Gedurende veertig jaar heb ik de kans gehad om met bijna elk groot bedrijf in de pc-, consumentenelektronica- en telecommunicatie-industrie te overleggen. In 1991, toen de pc-industrie nog maar tien jaar oud was, nodigde Acer-oprichter Stan Shih mij uit om de nieuwe pc-fabriek van het bedrijf in Taiwan te bezoeken. Wat ik zag was niet zomaar een fabriek – het was de basis van een nieuwe wereldorde in productietechnologie.
Door de jaren heen heb ik een dieper inzicht gekregen in de belangrijke rol van Taiwan in het mondiale technologie-ecosysteem. Leiders op het gebied van halfgeleiders als TSMC hebben samen met productiebedrijven als Compal, Foxconn, Quanta, Pegatron en Wistron een ecosysteem opgebouwd dat nergens ter wereld ongeëvenaard is. Dit netwerk is de productieruggengraat geworden van een groot deel van de technologie in de wereld en levert chips en apparaten voor Apple, Nvidia, AMD, HP, Dell en vele anderen.
Taiwan, een eiland zo groot als Maryland, zo’n 150 kilometer van het vasteland van China vandaan, produceert ongeveer 90 procent van ’s werelds geavanceerde halfgeleiders. De chips voorzien uw iPhone, uw laptop, uw auto en zelfs grote datacentra van stroom tijdens het rijden kunstmatige intelligentie. Zonder de Taiwanese productiefaciliteiten zou de mondiale technologie-industrie niet alleen vertragen, maar zelfs tot stilstand komen.
Dat de stroom Taiwanese chips zou kunnen stoppen is niet slechts een theoretisch risico; het is een crisis die al aan de gang is. China, dat Taiwan als een afgescheiden provincie beschouwt die moet worden heroverd, zou kunnen proberen een zeeblokkade rond het eiland op te leggen. In feite heeft het Chinese Volksbevrijdingsleger dat onlangs ook gedaan militaire training met scherp vuur in de wateren rond het eiland – een dramatische escalatie van oefeningen die sinds de laatste presidentsverkiezingen in Taiwan steeds gebruikelijker zijn geworden.
Dit is geen abstract oorlogsspel; het was een repetitie voor een zeeblokkade van het eiland, en iedereen die oplet wist het. Collega’s in Taiwan die dergelijke scenario’s hebben bestudeerd, waarschuwen dat a oefening – geen raketten, geen laarzen op de grond, alleen maar schepen in het water – zouden de chipvoorziening in de wereld kunnen belemmeren en de Amerikaanse technologie-economie kunnen verlammen. En de kans dat China een blokkade riskeert zou kunnen toenemen naarmate de VS hun middelen op Iran richten, zeiden ze.
Minister van Financiën Scott Bessent spreekt sprak zich vorige maand openlijk uit over deze gevaren op het World Economic Forum in Davos. Hij noemde de concentratie van geavanceerde chipproductie in Taiwan het “grootste faalpunt” in de wereldeconomie en waarschuwde dat een zeeblokkade of vernietiging van chipproductiefaciliteiten een “economische apocalyps” zou zijn.
Twee presidentiële regeringen hebben geprobeerd de risico’s van de situatie in Taiwan te beperken. President Biden zet miljarden aan federale subsidies in het kader van de CHIPS and Science Act in om de binnenlandse halfgeleiderproductie weer op te bouwen. Het was het juiste instinct, ook al kwamen de resultaten maar heel langzaam tot stand. President Trump heeft hardere maatregelen genomen door tarieven op te leggen aan bepaalde in Taiwan geproduceerde chips als een manier om de opbouw van een Amerikaanse chipproductiebasis aan te moedigen. Wortelen, dan plakken. Niets ervan werkte echt.
Waarom? Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, of TSMC, heeft tientallen jaren lang niet alleen fabrieken gebouwd, maar hele ecosystemen voor chipproductie, met gespecialiseerde leveranciers, fabricage-ingenieurs en jarenlange opgebouwde kennis van de industrie. Nergens anders op aarde gebeurt zoiets. Het repliceren van een dergelijk ecosysteem op een ander continent, en het verwezenlijken van de schaal en de economie ervan, is vrijwel onmogelijk, althans op de korte termijn. Het is niet zoiets als het bouwen van een callcenter: het duurt jaren en tientallen miljarden dollars.
TSMC fabricage faciliteiten De bouw ervan in Arizona is een stap in de goede richting, maar het is er een die chips produceert in kleinere volumes dan Taiwan levert, en die nog vele jaren niet volledig operationeel zal zijn. De ommekeer in de chipproductie van Intel is zichtbaar grote tegenslaginclusief grote bedrijfsverliezen bij fabricage, aarzeling bij klanten en vertragingen bij het binnenhalen van nieuwe contracten. De expansie van Samsung in Texas is succesvol geweest geconfronteerd met vertragingende deadline voor het online komen van deze fabrieken wordt verlegd naar ten minste 2027-2028.
Ik heb in Silicon Valley recessies, handelsoorlogen en geopolitieke onrust gezien. Maar niets is te vergelijken met de structurele kwetsbaarheden waarmee de industrie wordt geconfronteerd met betrekking tot Taiwan en de mondiale toeleveringsketen van halfgeleiders. Wat deze situatie zo frustrerend (en zo gevaarlijk) maakt, is dat de technologie-industrie jaren de tijd heeft gehad om veerkracht op te bouwen en er grotendeels voor heeft gekozen om dat niet te doen (ik begon deze zorgen al in 1999 te uiten bij de twee grote halfgeleiderbedrijven, en begin jaren 2000 bij alle grote pc-fabrikanten). Apple heeft bijvoorbeeld het grootste deel van zijn productie van mobiele telefoons naar India verplaatst, maar de afhankelijkheid van TSMC blijft groot.
De kloof tussen het probleem en de oplossing is nog steeds erg groot. Als ik vandaag de dag de raden van bestuur van de grote Amerikaanse technologiebedrijven zou adviseren, zou ik ze dit vertellen: de risicoanalyse is veranderd en de mogelijkheid voor een ordelijke en economisch beheersbare verschuiving naar meer gediversifieerde toeleveringsketens nadert. Wat nu overblijft is een race tegen een geopolitieke klok die geen enkel bedrijf in Silicon Valley kan controleren. Het is niet de tijd om te handelen na de blokkade; nu – vóór dit scenario koos iedereen ervoor om het te negeren omdat het onmogelijk een crisis kon zijn, niemand was bereid het te overleven.
