Twee Britse socialemedia-activisten behoorden tot de vijf mensen die in de VS geen visum kregen nadat het ministerie van Buitenlandse Zaken hen ervan beschuldigde Amerikaanse technologieplatforms te ‘dwingen’ om de vrijheid van meningsuiting te onderdrukken.
Imran Ahmed, voormalig adviseur van de Labour Party en nu hoofd van het Center for Countering Digital Hate (CCDH), en Clare Melford, CEO van de Global Disinformation Index (GDI), werden door de regering-Trump bestempeld als ‘radicale activisten’ en mochten de VS niet binnenkomen.
Een Franse voormalige EU-commissaris en twee hoge figuren in een in Duitsland gevestigde anti-onlinehaatgroep werden ook visa geweigerd.
De Franse president Emmanuel Macron noemde het ‘pesten’, terwijl de Britse regering zei ‘volledig toegewijd’ te zijn aan het handhaven van de vrijheid van meningsuiting.
“Hoewel elk land het recht heeft om zijn eigen visumregels vast te stellen, steunen wij wetten en instellingen die het internet vrij willen houden van de meest schadelijke inhoud”, aldus een woordvoerder van de Britse regering.
De VS beschouwen de actie als een reactie op mensen en organisaties die campagne voeren om Amerikaanse technologiebedrijven aan banden te leggen, en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei dat de bedrijven tot een “mondiaal censuur-industrieel complex” behoorden.
Hij zei: “President Trump heeft duidelijk gemaakt dat zijn buitenlandse beleid van America First schendingen van de Amerikaanse soevereiniteit verwerpt. Niet in de laatste plaats de extraterritoriale overschrijding door buitenlandse censuur die zich richt op de Amerikaanse toespraak.”
Ahmed heeft banden met hoge figuren uit de Labour Party. Voorheen was hij assistent van minister van Arbeid Hilary Benn, en de stafchef van Sir Keir Starmer, Morgan McSweeney, was ooit directeur van de groep die hij had opgericht.
De Amerikaanse regering noemde Ahmed een “collaborateur” van CCDH’s eerdere werk met de regering-Biden. BBC News heeft contact opgenomen met CCDH voor commentaar.
Melford richtte in 2018 GDI op, een non-profitorganisatie die de verspreiding van desinformatie monitort.
De Amerikaanse vice-minister van Buitenlandse Zaken Sarah B. Rogers beschuldigde GDI ervan het geld van de Amerikaanse belastingbetalers te gebruiken “om aan te dringen op censuur en het op de zwarte lijst plaatsen van Amerikaanse toespraken en pers”.
Een woordvoerder van GDI vertelde de BBC dat “de vandaag aangekondigde visumsancties een autoritaire aanval op de vrijheid van meningsuiting en een flagrante daad van censuur door de overheid vormen”.
“De regering-Trump gebruikt opnieuw de volledige macht van de federale regering om stemmen waarmee zij het niet eens zijn te intimideren, censureren en het zwijgen op te leggen. Hun huidige acties zijn immoreel, onwettig en on-Amerikaans.”
Ook Thierry Breton, een voormalige toptechnologietoezichthouder bij de Europese Commissie, was het doelwit, die zei dat er een “heksenjacht” aan de gang was.
Breton werd door het ministerie van Buitenlandse Zaken omschreven als het ‘brein’ van de Digital Services Act (DSA) van de EU, die inhoudsmoderatie oplegt aan sociale-mediabedrijven.
Dit heeft echter enkele Amerikaanse conservatieve groepen boos gemaakt, die het zien als een poging om de rechtse opinie te censureren. Brussel ontkent dit.
Breton kwam in botsing met Elon Musk, ’s werelds rijkste man en eigenaar van X, over de verplichting om de EU-regels te volgen.
De Europese Commissie heeft X onlangs een boete van €120 miljoen (£105 miljoen) opgelegd vanwege het blauwe vinkje – eerste boete onder de DSA. Het zei dat het blauwe vinkje van het platform ‘misleidend’ was omdat het bedrijf ‘gebruikers niet op een betekenisvolle manier verifieerde’.
Als reactie daarop blokkeerde de site van Musk de Commissie om advertenties op haar platform te delen.
In reactie op het visumverbod schreef Breton in X: “Aan onze Amerikaanse vrienden: censuur is niet wat je denkt.”
De Europese leiders veroordeelden de maatregelen, waarbij Macron zei: “Deze maatregelen vormen intimidatie en dwang gericht op het ondermijnen van de digitale soevereiniteit van Europa.
“De digitale regelgeving van de Europese Unie is aangenomen via een democratisch en soeverein proces door het Europees Parlement en de Raad.”
De Europese Commissie zei dat ze de VS “opheldering had gevraagd” en “snel en resoluut zou reageren om onze regelgevende autonomie te verdedigen tegen ongerechtvaardigde acties”.
Ook verboden waren Anna-Lena von Hodenberg en Josephine Ballon van HateAid, een Duitse organisatie die volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken hielp bij het handhaven van de DSA.
In een verklaring aan de BBC noemden de twee CEO’s het “een daad van onderdrukking door een regering die steeds meer de rechtsstaat negeert en koste wat het kost haar critici het zwijgen oplegt”.
Ze voegden eraan toe: “We zullen ons niet laten intimideren door een regering die beschuldigingen van censuur gebruikt om degenen die opkomen voor de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting het zwijgen op te leggen.”
