Stress is niet slechts een incidentele aanwezigheid in ons leven; het is eerder een gast die nooit het signaal krijgt om te vertrekken. Tussen economische onzekerheid, onrust op de werkplek, talrijke ontslagen en de onvoorspelbaarheid van het dagelijks leven (schokkende files, iemand?) leven de meesten van ons in een vrijwel constante staat van lichte paniek.
Maar er is iets dat de meeste mensen zich niet realiseren: veerkracht – het vermogen om kalm, flexibel en creatief te blijven ondanks stress – is niet alleen een aangeboren eigenschap. Het is een vaardigheid. Een die geleerd, geoefend en versterkt kan worden. En enkele van de meest effectieve hulpmiddelen om dit te doen komen niet alleen uit de zakenwereld of de psychologie, maar ook uit de improvisatiekomedie.
Ik ontdekte dit verband meer dan tien jaar geleden. Overdag werk ik met startups en leiders; buiten kantooruren oefen en improviseer ik. Uiteindelijk besefte ik dat er een overlap was: dezelfde tools die improvisatiekomieken helpen gedijen op het podium, kunnen iedereen helpen navigeren door de ongeschreven, vaak onlogische realiteit van het moderne werk en leven.
En onderzoek ondersteunt dit. Een studie Ik deed het in samenwerking met neuroloog Dr. Ori Amir en ontdekte dat improvisatieactiviteiten de creativiteit, het zelfvertrouwen en zelfs de slaap verbeteren, om er maar een paar te noemen sleutelelementen weerstand.
Hier zijn drie specifieke, op improvisatie geïnspireerde praktijken die ik zelf gebruik en deel met leiders, teams en individuen die te maken hebben met verandering, onzekerheid en nieuwe manieren willen om met de stressoren van het leven om te gaan. Deze methoden lijken eenvoudig maar zijn effectief, juist omdat ze werken met de stressreactie van de hersenen, en niet ertegen.
De ‘Ja, En’-mentaliteit: van weerstand tot intelligentie
We hebben het allemaal meegemaakt: de projectomvang verandert op het laatste moment. Klanten zeggen maanden werk op. De markt verzwakte van de ene op de andere dag. Instinctieve reactie? Weerstand. Frustratie. Bevriezingsmodus. Het is niet alleen emotioneel, het is neurologisch. Wanneer onze hersenen een bedreiging waarnemen (zelfs een agenda-uitnodiging met de titel ‘dringend’), gaat ons lichaam in de vecht-, vlucht- of bevriezingsmodus, waardoor we worden overspoeld met cortisol en onze focus op overleven wordt beperkt.
Bij improvisatie is de basisregel ‘Ja, en’. Het betekent accepteren wat er gebeurt (ook al is het niet wat je wilde) en van daaruit verder bouwen. Het gaat niet om blinde toestemming; het gaat over het erkennen van de realiteit, zodat je verder kunt komen in plaats van vast te lopen. Vanuit het perspectief van het zenuwstelsel: ‘Ja, en’ imiteren emotionele acceptatie en fungeert als een regelgevend instrument: het signaleert veiligheid aan de hersenen door de weerstand te verminderen, waardoor u van de overlevingsmodus naar een meer flexibele, oplossingsgerichte staat kunt verschuiven.
Beschouw dit voorbeeld uit de praktijk eens: toen de pandemie toesloeg, werden veel restauranteigenaren geconfronteerd met een ondergang. Sommigen die succesvol zijn, zoals degenen die zich wenden tot pop-ups of maaltijdpakkettenmarkten, oefenen effectief ‘Ja, en’ uit. Ze erkennen de realiteit en improviseren vooruit.
De volgende keer dat de stress toeslaat, probeer dan dit: Zeg tegen jezelf: “Ja, dit gebeurt. En hier is één ding dat ik kan doen.” Zelfs het identificeren van één kleine actie helpt de verlamming van het teveel te doorbreken.
Vuur je innerlijke rechter af: kalmeer de kritische stem die actie blokkeert
Eén ding dat mensen gevangen houdt in stress is een overactieve innerlijke criticus. Als improvisator heb je geen tijd om de stem in je hoofd te horen zeggen: ‘Dat is een stom idee’ of ‘Je gaat het verpesten.’ Je moet handelen voordat je gaat overdenken.
In elke workshop die ik leid, inclusief workshops voor Fortune 500-teams die zich bezighouden met ontslagen, is het eerste wat ik iedereen vraag te doen ‘de rechter ontslaan’. Iedereen stelt zich zijn innerlijke criticus voor, en dan zeggen we samen, op drie, wat er gezegd moet worden om te ontsnappen aan het beoordelen van de activiteit die we gaan doen, het beoordelen van elkaar en het beoordelen van onszelf.
Het effect? De meeste mensen melden dat ze zich lichter en scherper voelen, omdat ze de interne filters hebben omzeild die vaak stress en twijfel veroorzaken.
Dit is niet alleen theatraal. Het is neurologisch. Uit onderzoek blijkt dat zelfkritiek geassocieerd wordt met hogere angstgevoelens, terwijl het verminderen ervan door zelfcompassie de emotionele regulatie en cognitieve flexibiliteit verbetert. Een verzachting van het oordeel schept de voorwaarden voor helderder denken en effectiever handelen.
Als het raar voelt, doe het dan: gebruik ongebruikelijke acties om te aarden en te herkaderen
Een van de snelste manieren om de stressspiraal te doorbreken is door iets te doen dat een beetje raar aanvoelt.
Bij improvisatie is het vreemde waar de magie gebeurt. Onverwachte handelingen, zoals achteruit lopen tijdens het houden van een toespraak, of het uitbrengen van een onzinnige toost, trekken ons uit de automatische piloot en het heden in. Dit doorbreekt denkgewoonten en creëert ruimte voor nieuwe reacties.
Als we iets ‘raar’ doen, gebeurt dat op twee manieren: Ten eerste grondt het ons. Beweging of gebaar helpt bij het reguleren van onze emoties en zenuwstelsel. Ten tweede bereidt het de hersenen voor op mogelijkheden. Zich bezighouden met onvoorspelbaar gedrag tijdelijk onze greep op ‘de dingen zoals ze zijn’ losmaken, en ruimte maken voor ‘zoals ze zijn’. Het is een resetknop voor de hersenen.
Hier is een van de “rare” oefeningen van drie minuten om te proberen. Begin met het wijzen naar objecten om je heen en noem ze hardop. Wijs naar de tafel en zeg ‘tafel’, plant, en zeg dan ‘plant’. Doe dit gedurende 30 seconden. Verschuif nu: wijs naar het object en label het met iets wat niet het object is. Wijs naar de stoel en zeg ‘giraffe’, ‘laptop’ en zeg vervolgens ‘verjaardagstaart’.
Het voelt belachelijk, en dat is het punt. Uit onderzoek blijkt dat het simpelweg benoemen van wat we zien of voelen het zenuwstelsel kan kalmeren door de aandacht naar het huidige moment te verleggen. Gecombineerd met het opzettelijk verstoren van het automatische denken (zelfs door het woord ‘fout’ te zeggen), maken we de cognitieve rigiditeit los en openen we de deur naar creatievere probleemoplossing.
Ik heb deze oefening geleid met executive teams die met stress te maken hadden, en elke keer bood het kansen. Mensen lachen. Schouders naar beneden. De ideeën begonnen te stromen. Vreemde klus.
Deze tools zijn er niet op gericht om van jou een komiek te maken. Het doel is om een zenuwstelsel op te bouwen dat responsiever en veerkrachtiger is, en in staat is om chaos het hoofd te bieden met nieuwsgierigheid in plaats van met vernietiging. Stress is misschien iets dat nooit weggaat, maar door te improviseren leer je ermee leven, ermee lachen en er misschien zelfs mee dansen. Probeer een van deze praktijken de volgende keer dat stress toeslaat, en je zult misschien verrast zijn.
