Tweeëntachtig dagen nadat het Amerikaanse leger hem en zijn vrouw uit Caracas had gearresteerd, liep Nicolás Maduro, de afgezette president van Venezuela, voor de tweede keer een rechtszaal op de 26e verdieping van Manhattan binnen.
Hij heeft nog een lange weg te gaan vóór zijn proces.
Aanklachten wegens drugs- en wapenterrorisme die door het Amerikaanse ministerie van Justitie tegen Maduro en zijn vrouw Cilia Flores zijn ingediend, hebben nog steeds geen procesdatum. Zijn advocaat zei dat hij verwacht dat er “talrijke” moties zullen komen om zijn inbeslagname en detentie aan te vechten.
De strafzaak heeft deze kwestie nog niet bereikt.
De hoorzitting van donderdag concentreerde zich op de manier waarop de advocaten betaald zullen worden.
De Venezolaanse regering zei dat zij de juridische kosten van Maduro en Flores zou dekken. Maar de betalingen werden vertraagd door het Amerikaanse ministerie van Financiën, dat geen verlichting van de sancties tegen Venezuela heeft uitgevaardigd. Kyle Wirshba, de hoofdaanklager in de zaak, zei dat de betalingen werden ingehouden om redenen van “nationale veiligheid en buitenlands beleid”.
De kwestie baarde blijkbaar de Amerikaanse districtsrechter Alvin Hellerstein, de 92-jarige rechter die toezicht hield op de strafzaak.
Terwijl hij door een grote ronde bril tuurde die zijn wangen vergroot, vroeg hij Wirshba hoe – aangezien de regering-Trump zaken doet met Venezuela – Maduro en zijn vrouw een bedreiging voor de “nationale veiligheid” zouden kunnen vormen.
‘De beklaagde is hier. Flores is hier’, zei Hellerstein. “Ze vormen geen bedreiging voor de nationale veiligheid.”
Sinds hun arrestatie worden Maduro en Flores vastgehouden in het Metropolitan Detention Center, de beruchte gevangenis in Brooklyn die ook de tijdelijke thuisbasis is van Sean ‘Diddy’ Combs, Luigi Mangione, Sam Bankman-Fried en Jeffrey Epstein-medewerker Ghislaine Maxwell.
De rechtszitting van donderdag, aan de overkant van de East River, in Manhattan, begon 40 minuten te laat. Tegenover het gerechtsgebouw schreeuwden groepen pro-Maduro- en anti-Maduro-demonstranten tegen elkaar voor een speeltuin.
Toen Maduro de rechtszaal binnenkwam, glimlachte hij vrolijk en straalde.
“Goedemorgen!” bulderde hij, gekleed in gevangeniskleding met een kaki kiel en een feloranje overhemd.
Hij schudde de hand van zijn hoofdadvocaat, Barry Pollack, die op beroemde wijze Julian Assange vertegenwoordigde. Vervolgens wendde hij zich tot de journalisten die op donkere houten banken in het publiek zaten en wenste hen nog eens ‘goedemorgen’.
Flores, die dezelfde kleren droeg, plus een bruine haarband die haar blonde haar tegenhield, zei niets.
Als ze aan de verdedigingstafel zaten, droegen ze een grote zwarte koptelefoon om naar de voor hen in het Spaans vertaalde gerechtelijke procedures te luisteren.
Tijdens de hoorzitting zei Flores’ advocaat Mark Donnelly dat “First Lady Maduro” een echocardiogram nodig had om problemen met haar hart te evalueren.
“Er is geen titel die in deze rechtbank kan worden gebruikt”, zei de rechter, voordat hij advocaten vroeg hem op de hoogte te houden als Flores in de gevangenis niet de behandeling krijgt die hij nodig heeft.
Het nu eerste echtpaar van Venezuela belandde in New York City waar een aanklacht werd ingediend door het ministerie van Justitie.
Aanklagers beschuldigen hen van deelname aan een decennialange samenzwering van drugshandel waarbij Colombiaanse terroristische organisaties betrokken zijn, waardoor zij zichzelf en hun families verrijken ten koste van de Venezolaanse burgers. De aanklachten omvatten onder meer narcoterrorisme, de invoer van cocaïne en het bezit van een machinegeweer.
In januari, nadat Amerikaanse troepen het echtpaar hadden ontvoerd uit het militaire bolwerk in Caracas waar ze logeerden, noemde president Donald Trump Maduro een ‘onwettige dictator’ die verantwoordelijk is voor het doorsluizen van ‘enorme hoeveelheden dodelijke illegale drugs’ naar de Verenigde Staten.
De president zei dat hij en zijn vrouw ‘nu voor Amerikaanse gerechtigheid staan’ vanwege hun ‘dodelijke campagne van narcoterrorisme’.
Donderdag noemde Trump Maduro vanuit het Witte Huis “een zeer gevaarlijke man die veel mensen heeft vermoord” en zei dat de aanklachten tegen hem slechts “een klein deel” van zijn gedrag waren – en dat er nog meer zou volgen.
‘Er zullen nog andere zaken worden ingediend, zoals u waarschijnlijk weet’, zei hij.
Maar vandaag hebben we de kern van het probleem niet besproken.
Wirshba, de aanklager, voerde aan dat OFAC, het onderdeel van het ministerie van Financiën dat toestemming geeft voor verlichting van de sancties, Maduro en Flores ten onrechte toegang heeft verleend tot de rijkdommen van het land die zij hebben ‘geplunderd’.
Volgens Wirshba had Maduro moeten anticiperen dat hij vanwege de sancties geen geld vanuit Venezuela naar de VS zou kunnen sturen, dus gaf Hellerstein commentaar op de vreemdheid van de Venezolaanse president die uit zijn land werd gearresteerd en naar New York City werd gebracht.
‘Dacht hij niet dat hij op dit veld zou staan?’ ‘ vroeg de rechter op sarcastische toon.
Hellerstein – die toezicht heeft gehouden op zaken waarbij financiële fraudeurs als Charlie Javice, voormalig Trump-advocaat Michael Cohen en de terreuraanslagen van 11 september betrokken waren tijdens zijn 28 jaar als president – noemde de zaak van Maduro ‘uniek’.
Hoewel er andere zaken zijn waarin wordt onderzocht of criminele beklaagden potentieel “besmette” fondsen kunnen gebruiken om hun advocaten te betalen, gaat het in al deze gevallen om geld dat al bij Amerikaanse banken is gestort. Hellerstein zei echter dat Venezuela ermee heeft ingestemd de juridische verdedigingskosten te betalen.
Wanneer een verdachte geen eigen advocaat kan betalen, kan de rechter een advocaat voor hem benoemen. Maar Hellerstein zei dat de ‘onderzoeksverantwoordelijkheden’ die nodig zijn om complexe narco-terrorismezaken te verdedigen de middelen van een door de overheid gefinancierde advocaat onder druk zouden zetten.
Maar het is nog steeds onduidelijk wat Hellerstein hieraan kan doen. Het dwingen van OFAC om een uitzondering te maken zou een afzonderlijke rechtszaak vereisen die moet worden ingediend bij een andere rechtbank, in Washington, D.C., zei Wirshba.
De enige uitweg, zei Pollack, is “de zaak af te wijzen” en Maduro vrij te laten.
Hellerstein verwierp het idee aanvankelijk.
“Ik zal deze zaak niet negeren”, zei hij.
Maar als OFAC zijn standpunt niet snel verandert, zal hij het overwegen.
“Ik denk dat dit een serieuze stap is – ik zou het nu niet doen”, zei Hellerstein.
Na anderhalf uur besloot Hellerstein dat hij op een onbepaald tijdstip nog een hoorzitting zou houden om te bepalen welke stappen hij moest nemen.
Toen Maduro de rechtszaal verliet, keek hij alleen maar naar het publiek achter hem. Hij schudde de hand van zijn advocaat en liep stijfjes naar de deur. Flores kuste zijn advocaat, Donnelly, op de wang.
Buiten vertrekken de demonstranten. Toen een man langs het gerechtsgebouw liep, riep hij: “Viva Maduro!”
