Antonio Bustamante bewaart aquarellen vakbondsleider César Chávez al meer dan 35 jaar aan de muur van zijn advocatenkantoor in Yuma, Arizona. Als jonge man werd hij ontroerd door Chavez en hielp hem werknemers organiseren voordat hij zich bij zijn beveiligingsteam voegde.
Net als vele anderen moet Bustamante nu worstelen om de man die hij bewonderde te verzoenen met de beschuldigingen dat Chavez vrouwen en jonge meisjes seksueel heeft misbruikt.
‘Ik probeer erachter te komen hoe ik emotioneel en intellectueel mijn perceptie van hem als een heel goed persoon kan begrijpen,’ zei Bustamante, zijn stem zwaar van emotie, ‘vergeleken met de dingen die hij zei dat hij deed.’
Chavez bouwde een nationale reputatie op door zijn organisatie op het terrein. Met Dolores Huerta – ook een van de slachtoffers – was hij medeoprichter Verenigde Landarbeidersbondleidde een hongerstaking, een druivenboycot van Filippijnse landarbeiders, en zette uiteindelijk boeren onder druk om betere lonen en arbeidsomstandigheden voor Mexicaans-Amerikaanse landarbeiders te onderhandelen.
Bijna twee weken nadat de New York Times gedetailleerde beschuldigingen van seksueel misbruik publiceerde, zijn gemeenschappen en mensenrechtenorganisaties in het hele land nog steeds aan het uitzoeken hoe hij herinnerd moet worden. Zijn naam en afbeelding zijn verwijderd van monumenten, straten en muurschilderingen in het hele land.
Houd rekening met de erfenis
Bustamante zei dat hij van de beschuldigingen hoorde toen een oude vriend belde om hem te vertellen over het aanstaande rapport. Wat in me opkwam, zei hij, waren de gezichten van andere mensen die Chavez kenden en bewonderden, en “hoe hun ogen zouden breken.”
“Er werd door de samenleving op ons neergekeken, we waren Mexicanen”, zei Bustamante, terwijl hij zich de eerste keer herinnerde dat hij Chavez in 1972 buiten het Capitool van Arizona zag spreken, toen hij een hongerstaking lanceerde. Hij “gaf ons waarden, en voor jonge mensen is dat alles.”
Nu hebben verschillende vrienden van Bustamante de foto’s van Chavez verwijderd. In zijn gemeenschap vergelijkt Bustamante het met het aan de kaak stellen van het katholicisme en het verwijderen van foto’s van de paus.
Eén persoon maakt geen beweging
Voor velen is dit een voorbeeld van waarom een beweging niet gebonden mag zijn aan één enkele leider.
Teresa Romero, voorzitter van de United Farm Workers, zei dat de tegenstrijdigheid tussen de erfenis van Chavez en de beschuldigingen onvermijdelijk is.
“Aan de ene kant hebben we César Chávez, een man die vreselijke daden heeft begaan die we niet kunnen rechtvaardigen”, zei Romero. “Aan de andere kant hebben we César Chávez, een organisator die duizenden mensen samenbracht om voor landarbeiders te kunnen werken en hun leven en arbeidsomstandigheden te verbeteren.”
Helaas kwamen beide dingen van dezelfde persoon, zei Romero.
Sehila Mota Casper, uitvoerend directeur van Latinos bij Heritage Conservation, zei dat de landarbeidersbeweging altijd gedreven is door collectieve inspanning.
“De rechten en bescherming die eruit voortkomen behoren toe aan de persoon die het heeft gebouwd”, zei hij. “Het was niet slechts één individu.”
Dat perspectief, zo zei hij, biedt een manier om vooruit te komen: het erkennen van de rol van Chávez zonder dat deze de bijdragen van anderen, waaronder Huerta, en de uitdagingen waarmee zij werden geconfronteerd, overschaduwt.
Belangengroepen zoals de non-profitorganisatie Voto Latino nemen een soortgelijk standpunt in en zeggen: “Vrouwen die samen met landarbeiders organiseren, marcheren en offers brengen, dragen deze beweging.”
Een man ontmaskeren, de geschiedenis behouden
De beschuldigingen leidden ook tot snelle publieke actie. Binnen enkele dagen werden de beelden verwijderd en werden vieringen geannuleerd of hernoemd, inclusief evenementen die verband hielden met de federale César Chávez-dag op 31 maart.
Politieke leiders van beide partijen veroordeelden de vermeende intimidatie. Sommige Republikeinen, waaronder de gouverneur van Texas, Greg Abbott, citeerden de opmerkingen als onderdeel van een bredere kritiek op de progressieve erfenis van Chavez.
Abt zei dat Texas – een staat met tientallen Zuidelijke monumenten – de César Chavez-dag niet langer zou vieren, en zei dat de beschuldigingen “het verhaal ondermijnen dat Chávez als een figuur beschouwde die een officiële viering waard was.”
Tegelijkertijd zeggen groepen als het onpartijdige Latino Victory Project, dat zich richt op de ontwikkeling van Spaans politiek leiderschap, dat de huidige situatie de aandacht niet mag afleiden van de voortdurende burgerrechtenstrijd.
“Die erfenis is niet veranderd”, zegt Paul Ortiz, hoogleraar arbeidsgeschiedenis aan de Cornell University en directeur van graduate studies voor Latino Studies. “En die erfenissen gaan over de kracht van de gemeenschap.”
Wat onvermijdelijk lijkt, zei Bustamante, is dat er altijd een asterisk naast de naam van Chavez zal staan.
‘Doet dat iets af aan de grootsheid van zijn prestatie en de betekenis ervan? Nee, dat doet het niet’, zei hij. ‘Maar kunnen we daar voorbij kijken om hem te eren? Dat is het moeilijkste deel.’
—Fernanda Figueroa en Jesse Bedayn, Associated Press
