Aan het begin van ‘The Drama’ gaat alles nog goed tussen Emma (Zendaya) en Charlie (Robert Pattinson). Het gelukkige jonge stel, dat ongeveer een week verwijderd is van hun huwelijk, geniet van een wervelende romance. Als openingstitel van deze duistere komedie oefenen ze vrolijk hun eerste dans, lachend en struikelend terwijl ze proberen correct te draaien en te stappen.
Maar wat echt opvalt aan de scène is het nummer dat op de achtergrond speelt: luchtig, zacht en eenvoudig. Spaarzame gitaarakkoorden maken plaats voor een vrouwenstem die ruw maar mooi klinkt: “Ik wil bij je liggen/ In een open veld/ Waar de gele bloemen de zon van de aarde zijn.”
Voor veel kijkers was dit de eerste keer dat ze ‘I Want to Lay With You’ hoorden, een van de mooiste liefdesliedjes van de jaren zeventig. Waarschijnlijk weten ze ook niet wie de zanger is. Haar naam was Shira Small en in 1974 nam ze het ongelooflijke album ‘The Line of Time and the Plane of Now’ op, toen ze 17 jaar oud was. Hij heeft nooit meer opnames gemaakt, althans nog niet. Nu hij bijna 70 jaar oud is, krijgt Small misschien eindelijk zijn moment in de schijnwerpers.
“Ik lachte hardop,” zei Small over Zoom vanuit haar huis in Cooperstown, NY, “omdat ik geen idee had dat de film uitkwam totdat mijn lieve zus het mij via jou vertelde.” Met een ontspannen glimlach en lang grijs haar weet Small niet veel over de controversiële ‘The Drama’, een A24-film met goed bewaakte lus.
Robert Pattinson en Zendaya in de film ‘The Drama’.
(A24)
Dit komt echter vaak voor bij Small nadat zijn muziek prominent aanwezig is in een film of televisieshow. “De platenmaatschappij deed wat ze doen en stuurde mij vervolgens de royalty’s en ik kreeg ze in de vorm van een verklaring”, legde hij uit. “Ik heb een nummer dat HBO heeft gekocht voor ‘Pause With Sam Jay.’ Ze stuurden me e-mails die niet van mij waren; het was een interdepartementale kwestie. Onderaan staat: ‘Oh trouwens, het wordt vanavond uitgezonden.’
Jemma Burns, muzieksupervisor voor ‘The Drama’, is fan van Small’s album en denkt dat ‘I Want to Lay With You’ perfect zou zijn voor deze prachtige scène, net voordat de relatie tussen Emma en Charlie instort als gevolg van een verontrustende onthulling die hun droomhuwelijk in een nachtmerrie verandert.
“Hij probeerde een romantische, komische sfeer te creëren”, zegt Burns over de schrijver-regisseur van de film, Kristoffer Borgli, “die contrasteerde met de moderniteit van de setting en het plot van de film. Hij wilde iets uit het verleden, maar ook iets dat heel charmant aanvoelde. De twee hoofdpersonages zijn erg actief, modieus en artistiek. Het voelde dus als iets dat ze in hun platencollectie zouden hebben.”
Small, de jongste van vijf kinderen, heeft altijd van zingen gehouden. Maar zelfs als tiener die opgroeide in Harlem, voelde hij zich een oude ziel, met een geest die dieper ging dan die van het gemiddelde kind.
“Mijn focus ligt niet op het begrijpen van oorlog, haat en onverdraagzaamheid”, zei hij. “Ik ben serieus bezig met het proberen om de liefde overal te laten gebeuren.”
Tegen de achtergrond van de oorlog in Vietnam en de Black Power-beweging was Small op weg om een hippie te worden, een transformatie die werd versterkt door zijn inschrijving aan een particuliere Quaker-kostacademie, de George School, in Newtown, Penn., met een volledige beurs. Toen hij op de George School aankwam, herinnerde Small zich lachend, ‘het was heel rijk en heel wit. Maar ik was altijd een drijfmiddel. Ik kon rondlopen alsof ik niets wist.’
Shira Small, gefotografeerd in 1971 op de George School in Newtown, Penn.
(Met dank aan Kleine Shira)
Op George School droeg Small een afro en rookte marihuana. Hij was geïnteresseerd in theater en muziek en maakte indruk op muziekleraar en klassiek pianist Lars Clutterham, die zag dat hij talent had. Ze werkten samen aan het nummer, waarbij Small de tekst en de vocale melodie creëerde. Elke student moest een seniorenproject voltooien, dus stelde Small voor om van zijn project een album te maken. Niet lang daarna gingen hij en Clutterham naar een studio in Philadelphia voor een eendaagse sessie.
De tien nummers op “The Line of Time and the Plane of Now” – elk opgenomen in slechts één take – vermengen folk, soul en jazz en ademen onschuld uit. De arrangementen, overspoeld met ouderwetse analoge warmte, zijn eenvoudig: gitaar of piano wordt aangevuld met drums, waardoor er voldoende ruimte overblijft voor Smalls zangerige stem, die idealisme bevat en, zelfs als tiener, sporen van real-life verdriet.
Zijn moeder stierf terwijl hij op de George School zat, wat de inspiratie vormde voor ‘My Life’s All Right’, een ballade over het overleven van moeilijke tijden, die later in de Sam Jay-show verscheen. ‘Eeuwig leven’ barstte in één keer uit hem los en vierde de kracht van liefde om de harde realiteit van het leven te overstijgen. Wat de film ‘I Want to Lay With You’ betreft, deze gaat over een jongen die Small leuk vindt. Hij kon zich niet herinneren wie nog meer.
“Het was iemand die zowel een vriend was als iemand die ik leuk vond”, herinnert hij zich. “Ik heb echt het gevoel dat we samen kunnen leven.”
Grinnikend om zijn tienerzelf. “Ik denk dat ik weet hoe het is om samen te leven! Samen met iemand wakker kunnen worden en een mooie dag kunnen hebben en hem of haar altijd kunnen laten lachen.”
Volgens Small zamelden ouders en studenten van George School geld in om het album te betalen en werden er 300 exemplaren geproduceerd. “Het was een vreugdevolle tijd”, herinnert hij zich. “Ik ben onderweg – ergens!” Na zijn afstuderen had hij echter moeite om zijn draai te vinden en studeerde uiteindelijk summa cum laude af aan de City University van New York met een theaterdiploma. Maar toen koos hij voor de geneeskunde en werd arts-assistent.
“Toen ik pre-med was, was het zo moeilijk voor mij dat ik gewoon een tunnelvisie had”, legt Small uit waarom hij afscheid nam van de muziek. “Ik moest mijn hele wezen eraan wijden. Het was zo allesomvattend dat ik aan niets anders kon denken.”
Maar er was nog een reden waarom hij de muziek verliet. Van jongs af aan had Small last van slopende plankenkoorts. “Het was zo erg dat mijn maag zich omdraaide”, herinnert hij zich. Hij bracht zijn tijd door met spelen op de George School en later met het opnemen van zijn albums. Maar na een tijdje werd het ‘te veel’.
Toch mist hij het zingen niet? ‘Altijd’, antwoordde Small, die ongeveer vijf jaar geleden met pensioen ging uit de medische wereld. “Ik zing vaak zonder het te beseffen. Mijn patiënten horen het altijd – ze zeggen: ‘Elke keer dat je binnenkomt, zing je.'”
Maar ook al liet Small de muziek achter zich, ‘The Line of Time and the Plane of Now’ is nooit verdwenen. In 2006 bracht Numero Group, een archiefplatenlabel, een compilatie uit, “Wayfaring Strangers: Ladies From the Canyon”, gewijd aan vrouwelijke zangers uit de jaren zeventig die onder de radar bleven. Ken Shipley, medeoprichter van Numero Group, zorgde ervoor dat “Eternal Life” werd opgenomen.
“Ik was de eerste persoon die contact opnam met Shira”, zei hij trots in een apart telefonisch interview. Shipley hoorde ‘Eternal Life’ op een cd van femme-folkartiesten die rond de millenniumwisseling de industrie een ommekeer bezorgden toen ze haar ‘Wayfaring Strangers’-line-up samenstelde. “Shira is mijn ultieme verlangen.”
De groep Numero zette ‘Eternal Life’ in 2013 op Spotify. Maar als het label in 2022 het volledige album digitaal uitbrengt, ‘weet ik niet of het iemand echt iets kan schelen’, zei Shipley. Hij liet zich niet afschrikken en bracht het het jaar daarop opnieuw uit op vinyl. Misschien hebben luisteraars gewoon tijd nodig.
“Muziek vindt zijn weg”, zei Shipley. “Muziek is als water. Het zal in rivieren stromen, in de zee stromen en zal zijn publiek vinden.”
En ja hoor, er begonnen zich vreemde momenten van toeval voor Small voor te doen. Zijn toekomstige voormalige bandleden hadden een van zijn nummers op een afspeellijst staan, zonder te verwachten dat het een klein nummer zou zijn. Hij was onlangs parttime gaan werken bij het plaatselijke operahuis en een van de operazangers hield van ‘Eternal Life’, zonder te beseffen dat Small een werknemer was.
En nu worden er royaltycheques ontvangen voor het gebruik van zijn liedjes in films als ‘The Drama’. Voor Small voelt het nog steeds onwerkelijk dat zijn album inkomsten genereert. “Het was nooit voor commerciële doeleinden”, zegt hij. “Ik kan niet geloven dat ik het in elkaar heb gezet elk royalty’s op die muziek en verder gaan.
De echtgenoot van Small stierf in 2019 na 34 jaar huwelijk. Dit schokte hem, maar toen gebeurde er iets buitengewoons. “De dag dat ik eruit kwam, stroomde de muziek zo snel uit mij dat ik het niet kon bijhouden”, zei hij. “Ik moest met gesproken memo’s rondlopen. Ik had Lars al meer dan tien jaar niet gesproken. Ik stuurde hem al deze gesproken memo’s en hij sms’te me: ‘Shira, je snapt het nog steeds.'”
In 2024 bracht hij zijn eerste nummer in 50 jaar uit, ‘Why’, waarin hij zijn angst voor de wereld uitdrukte. Zijn stem was anders, dieper, en had een leven vol ervaringen die zijn tienerzelf zich onmogelijk had kunnen voorstellen. Small plant nu een album en bereidt zich voor op verschillende shows. Sterker nog, hij slaagde erin zijn plankenkoorts te overwinnen.
Uiteindelijk zal hij zijn oude liedjes ten gehore brengen, maar al sinds zijn jeugd is hij op zoek naar manieren om hogere noten te halen. ‘Ik heb tientallen jaren van hormonen en sigaretten meegemaakt en alle andere dingen die ik heb gedaan en waar ik blij mee ben’, zegt hij wrang.
“Ik hou nog steeds van gele bloemen in het open veld”, geeft hij toe. “We hebben hier enorme velden met zonnebloemen. Het idee om op zo’n prachtige plek te zijn met gele bloemen die een mooie dag verlichten, kwam in mijn hoofd toen ik die teksten schreef.”
Ik vroeg haar wat ze dacht van de jonge vrouwen waarover ze vandaag hoorde in ‘Current Timelines and Fields’.
‘Ik ken hem heel goed,’ antwoordde Small. ‘Weet je waarom? Omdat hij er nog steeds is. Ik ben op dit moment iedereen die ik ooit heb ontmoet, tot nu toe.
“Ik heb nog steeds hetzelfde gevoel over veel dingen”, vervolgde hij. “Ik ben nu misschien bozer dan toen ik een kind was, maar ik heb nog steeds dat fundamentele aspect van het zien van het grotere plaatje om me te helpen kalm te blijven. Als ik terugdenk aan ‘Eternal Life’ en ‘My Life Is Fine’, werd die muziek geboren uit de kern van mij. En mijn kern kent geen leeftijd.”
