Het is onmogelijk om Camae Ayewa in één woord te beschrijven. Hij is dichter, muzikant, activist, geluidsontwerper, organisator, curator, beeldend kunstenaar en afrofuturistische visionair. Maar het belangrijkste is dat hij zichzelf is.
Professioneel bekend als Moor Mother, heeft Ayewa meer dan een half dozijn soloalbums uitgebracht en samengewerkt met artiesten als Billy Woods, Screaming Females en the Avalanches. Sinds 2021 werkt hij als professor aan de USC Thornton School of Music. Ayewa, een formidabele en productieve interdisciplinaire kunstenaar, vertoont geen tekenen dat haar creatieve output zal vertragen terwijl ze een carrière in het hoger onderwijs nastreeft. Sterker nog, Irreversible Entanglements, een freejazzcollectief waar Ayewa deel van uitmaakt, bracht vorige week zijn vijfde studioalbum uit.
De discografie van Moor Mother is, net als haar professionele leven, moeilijk te classificeren. Het omvat punkrock, hiphop, experimenteel, jazz enzovoort. Voor Ayewa is deze muzikale diversiteit vanzelfsprekend. Hij verkende tijdens zijn jeugd verschillende muziekstijlen en werd onderdeel van de eclectische doe-het-zelf-scene van Philadelphia.
“Ik hou echt van al deze genres”, zei Ayewa. “Dit is niet iets waar ik alleen maar mee bezig ben om een goeroe te zijn voor een bepaald publiek. Nee, ik begrijp gewoon dat sommige mensen van hiphopplaten houden en sommige mensen van noise-platen, en ik ben erg blij dat die boodschap op beide platen kon worden overgebracht.”
Irreversible Entanglements ontstond in 2015, toen Ayewa samenwerkte met collega-doe-het-zelf-muzikanten bassist Luke Stewart en saxofonist Keir Neuringer voor een geïmproviseerd optreden op het Musicians Against Police Brutality-evenement in New York, gehouden in de nasleep van de politiemoord op de 28-jarige Akai Gurley. Het trio werd al snel vergezeld door trompettist Aquiles Navarro en drummer Tcheser Holmes. Hun muziek doet soms denken aan de free jazz van Sun Ra en Ornette Coleman, maar bevat ook elementen van elektronische muziek, punkrock en hiphop. Soms fungeert de stem van Ayewa als een ander instrument, terwijl ze op andere momenten een leidend licht wordt.
Hoewel hij de tekstschrijver en zanger van het collectief is, stelt Ayewa dat Irreversible Entanglements een echt collectief is. “In tegenstelling tot veel bands die kiezen wie ze willen, die zijn gemaakt op basis van een leider, zijn wij niet gemaakt op basis van een leider”, legt hij uit. “We hebben geen leider, en dat is op dit moment niet populair als het gaat om de manier waarop de industrie haar producten op de markt wil brengen. Maar omdat we zo verenigd zijn en in de frontlinie staan, is het moeilijker te verkopen.”
De titel van het nieuwste album van de groep, ‘Future Present Past’, verwijst naar de tijdloze essentie ervan. De meeste van de belangrijkste nummers zijn opgenomen in Van Gelder’s historische Englewood Cliffs studio, NJ, eigendom van John Coltrane “De meeste hoge liefde” Freddie Hubbards “Red Clay” en “Sonny Rollins on Impulse!” Zoon Rollins! “zijn slechts enkele van de vele legendarische jazzalbums opgenomen op Van Gelder. Bovendien is “Future Present Past” het tweede volledige album van Irreversible Entanglements uitgebracht op Impulse! Records, dat een gerenommeerde jazzcatalogus heeft, met releases van Max Roach, Art Blakey, Gil Evans en misschien wel het meest bekende, John Coltrane.
Hoewel het album zijn wortels heeft in het verleden, kijkt het ook naar de toekomst. In de hele discografie heeft Irreversible Entanglements naadloos elektronische elementen zoals synthesizers en moderne postproductie geïntegreerd in veel van zijn composities, die voornamelijk organische instrumenten en texturen bevatten. De meeste teksten van Ayewa op het album hebben ook betrekking op wat ons te wachten staat. Neem bijvoorbeeld ‘Don’t Lose Your Head (ft. MOTHERBOARD)’, met de teksten ‘De basis voor een generatie / Het is tijd om te organiseren en te plannen’ en ‘De mensen zullen marcheren / We brengen het lied van de vrijheid.’ Ayewa verspilt haar energie niet aan tekortkomingen in het verleden of heden, maar benadrukt juist dat we allemaal actie ondernemen en werken aan een betere toekomst.
Voor sommigen kan de muziek van Irreversible Entanglements confronterend overkomen. Vaak verlaten ze traditionele popmuziekstructuren, schuwen ze ruige arrangementen niet en spreken Ayewa’s teksten rechtstreeks tot de ziel. Voeg daarbij de compromisloze punkrockhouding van de groep met betrekking tot hun structuur en boodschap, en het is gemakkelijk in te zien waarom Irreversible Entanglements misschien niet in ieders idee van ‘jazz’ past.
Ayewa heeft het oordeel ervaren van een deel van de jazzelite. Hij merkte op dat Irreversible Entanglements waarschijnlijk meer shows en slots op festivals zouden hebben gekregen als hun muziek ‘veiliger’ was geweest. Maar een compromis zou in strijd zijn met de geest van de groep. “Ik weiger in deze muziek te doen alsof we slechts een stel rebellen zijn die de erfenis van deze muziek zullen ontwrichten”, zei Ayewa. “Het allerbelangrijkste is dat we worden ondergedompeld in de erfenis van deze muziek. We zijn optimistisch. Ik ga niet opbranden. Als we optredens doen, zeggen mensen: ‘Je geeft me hoop. Bedankt. Dat heb ik nodig.'”
“Vibrate Higher ft. MOTHERBOARD” is Ayewa’s persoonlijke favoriete nummer op “Future Present Past.” Het opent met donderende drums, dwalende contrabas en sfeervolle synthesizers. De rest van de band doet mee terwijl Ayewa zijn luisteraars oproept om een wereld te zien die vrij is van oorlog, bitterheid en verdeeldheid. “We zijn op en neer, ik kan je niet horen”, zegt hij, “We hebben vrede / We begrijpen gewoon de grote visie / Hoge frequentie / Hoog territorium / Hoge moraal / Hoge weg.” Deze boodschap overstijgt de politieke, religieuze en sociale grenzen die ons verdelen.
Naast dichter en muzikant is Ayewa ook pedagoog en organisator. Hij heeft talloze subsidies ontvangen voor zijn artistieke werk, gemeenschapsorganisatie en voor het Black Quantum Futurism-collectief dat hij samen met Rasheedah Phillips heeft opgericht. In 2021 verhuisde hij naar Los Angeles om compositie te doceren aan de USC Thornton School of Music, en hij zet zijn werk voort binnen en buiten het klaslokaal. “Deze baan is de baan van de wereld”, zei hij. ‘Dit is geen regionale baan. Dus weet je, ik ben hier om mijn vaardigheden en mijn hart aan te bieden aan Californië en waar ik ook ga.’
Om haar aankomst in Los Angeles professioneel aan te kondigen, werkt Ayewa aan het in Californië gevestigde Moor Mother-album, waarop samenwerkingen staan met een aantal Californische artiesten. Eén nummer zal een niet eerder uitgebrachte beat bevatten van de veelgeprezen producer Ras G uit Leimert Park overleden in 2019.
“Ik vertelde hem dat ik naar LA kwam en dat hij al deze plannen voor mij had”, zei Ayewa. “Hij zei dat hij voor me zou zorgen en me in contact zou brengen met de juiste mensen. Het was dus heel moeilijk wat er gebeurde toen hij stierf, omdat alle kansen om iemand te vinden die met jou verbonden is, dezelfde soort organisatie hebben opgezet en dezelfde geesten bij elkaar hebben gebracht.” Ayewa hoopt haar album later dit jaar uit te brengen.
