Hoewel het erop lijkt dat er enige overeenstemming is bereikt om de obsessie van Donald Trump met de overname van Groenland te sussen, details worden nog steeds onthuld. Dus de mogelijkheid dat er een nieuwe handelsoorlog ontstaat als gevolg van verhitte kwesties vóór de aankondiging van een deal, kan opnieuw beginnen.
Als dit gebeurt, hebben de leiders in de Europese landen zich afgevraagd welke factoren kunnen worden gebruikt om de Amerikaanse president ervan te weerhouden agressievere maatregelen te nemen. Enkele van Amerika’s belangrijkste exportproducten zijn applicaties, diensten en technologieplatforms, waardoor deze op de eerste plaats komen te staan. Amerikaanse sociale mediaplatforms spelen hierin bijvoorbeeld een rol ruim een derde van de totale waarde van de S&P – wat betekent dat elke impact op de index schadelijk zou kunnen zijn voor de bredere Amerikaanse economie.
In Brussel, het centrum van de wetgevende besluitvorming in Europa, zijn er discussies geweest over hoe sommige van Amerika’s meer bizarre ideeën in overeenstemming kunnen worden gebracht met de mondiale orde, zei Zach Meyers, onderzoeksdirecteur bij het Center for Regulation in Europe, en merkte op: “Omdat ze meer diensten leveren dan fysieke producten, zullen wederzijdse tarieven niet werken.”
Wat kan de Europese Unie gebruiken? wordt beschreven als zijn “grote bazooka”: het zogenaamde Anti-Dwanginstrument. Het is “specifiek ontworpen om dit soort geopolitieke intimidatie te voorkomen en aan te pakken”, zei Meyers, en omvat “een groot aantal andere beperkingen op de manier waarop Big Tech (bedrijven) in Europa opereren, zoals beperkingen op de exploitatie van intellectuele eigendomsrechten, de mogelijkheid om te concurreren bij overheidsopdrachten en het beperken van buitenlandse investeringen.”
De Europese leiders hebben echter afgezien van het gebruik van bazooka’s in het huidige conflict, uit angst dat dit de geopolitieke temperatuur zou kunnen verhogen en een even (of meer) gevaarlijke reactie van Trump zou uitlokken.
Maar het onvermogen om de ene methode te gebruiken, en de angst om een andere te gebruiken, betekent niet dat er geen manieren zijn om Trump terug naar de realiteit te brengen.
In tegenstelling tot de brutale, geopolitiek opwaartse post van Truth Social die de wereld op zijn kop zette, zal de reactie van Europa volgens deskundigen waarschijnlijk veel subtieler zijn, maar niet minder belangrijk.
“Er zal geen sprake zijn van ‘de deur dichtslaan’, omdat het verbieden van grote Amerikaanse platforms veel Europese consumenten boos zou maken, het bedrijfsleven zou ontwrichten en de Europese digitale economie zou verzwakken”, zegt Francesca Musiani, senior onderzoeker bij het Franse Nationale Centrum voor Wetenschappelijk Onderzoek – de impact op de bloeddruk van de Amerikaanse president kan nog niet worden gezegd. “Zachtere strategieën geven Europa de ruimte om de markt open te houden, maar maken succes daarin moeilijker.”
Musiani voegde eraan toe: “Als de handelsoorlog tussen Europa en de Verenigde Staten overslaat naar de technologiesector, zal deze zich waarschijnlijk afspelen als een langzame, zware campagne: legaal, eindeloos procedureel en erg duur voor Amerikaanse bedrijven.” Een dergelijke oorlog zou waarschijnlijk worden gevoerd via alomvattende wetgeving van de Europese Unie die zich richt op technologie, waaronder de Digital Markets Act en de Digital Services Act; beide werden in 2022 aangenomen, maar zijn pas onlangs van kracht geworden.
Europa overweegt ook verschillende andere wetgevingspakketten, waaronder Wet digitale netwerkendie telecommunicatieaanbieders zal reguleren, en een gewijzigde Cybersecurity Act deze week voorgesteld.
De neiging van het continent om hard op te treden tegen technologie heeft geleid tot wijdverbreide kritiek van de bondgenoten van Trump, die het “buitenlandse censuur.” De implementatie en handhaving van de wet kunnen echter aanzienlijk worden verbeterd als de Europese wetgevers dit nodig achten. “Er is niets dat kan worden beschouwd als vergelding, maar eerder als ‘consumentenbescherming’ of ‘concurrentie’, maar het doel is duidelijk”, aldus Musiani.
Het is waar dat Europa lang voordat Trump zijn retoriek over de overname van Groenland opvoerde, overwoog om technologiebedrijven die in Europa actief zijn, te belasten. Musiani gelooft dat dit de volgende aanjager zou kunnen zijn, waaronder “een belasting op digitale diensten die in meer lidstaten zou kunnen worden uitgebreid of geharmoniseerd, wat gevolgen zou kunnen hebben voor online adverteren, clouddiensten en de markt.”
Dit zijn kortetermijnmaatregelen die zijn ontworpen als tijdelijke maatregelen, terwijl grotere langetermijndoelen kunnen worden bereikt: het scheiden van de Europese technologiestapel door een te grote afhankelijkheid van Amerikaanse entiteiten.
“Op de lange termijn zal het enorme verlies aan transatlantisch vertrouwen als gevolg van de dreigementen van Trump vrijwel zeker een groeiende druk op Europa ondersteunen om resoluuter op te treden om zijn eigen technologiesector te verbeteren”, aldus Meyers. Dit zou de vorm kunnen aannemen van een “koop Europees”-regel, maar er is al een beweging om dit te doen het ontwikkelen van een Europese technologiestapel hiervoor is geen betaling van geld aan, of dreiging van gijzeling door Amerikaanse hardwareleveranciers vereist.
Voor Trump, wiens focus meestal ligt op persoonlijk gewin op de korte termijn, denkt hij misschien niet aan de impact op de lange termijn. Dit zou echter de verantwoordelijkheid moeten zijn van het Amerika dat hij vertegenwoordigt.
