De Amerikaanse president Donald Trump trok zijn dreigement om “de hele beschaving” te vernietigen in op elf uur nadat de VS en Iran overeenstemming hadden bereikt over een wapenstilstandsovereenkomst die de Straat van Hormuz heropende.
- Donald Trump trok zijn dreigement om Iran te vernietigen in op het elfde moment nadat de VS en Iran overeenstemming hadden bereikt over een staakt-het-vuren.
- Trump had aanvankelijk duidelijk gemaakt dat hij energiecentrales en andere kritieke civiele infrastructuur in het land zou bombarderen.
- Iran zegt dat een veilige doorgang door de Straat van Hormuz mogelijk zal zijn.
De Amerikaanse president Donald Trump trok zijn dreigement om “de hele beschaving” te vernietigen in op elf uur nadat de VS en Iran overeenstemming hadden bereikt over een wapenstilstandsovereenkomst die de Straat van Hormuz heropende.
Hoewel het Witte Huis eerder heeft bevestigd dat de VS niet overweegt kernwapens tegen Iran te gebruiken, heeft Trump in eerste instantie duidelijk gemaakt dat hij de energiecentrales en andere kritieke civiele infrastructuur van het land, zoals bruggen, zou bombarderen, wat volgens de Conventies van Genève en het internationaal recht als een oorlogsmisdaad zou worden beschouwd.
De apocalyptische retoriek van Trump werd eerder veroordeeld door Amerikaanse wetgevers. inclusief van zijn eigen Republikeinse Partij, en leidde tot discussie over de vraag of hij instemde met het tienpuntenplan van Iran om de vijandelijkheden te beëindigen, dat hij in een verklaring van het Witte Huis erkende als “een basis om op te onderhandelen.”
Volgens het persbureau omvatten de Iraanse plannen onder meer voortzetting van de controle over de Straat van Hormuz, terugtrekking van Amerikaanse gevechtstroepen uit de regio, stopzetting van de oorlog op alle fronten, ook in Libanon, en aanvaarding van het Iraanse uraniumverrijkingsprogramma.
Hoewel in een verklaring van de Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad werd beweerd dat het een ‘historische overwinning’ had behaald door het plan te aanvaarden, bekritiseerde Trump nieuwszender CNN voor het uitzenden van de verklaring, waarbij hij beweerde dat het een ‘fraude’ en nepnieuws was.
CNN antwoordde dat “de verklaring door CNN werd verkregen van Iraanse functionarissen en werd gerapporteerd in verschillende Iraanse staatsmedia.”
“We hebben een verklaring ontvangen van een officiële Iraanse woordvoerder die we kennen.”
In een officiële verklaring van het Witte Huis staat dat de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif en opperbevelhebber Asim Munir de deal hebben bemiddeld, en er bij de VS op hebben aangedrongen “vannacht geen destructief geweld naar Iran te sturen”, op voorwaarde dat Iran instemt met de “volledige, onmiddellijke en veilige opening” van de zeestraat, waar 20% van de ruwe olie in de wereld doorheen stroomt.
“Ik stem ermee in om gedurende twee weken te stoppen met het bombarderen en aanvallen van Iran”, zei Trump.
“Dit zou een tweezijdig staakt-het-vuren zijn! De reden om dit te doen is omdat we alle militaire doelstellingen hebben bereikt en overtroffen, en nog steeds ver verwijderd zijn van een definitieve overeenkomst over vrede op lange termijn met Iran en vrede in het Midden-Oosten.”
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, SEED Abbas Araghchi, zei in een aparte verklaring dat als “de aanvallen op Iran worden gestopt, onze krachtige strijdkrachten hun defensieoperaties zullen stopzetten.”
“Gedurende een periode van twee weken zal een veilige doorgang door de Straat van Hormuz mogelijk zijn door coördinatie met de Iraanse strijdkrachten en rekening houdend met technische beperkingen.”
Analisten van CNN en Al Jazeera zeiden dat het staakt-het-vuren een strategische overwinning was voor Iran, dat nu meer controle heeft over de Straat van Hormuz dan voorheen, en dat Iran nu de controle over de overeenkomst behoudt.
CNN meldt dat Israël met tegenzin instemde met een staakt-het-vuren; Zijn correspondent in Tel Aviv zei echter dat Iran in de vroege uren na de aankondiging drie luchtaanvallen op Israël had uitgevoerd.
De New York Times meldde dat Golflanden, waaronder Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) en Qatar, raket- en drone-aanvallen meldden kort nadat het staakt-het-vuren was aangekondigd. Het leger van de VAE en Israël zeiden dat ze op de aanval hadden gereageerd, terwijl het leger van Koeweit zei dat zijn luchtverdediging de aanval had opgemerkt, en Qatar zei dat het een raketaanval had onderschept.
Al Jazeera meldde dat de aankondiging van het twee weken durende staakt-het-vuren met gejuich werd onthaald in de straten van Teheran, en dat aanvallen op Israël na de aankondiging waarschijnlijk het gevolg waren van het nieuws dat de overeenkomst zich niet uitstrekte tot Iraanse troepen en niet was aangekondigd in de Iraanse media.
Vóór de deal bereikten de olieprijzen bijna $150 per vat. Na de aankondiging meldden persbureaus dat de olie kelderde, de obligaties sterker werden en de aandelen stegen toen het staakt-het-vuren de weg vrijmaakte voor de hervatting van de olie- en gasexport uit de Golf.
De torenhoge olieprijzen hebben geleid tot enorme stijgingen van de brandstofprijzen, ook in Zuid-Afrika.
Ofentse Donald Davhie, onderzoeker bij het Center for Risk Analysis, zei dat het besluit om niet door te gaan met de aanvalsdreiging op korte termijn verlichting zou bieden aan de mondiale markten, vooral in de complexe energiesector. Hoewel de olieprijzen zullen verzwakken, duidt dit niet op een terugkeer naar stabiliteit, maar eerder op een “herkalibratie in een toch al kwetsbare omgeving.”
“Door een stap terug te doen, handhaven de VS diplomatieke opties en vermijden ze directe horizontale escalatie in de Golfregio. De afwezigheid van directe aanvallen op de civiele infrastructuur van Iran verkleint de kans op aanvallen op de kritieke infrastructuur van buurlanden in de Golf, met name op energie- en ontziltingsfaciliteiten. Dit schept ook ruimte voor gemedieerde de-escalatie, hetzij via regionale tussenpersonen, hetzij via indirecte onderhandelingen”, zei hij.
Journalist en commentator John Mattison zei dat Trump de onderhandelingen voerde “zoals het tv-drama waarvan veel mensen denken dat het zijn presidentiële stijl is.”
“Door het einde van de beschaving te bedreigen en de bombardementen op te voeren voorafgaand aan deze achteruitgang, wil hij Amerika laten zien dat hij hard is en tegelijkertijd nog steeds aan de belangrijkste eisen van Iran voldoet. De belangrijkste vraag is nu of een vredesakkoord een einde kan maken aan 47 jaar van onvermijdelijk militair en economisch conflict.”
– Aanvullende rapportage door AFP en Reuters.
