‘De bruid!’ recensie: Maggie Gyllenhaal ontketent woede op het Frankenstein-stel

“De bruid!” is een verzameling musicals uit de jaren 30, noir uit de jaren 40, 19e-eeuwse literatuur en gekke 21e-eeuwse ideologie. Elke seconde ben je je er scherp van bewust hoe gevaarlijk het is om bijna uit elkaar te vallen. Dit spirituele vervolg op ‘Frankenstein’ is een romantisch verhaal over obsessie, bezetenheid en fantasie – bijvoeglijke naamwoorden die ook van toepassing zijn op de filmmaker Maggie Gyllenhaal, die veel energie heeft gestoken in het tot leven brengen ervan. Hij volgde de huid van zijn tanden op.

De monsterdame arriveert met evenveel verhalende verwachting als Godot. In de roman van Mary Shelley uit 1818 maakt Dr. Frankenstein ruzie met zijn wezen over zijn potentiële bestaan ​​voordat hij ertegen besluit uit angst dat “hij tienduizend keer wreedder zou worden dan zijn partner”. Meer dan honderd jaar later gaat het debat verder en woedt het grootste deel van de film ‘Bride of Frankenstein’ uit 1935, waarin Elsa Lanchester en haar torenhoge bouffant uiteindelijk vijf minuten voor de aftiteling worden geïntroduceerd, genoeg tijd voor haar om een ​​iconische indruk te maken voordat haar verloofde hen beiden aan gruzelementen blaast. Boris Karloff klaagde: ‘Hij haat me.’ De bruid uit Lanchester sprak nooit en wist waarschijnlijk helemaal niet wat er met haar was gebeurd.

Ondertussen voelt Gyllenhaals verhaal over empowerment als een losgeslagen schreeuw. Jessie Buckley (die speelde in Gyllenhaals debuut ‘The Lost Daughter’) speelt een dubbele rol als de bruid en Shelley, een compliment voor Lanchester, die hetzelfde doet. De actie begint bij het graf van Shelley, waar hij eeuwenlang nadenkt over een vervolg dat hij nooit heeft durven schrijven, en vervolgens verhuist naar een Amerikaanse nachtclub, waar zijn geest plotseling een dronkaard bezit die Ida (Buckley) heet – niet soepel maar schokkerig, waarbij de woedende schrijver ervoor zorgt dat de gangster in de war raakt. Haar accent verandert halverwege de zin van stadsmeisje naar cynische Brits, Ida beschuldigt maffiabazen luidkeels van het vermoorden van vrouwen. Hij had gelijk en hij was de volgende.

Onze setting is het Chicago van 1936, maar dit is een overdreven fictieve wereld, niet onze wereld of zelfs die van Karloff. Elders in de stad is het oorspronkelijke wezen, gespeeld door Christian Bale, vanuit Oostenrijk hier aangekomen op zijn eenzame zoektocht naar gezelschap. (Voor de eenvoud belde hij Frank.) Hij smeekte Dr. Gray, de ethische Euphronius (Annette Bening), om hem te helpen eindelijk te ervaren wat zij beleefd ‘de tuin van plezier’ noemt. De botte en onbeleefde Euphronius vraagt ​​of Frank een bepaalde zoogdiervorm in gedachten heeft. (Haar dienstmeisje, gespeeld door Jeannie Berlin, is een rel.)

Deze bruid komt grof en hardhandig tot leven zonder haar toestemming te geven. Maar nu hij hier was, moest hij nog steeds zijn volgende zet bedenken, met of zonder Frank, en vaak zonder belangrijke informatie. Frank had hem ervan overtuigd dat hij aan geheugenverlies leed. Bovendien wist hij op de een of andere manier niet eens dat hij dood was.

Het thema is uiteraard het recht van de vrouw om te kiezen. Maar wat interessant is aan de aanpak van Gyllenhaal is dat hij Ida’s opties uitbreidt van alleen een enthousiast ja en nee naar een dim sum-menu met een twijfelachtig ja, een asterisk ja en een nee dat weigert zelfs maar de vraag te hoeven beantwoorden. Hij maakt ook te veel gebruik van de zin van Bartleby the Scrivener: “Dat doe ik liever niet.” Ik had dat citaat liever niet twaalf keer in twee uur gehoord, maar noch de bruid, noch ik kregen wat we wilden.

Het vreemde in het script is dat Frank een manipulator en gaslighter is, maar over het algemeen is hij een redelijk goede kerel. Hun band is rommelig en spannend, met een van de meest verrukkelijke romantische montages in tijden. Er is een geweldige scène waarin Frank zijn niet-kloppend hart aan haar laat zien en wordt afgewezen, maar hij lacht van vreugde omdat hij van haar houdt van de koppige geest van de bruid.

De bruid zag er ook dynamisch uit in een koraalkleurige jurk met schuine snit en een zwarte kanten bh met kiekeboe. Door de elektrische schok wordt al haar haar – en niet alleen de streep – schokkend wit in Jean Harlow-stijl, en er ontstaat een vreemde zwarte vlek op haar wang. Haar optreden is fantastisch, tegelijkertijd sexy en angstaanjagend, met cartoonachtige elementen terwijl de film haar door het land ziet racen, achtervolgd door gangsters en politie, terwijl ze in gestolen auto’s verandert, maar nooit haar kleren omkleedt.

De film maakt geen geheim van zijn nepmechanismen. In één scène is de bruid de beruchtste crimineel van Amerika; later herkende de politie hem helemaal niet. Er zijn een paar momenten die je dwingen te accepteren dat personages naar believen paranormaal begaafd kunnen worden, ook wanneer Frank op de een of andere manier de geest van een gezelschap controleert om de jitterbug te dansen – ach, we geloven bijna dat hij het heeft uitgevonden – en de slimme zet is om toe te geven en te genieten van het nummer.

Wat Gyllenhaal ook wil doen, hij doet het, wat een roekeloze daad van gevangenschap en empowerment wordt. Het helpt dat Buckley en Bale geweldig zijn, net als het ensemble in het algemeen. De volledige kracht van de cinematografie van Lawrence Sher, het productieontwerp van Karen Murphy en de orkestpartituur van Hildur Guðnadóttir is ronduit verbluffend en zorgt samen voor iets grungy, humeurig en extravagant.

Gyllenhaals liefde voor andere varianten van het verhaal is duidelijk op het scherm te zien met brutale verwijzingen naar Mel Brooks’ ‘Young Frankenstein’ uit 1974 en het onderschatte ‘Frankenhooker’. Maar “De bruid!” niet alleen gevormd uit zijn liefde voor die films. Het lijkt gemaakt van elk film: een wilde en heerlijk overheersende reeks referenties.

Bijna elke rol is een Frankische kijk op de filmische obsessies van de regisseur, zoals de vrouwelijke detective van Penelope Cruz genaamd Myrna Loy uit ‘The Thin Man’s’, die zich gedraagt ​​als Rosalind Russell uit ‘His Girl Friday’ en zich kleedt als Barbara Stanwyck in ‘Double Indemnity’. Ik vermoed dat de favoriete film van Gyllenhaal dezelfde is als de mijne: Steve Martins nostalgische musical ‘Pennies From Heaven’ uit de jaren ’80 en ’30. Kijk het eens en laat me weten of je het ermee eens bent. Zelfs als dat niet het geval is, heb je tenminste een van de beste films aller tijden gezien.

Er is een scène waarin Frank zijn eigen idool ontmoet, een alternatieve wereldversie van Fred Astaire (gespeeld door Gyllenhaals broer Jake, die goed is in overvallen en zingen), en zijn fandom naar hem uitspuugt totdat de acteur zich terugtrekt. Zo kan de intensiteit van toewijding aanvoelen. Het laat ook zien dat onze cultuur klaar is om de schok van haar eigen ontdekking onder ogen te zien. Shelley bracht het hele genre van moderne sciencefiction voort; Het hedendaagse talent voelt zich vaak een remixartiest.

Net als de gekke wetenschapper die hij stuurt, gaat Gyllenhaal te ver. Ze onderstreept herhaaldelijk haar feministische thema’s en saboteert bijna haar eigen slimme creaties. Ironisch genoeg vertrouwt hij er ook niet op dat het publiek zelf nadenkt. Deze overkill bereikt zijn dieptepunt wanneer de bruid herhaaldelijk de hashtag van de overlevenden roept: ‘Ik ook!’ Maar neem een ​​scalpel en knip 10 minuten en “The Bride!” zal betoverend zijn. Dit monster leeft meer dan alleen allesiiiiii.