President Trump spreekt dinsdag tijdens een kabinetsvergadering in het Witte Huis, vergezeld door minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio (links) en minister van Defensie Pete Hegseth.
Julia Demaree Nikhinson/AP
onderschrift verbergen
ondertiteling wisselen
Julia Demaree Nikhinson/AP
WASHINGTON – De regering van president Donald Trump heeft een nieuwe nationale veiligheidsstrategie uitgestippeld die de Europese bondgenoten als zwak beschouwt en tot doel heeft de Amerikaanse dominantie op het westelijk halfrond te herbevestigen.
Het document dat vrijdag door het Witte Huis is vrijgegeven, zal oude Amerikaanse Europese bondgenoten zeker in beroering brengen vanwege de vernietigende kritiek op het migratie- en vrijheidsbeleid. Het suggereert dat zij geconfronteerd worden met het “perspectief van de eliminatie van de beschaving” en doet twijfels rijzen over hun betrouwbaarheid op de lange termijn als Amerikaanse partners.
Tegelijkertijd heeft de regering-Trump zeer kritisch gereageerd op haar democratische bondgenoten in Europa en een drukcampagne gevoerd met scheepsaanvallen in Zuid-Amerika. De regering hekelde ook eerdere Amerikaanse pogingen om landen in het Midden-Oosten vorm te geven of te bekritiseren en probeerde pogingen te voorkomen om de regeringen en het beleid van die landen te veranderen.
Deze strategie versterkt, in soms koude en vijandige termen, de ‘America First’-filosofie van Trump, die non-interventie in het buitenland bepleit, tientallen jaren van strategische relaties in twijfel trekt en Amerikaanse belangen voorop stelt.
De Amerikaanse strategie is “in de eerste plaats gemotiveerd door wat werkt voor Amerika – of, in twee woorden, ‘America First’”, aldus het document.
Het is de eerste nationale veiligheidsstrategie, een document dat de regering bij wet moet vrijgeven sinds de Republikeinse president in januari weer aan de macht kwam. Het vertegenwoordigt een grote breuk met het beleid van de regering van de democratische president Joe Biden, die tot doel had allianties nieuw leven in te blazen na veel onrust tijdens de eerste termijn van Trump en een assertiever Rusland in toom te houden.
De democratische vertegenwoordiger Jason Crow uit Colorado, die zitting heeft in commissies van het Huis van Afgevaardigden die toezicht houden op de inlichtingendiensten en de strijdkrachten, noemde de strategie “een grote ramp voor de positie van Amerika in de wereld en een tegenslag voor onze allianties en partnerschappen.”
“De wereld zal een gevaarlijker plek zijn en de Amerikanen zullen minder veilig zijn als dit plan doorgaat”, zei Crow.
Kritiek op Europa
De Verenigde Staten proberen te bemiddelen om een einde te maken aan de bijna vier jaar oude oorlog tussen Rusland en Oekraïne, een doel dat volgens de nationale veiligheidsstrategie in het vitale belang van Amerika is. Maar het document maakt duidelijk dat de VS de banden met Rusland willen verbeteren, nadat Moskou jarenlang als een mondiale paria is behandeld, en dat het beëindigen van de oorlog in het voornaamste belang van de VS is om “de strategische stabiliteit met Rusland te herstellen.”
Het document beschuldigt de oude Europese bondgenoten van Amerika, die soms op gespannen voet stonden met Trumps veranderende benadering van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, er ook van dat ze niet alleen te maken hebben met binnenlandse economische uitdagingen, maar, volgens de VS, ook met een existentiële crisis.
De economische stagnatie in Europa wordt ‘overschaduwd door het reële en reëlere vooruitzicht op de eliminatie van de beschaving’, aldus het strategiedocument.
De VS stellen dat Europa wordt verzwakt door immigratiebeleid, dalende geboortecijfers, ‘censuur van de vrijheid van meningsuiting en onderdrukking van de politieke oppositie’ en ‘verlies van nationale identiteit en zelfvertrouwen’.
“Als de huidige trends zich voortzetten, zal het continent over twintig jaar of minder onherkenbaar zijn. Het blijft dus onduidelijk of bepaalde Europese landen economisch en militair sterk genoeg zullen zijn om betrouwbare bondgenoten te blijven”, aldus het document.
Het document ondersteunt ook de opkomst van extreemrechtse politieke partijen in Europa, die zich openlijk hebben verzet tegen illegale immigratie en klimaatbeleid.
“Amerika moedigt zijn politieke bondgenoten in Europa aan om deze heropleving van de geest aan te moedigen, en de toenemende invloed van Europese patriottische partijen geeft reden tot groot optimisme”, aldus de strategie.
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul erkende dat de VS “onze belangrijkste bondgenoot” in de NAVO was, maar zei dat vragen over de vrijheid van meningsuiting of “de organisatie van onze vrije samenleving” geen deel uitmaakten van de alliantiebesprekingen.
“We vinden ook dat niemand ons hierover advies moet geven”, zei Wadephul tegen verslaggevers.
Markus Frohnmaier, een parlementariër van de extreemrechtse anti-immigratiepartij Alternatief voor Duitsland, beschreef de Amerikaanse strategie als “een realiteitscheck op het gebied van het buitenlands beleid voor Europa en vooral voor Duitsland.”
Streven naar macht in Amerika
Ondanks het ‘America First’-adagium van Trump heeft zijn regering een reeks militaire aanvallen uitgevoerd op vermoedelijke drugssmokkelschepen in de Caribische Zee en het oostelijke deel van de Stille Oceaan, terwijl ze mogelijke militaire actie in Venezuela overweegt om president Nicolás Maduro onder druk te zetten.
De maatregelen maakten deel uit van wat de nationale veiligheidsstrategie beschrijft als Trumps ‘uitvloeisel van de Monroe-doctrine’ om ‘de Amerikaanse suprematie op het westelijk halfrond te herstellen’. De Monroe-doctrine van 1823, geformuleerd door president James Monroe, was aanvankelijk gericht op het tegengaan van Europese inmenging op het westelijk halfrond en werd gebruikt om de Amerikaanse militaire interventie in Latijns-Amerika te rechtvaardigen.
Het strategiedocument van Trump zegt dat het tot doel heeft de drugshandel te bestrijden en de migratie onder controle te houden. Amerika heroverweegt ook zijn militaire voetafdruk in de regio, zelfs nadat het al generaties lang de grootste militaire aanwezigheid in de regio heeft gevestigd.
Dit betekent bijvoorbeeld “gerichte inzet om grenzen te beveiligen en kartels te verslaan, inclusief waar nodig het gebruik van dodelijk geweld ter vervanging van mislukte wetshandhavingsstrategieën van de afgelopen decennia”, zei hij.
De focus verschuift van het Midden-Oosten
Met de wending naar Amerika zullen de VS een andere aanpak in het Midden-Oosten zoeken.
Volgens de strategie zouden de VS het ‘misplaatste Amerikaanse experiment in het belachelijk maken’ van landen in het Midden-Oosten moeten opgeven, vooral de monarchieën in de Golf, met betrekking tot hun tradities en regeringsvormen.
Trump heeft de banden met de landen daar versterkt en beschouwt de landen in het Midden-Oosten als rijp voor economische kansen, terwijl de Arabische landen “in opkomst zijn als een plek voor partnerschap, vriendschap en investeringen”, aldus het document.
“We moeten hervormingen aanmoedigen en prijzen waar en wanneer deze zich op natuurlijke wijze voordoen, zonder te proberen deze te forceren”, zei hij.
Dit jaar maakte Trump zijn eerste grote overzeese reis naar het Midden-Oosten, en zijn inspanningen om de oorlog tussen Israël en Hamas in Gaza op te lossen zijn een belangrijk aandachtspunt geworden. Maar Amerika is van plan zijn focus te verleggen van de regio, zei de regering, omdat het land minder afhankelijk is van zijn olievoorraden.
‘Herbalanceren’ van de Amerikaanse betrekkingen met China
Intussen zijn de Amerikaanse betrekkingen met China een belangrijk aandachtspunt geworden, nu de VS onder leiding van Trump tientallen jaren van vrijhandelsbeleid hebben teruggedraaid door enorme mondiale tarieven in te voeren. Amerika probeert onder Trump de betrekkingen tussen de VS en China te ‘herbalanceren’ en tegelijkertijd de agressieve houding van Peking tegenover Taiwan tegen te gaan, aldus het document.
De regering-Trump wil een oorlog voorkomen over Taiwan, het zelfbestuurde eiland waarvan Peking beweert dat het zijn eigen eiland is en waaraan de VS volgens zijn eigen wetten militaire steun moeten verlenen, door de militaire superioriteit over China te behouden.
Maar de VS willen dat hun bondgenoten in de regio meer doen om de Chinese druk tegen te gaan en meer bij te dragen aan hun verdediging.
“Het Amerikaanse leger kan en mag dit niet alleen doen”, zegt de strategie. “Onze bondgenoten moeten in actie komen en meer uitgeven – en wat nog belangrijker is – aan collectieve verdediging.”
