Zelfs nu een groot deel van het land steeds meer vertroebeld raakt door isolationisme, vreemdelingenhaat en eentaligheid, zijn andere facties steeds meer geïnteresseerd in wat er over de hele wereld gebeurt, en accepteren ze steeds meer tv-programma’s en films die niet in het Engels zijn. (Misschien heb je er enkele opgemerkt in Zondag zijn de Oscars.)
Netflix, een wereldwijd bedrijf, heeft bovenaan de startpagina een knop ‘bladeren op taal’, met aanbiedingen in het Turks, Maleis, Thais, Hindi, Tamil, Pools en Kantonees, evenals het meer bekende Frans, Koreaans, Spaans en Japans. Het is waardevol om te zien hoe andere landen zichzelf zien als ze dat niet aan ons laten zien.
Dat brengt ons bij ‘Double Stakes’, een Oekraïense politie-en-dievenserie die donderdag in de VS in première ging op Viaplay, een streamingdienst in Zweedse handen die zich vooral bezighoudt met Nordic noir, een genre dat zo populair is dat veel Amerikaanse streamers er hun eigen draai aan geven. Omdat er zoveel van deze series zijn, is het gemakkelijk om er niet over te schrijven; maar shows uit Oekraïne komen niet elke dag – of elke dag. En gezien het feit dat het schip uit een land in oorlog kwam, denken we meestal meer over deze plek na voordat andere oorlogen het zicht beginnen te belemmeren, en omdat ik het gevoel heb dat ik maar een vaag idee heb van wat de plek eigenlijk is, en omdat dat is waar al mijn overgrootvaders vandaan kwamen, wekte dit mijn interesse, en ik dook erin. Het was de leukste zwemervaring.
Igor Shvedov (Vlad Nikitiuk) keert terug van de frontlinie na zes jaar bij de militaire inlichtingendienst te hebben gewerkt, met een reeks vaardigheden die hem goed van pas zullen komen tijdens zijn volgende avontuur. Vers uit de bus, gekleed in camouflagekleding en hondenpenningen, wordt hij herenigd met zijn oudere broer Anton, die hij alleen kent als ‘de eigenaar van een bouwbedrijf, en niet alleen dat’, met misschien een vleugje van een pre-legitimiteitsverleden ‘in de jaren negentig’. (De personages praten altijd over de jaren ’90, alsof ze het Wilde Westen zijn.) Maar sneller dan je ‘Volodymyr Zelensky’ kunt zeggen, wordt Anton geveld door een huurmoordenaar.
“Double Stakes” speelt zich af in Oekraïne en gaat over voormalig soldaat Igor, die leert over het verleden van zijn broer.
(Door te spelen)
Igor gaat naar Bayun (Yakov Kucherevskyi), de vriend van zijn broer en al 30 jaar metgezel, die Igor zal vertellen dat Anton, bijgenaamd “de Zweed” (Shved is Oekraïens voor Zweed) eigenlijk een van de belangrijkste misdaadbazen van de stad is, en dat de meest waarschijnlijke dader van zijn moord een van de drie anderen is: Crab, een bruut; Graaf, die in de ether is; of Knave (genaamd Jack), een gelikte ‘bedrieger’. Je kunt ze zien als Joker, Penguin en Riddler TV Batman met andere woorden, als je niet te hard nadenkt. (Er is geen één-op-één correspondentie.)
Bayun, die nu Antons bedrijf leidt, is meer Baloo, grappig en relatief lief en kan een gids zijn voor Igor. (Dat hun bende nooit drugs handelt, onderscheidt de goede criminelen van de decadente.) We zouden hem aardig moeten vinden, en dat doen we ook. Hij wordt ook gerespecteerd door zijn slimme vriendin Murka (Anna Guliayeva), die een koel hoofd, gekke hackervaardigheden en tatoeages heeft. Hij leert Duits, zonder duidelijke reden, en voegt zinnen toe aan zijn dialoog met een hilarisch effect.
Om de moordenaar van zijn broer te vinden, sloot Igor zich aan bij de politie, waar hij als ‘gevechtsveteraan, verkenner, met uitstekende juridische en fysieke training’ al snel een insigne en de rang van luitenant kreeg. De politie, die zich momenteel zorgen maakt over de verdwijning van undercoveragenten, heeft er haar eigen toepassingen voor. Niet alle agenten zullen goed zijn – er zijn corrupte en ambitieuze onder hen – maar er zijn er twee die dat wel zijn, Lena (Daryna Egorkina) en Oleksa (Valentyn Tomusiak), zodra het vertrouwen is gevestigd. Igor van zijn kant is het soort held dat, tenzij hij wordt vastgebonden, gedrogeerd of van achteren geslagen, het beste van elke tegenstander zal halen; zelfs eentje met een pistool. (Hij was gescout door een nationaal MMA-team.) ‘Mensen waren een beetje bang voor je’, kreeg hij te horen over zijn reputatie in de onderwereld. “Je bent zo vaak neergeschoten – en er is niets.” Leuk vinden Sir Galahad van Tennysonhij heeft de kracht van 10 omdat zijn hart puur is.
Verwijzingen naar de oorlog met Rusland staan vooral bovenaan. Igor krijgt ruzie met criminele barvliegen die er bezwaar tegen hebben dat hij het geluid van een tv-reportage van voren harder zet; Vika (Oleksandra Syzonenko), die hij uit dezelfde bar redde en in een oogwenk zijn vriendin zou worden, werd wees toen het huis van haar ouders werd getroffen door een bom; Igors eenheid, zo leert hij, wordt door Antons mannen voorzien van wapens en munitie.
Het verhaal, waarbij undercoveragenten en verklikkers van de politie en strijdende gangsters betrokken zijn, kan moeilijk te volgen zijn; het helpt niet dat veel karakters met meer dan één naam worden genoemd, en die namen zijn Oekraïens. (Ook de ondertitels zijn qua spelling niet erg consistent.) Maar de tekst is ook heel eenvoudig. Voor Hollywood-normen is de productie eenvoudig, lo-fi: schaars versierde decors, geen speciale effecten, platte fotografie, wankele ondertitels (“Spreek eerlijk”, “Ik heb pech”, “Wat maakt jou zo chagrijnig?”). Het meest stijlvolle aan “Double Stakes” is dat je de camera in een hoek van 45 graden kunt kantelen, zoals we dat in de jaren 60 deden.
Als gevolg hiervan is er weinig verschil tussen jou en de acteurs, aantrekkelijk of onaantrekkelijk afhankelijk van hun karakters. Ondanks de vele stijlfiguren en poses – waarvan sommige ontleend zijn aan Amerikaanse films – of misschien juist daardoor, voelt het eerlijk, door de mens gemaakt en vreemd meeslepend aan, ook al gaat het voor het grootste deel over mensen die elkaar proberen te vermoorden. De karakters zelf zijn niet ingewikkeld of dubbelzinnig; psychologisch gezien is het net zo simpel als “Star Wars” in het begin was – en je weet hoe dat werkt.
