‘Continental ’25’ recensie: filmen op iPhone, provocateur Radu Jude keert terug

De Roemeense filmmaker Radu Jude is een moderne gek en moralist, vol grappen en standvastig in zijn afrekening met de hypocrieten van de wereld (te beginnen met de breuklijnen in zijn thuisland). Ideeëngek en snel, stormde hij het arthouse-bewustzijn binnen op basis van verschillende meesterwerken van de sociaal-culturele kritiek, namelijk het rauwe en absurde 2021. “Pech neuken of gekke porno” en de freewheelende satire van 2023 “Verwacht niet te veel aan het einde van de wereld.”

Met zijn nieuwste nummer, “Continental ’25”, heeft Jude – die ook een een ietwat vreemde versie van ‘Dracula’.“Vorig jaar ging hij weg van clowneskheid naar een sterkere zorg voor de samenleving. Er is nog steeds ruimte om een ​​ballenwerpende punk te zijn (zoals een animatronische dinosaurus of een Hindenburg-plaat), maar in dit verhaal van maatschappelijke schuld en kapitalistisch onrecht is hij bereid een kalmere toon te gebruiken om zijn woede te uiten.

Tien minuten lang zijn we getuige van de dagelijkse routine van een grijze, dakloze man (Gabriel Spahiu) die, als hij niet aan het verzamelen is van flessen, bedelen of opruimen, hurkt in de kelder van een appartementencomplex in het centrum van de snelgroeiende stad Cluj in Transsylvanië. Wanneer de autoriteiten arriveren om hem uit te zetten, onder leiding van de sympathieke gerechtsdeurwaarder Orsolya (Eszter Tompa) en een groep gemaskerde agenten (plus de onzichtbare hand van het bedrijf dat van plan is een boetiekhotel op de plek van het gebouw te bouwen), wordt de situatie grimmig.

Ondanks dat ze juridisch is vrijgesproken van enig wangedrag, voelt Orsolya, een religieuze vrouw met een sterk gevoel voor ethiek, zich medeplichtig aan een vermijdbare tragedie, waarvan ze beseft dat deze zich het meest waarschijnlijk zal voordoen wanneer grote bedrijven samenspannen met een harteloze regering. Ondertussen wordt de situatie uitgebuit door met haat vervulde nationalisten online, die bereid zijn om in Hongarije geboren bureaucraten zoals hij af te schilderen als buitenlandse criminelen.

Haar slechte humeur brengt haar ertoe haar vakantie met haar man (Adrian Sitaru) en stiefkinderen te annuleren en in plaats daarvan antwoorden op haar verdriet te zoeken in gesprekken aan de andere kant van de stad met verschillende vertrouwelingen: een goede vriend (Oana Mardare), een oud-student (Adonis Tanţa) die nu een zen-verspreidende bezorger is en haar priester (Şerban Pavlu).

Jude houdt van diepgaande, sarcastische en veelomvattende feesten, net als alle Roemeense filmmakers. En hier stelt Orsolya’s oprechte maar lukrake zoektocht naar begrip, zichtbaar in elke vezel van Tompa’s beïnvloedende centrale uitvoering, Jude op slimme wijze in staat de tekortkomingen bloot te leggen in een snelle oplossing. Stimuleert het gemak van donatie-apps het geven of creëert het een grotere afstand? Is de kluseconomie een middel of een doel voor ambitie? Zijn religieuze verhalen bedoeld om troost te bevorderen? Zoekt Orsolya naar een echte oplossing of gewoon naar een manier om zich beter te voelen?

“Continental ’25” gaat absoluut over heavy stuff. Op de achtergrond van een bar hangt een poster van Roberto Rossellini’s humanitaire klassieker “Europa ’51” Zo te zien brengt Jude duidelijk hulde aan het klassieke verhaal van de liefdadigheidscrisis van een bevoorrechte vrouw. Maar Jude is scherper en directer in het overbrengen van zijn zorgen dan in melodramatisch zijn. Hij maakte de nieuwe film bijvoorbeeld met een iPhone, ook al twijfelt hij aan de bijdrage van de smartphone aan ons gemak bij het ontsnappen aan de kwalen van de wereld.

Jude waardeerde zijn vaardigheden nauwelijks. Maar dat komt omdat hij gelooft dat je weggaat met overweldigende gedachten en gevoelens over de impact van de vooruitgang, het gewicht van de geschiedenis en de manier waarop we worstelen om het goede te doen te midden van zoveel kwaad. Het slotshot is een montage van gebouwen en appartementencomplexen, waarbij heel weinig mensen zichtbaar zijn. Zien we een visie van gemeenschapsgroei of verdeeldheid?