zonder er een gimmick van te maken.
Strange Days speelt zich af in Los Angeles in 1999, tijdens de laatste 48 uur van het millennium. Lenny Nero, gespeeld door Ralph Fiennes, is een voormalige politieagent die nu een illegale virtual reality-ervaring verkoopt genaamd Playback.
Nero’s vriend en lijfwacht, Mace (Angela Basset), probeert hem geworteld te houden in de realiteit en weg van de problemen. Samen werken ze aan het opsporen van een brutale verkrachter en moordenaar: een man die VR-afspeelschijven gebruikt om zijn misdaden vanuit zijn eigen perspectief vast te leggen.
De film verspilde geen tijd om me in de schokkende setting te krijgen: de openingsscène is een gewapende overval gefilmd in de eerste persoon, waarbij de overvallers voor de politie wegrennen en van het ene dak naar het andere springen. Een paar scènes later zie ik tanks in de straten van LA en hoor ik radiobellers verklaren dat de wereld op 1 januari 2000 om middernacht zal vergaan.
Strange Days doet me denken aan de beste Zwarte spiegel episode – zeer verontrustend en ongemakkelijk. Regisseur Kathryn Bigelow werd beïnvloed door de rellen in LA in 1992 en verwerkte elementen van raciale spanningen en politiegeweld in haar werk. Het resultaat is een film die soms moeilijk is om naar te kijken, maar onmogelijk om neer te leggen.
Tegelijkertijd is Strange Days gebaseerd op emotie. Nero (Fiennes) besteedt een groot deel van de film aan het herbeleven van herinneringen aan zijn mislukte relatie met zanger Faith (gespeeld door actrice en rocker Juliette Lewis). Terwijl hij in bed beelden van gelukkiger dagen afspeelde, kon hij zichzelf voor de gek houden door te geloven dat hij weer met Faith aan het rolschaatsen was – totdat de schijf stopte met draaien en hij zijn ogen opende, terug naar de eenzame dag.
“Het is niet ‘gewoon een betere tv'”, zei Nero, terwijl hij VR Playback-technologie introduceerde bij een van zijn klanten. “Dit is het leven.”
Maar Bassetts personage, Mace, denkt daar anders over en confronteert Nero op een gegeven moment met zijn gehechtheid aan ‘gebruikte emoties’.
“Dit is jouw leven!” zei Mace. “Hier! Nu meteen! Dit is realtime, hoor je me? Realtime, tijd om echt te zijn, niet afspelen!”
Tijdens het kijken naar Strange Days in 2025 kon ik niet anders dan nadenken over de virtual reality-apparaten die tegenwoordig bestaan. VR-headsets zoals Metazoekopdracht 3 En De aankomende AR-bril van Google brengt ons dichter bij screeningtechnologie in films. En meeslepende ruimtelijke video voor Apple VisionPro kan je het gevoel geven dat je een driedimensionale herinneringsopname opnieuw beleeft. Terwijl ik de overeenkomsten tussen onze huidige technologie en Strange Days Playback-schijven overweeg, vraag ik me af of de toekomst door het verleden wil worden achtervolgd.
Ondanks dat ze 30 jaar oud zijn, houden de speciale effecten van Strange Days opmerkelijk goed stand. Terwijl andere sciencefictionfilms uit 1995, zoals Hackers en Johnny Mnemonic, experimenteerden met vroege computergegenereerde beelden, hanteert Strange Days een meer praktische aanpak: personages glijden in en uit de playback-beelden met een eenvoudig analoog vervormingseffect, zoals je zou tegenkomen bij het bekijken van homevideo’s op VHS-banden. De point-of-view shots zijn zorgvuldig gechoreografeerd en de resulterende beelden zien eruit alsof je ze door de ogen van de recordist bekijkt.
Strange Days bevat ook opvallende muzikale acts. Juliette Lewis, in de rol van Faith, zingt twee nummers van PJ Harvey in een optreden op het scherm dat doet denken aan het beste van de grunge uit de jaren 90. Rapper Jeriko One (gespeeld door Glenn Plummer) levert vernietigend sociaal commentaar in zijn videoclip. En hedendaagse kunstenaars Aphex Twin, Deee-Lite en Skunk Anansie verschijnen in de bombastische slotact van de film, een oudejaarsfeest in het centrum van LA. (Het is concert uit het echte leven met 10.000 deelnemers.)
Vreemde dagen is een spannende actiefilm en een fascinerende verkenning van technologie en geheugen. Ik was verrast dat de film in 1995 aan de kassa faalde, en ik hoop dat hij destijds de erkenning krijgt die hij verdient. Ik ben echter blij dat dit sci-fi-meesterwerk vandaag beschikbaar is om te streamen. Hoewel Strange Days niet de meest memorabele titel is, is de film zelf onvergetelijk.
Mis onze onpartijdige technische inhoud en laboratoriumbeoordelingen niet. CNET toevoegen als favoriete Google-bron.
