Net als de mythische stad Brigadoon is ‘The Comeback’ van Lisa Kudrow na vele jaren teruggekeerd op televisie, met dit verschil dat de tijd niet stilstaat voor de inwoners, die ouder worden in een veranderende wereld die hen minder waardeert en waarin ze met minder vertrouwen leven.
Kudrow, die de serie samen met Michael Patrick King creëerde en schreef, was in haar jeugd een speler in de nadagen van de netwerkgedomineerde televisie, met in de hoofdrol slimme, impactvolle shows met een brede aantrekkingskracht van meerdere generaties; in kwantitatieve zin gaat het vanaf dat moment bergafwaarts, naarmate het medium transformeert en nog eens transformeert. “The Comeback” ging in première in 2005, slechts een jaar later einde van “Vrienden”; het eerste seizoen onderzoekt de opkomst van reality-tv, en volgend seizoenin 2014, kijkend naar donkere ‘prestige’ streaming-televisie.
Het nieuwe (en laatste) seizoen, zowel actueel als speculatief, onderzoekt de impact van kunstmatige intelligentie op de media en de industrie, wat duidt op een dystopische toekomst; dit geeft het een morele, zelfs politieke component, om nog maar te zwijgen van een gevoel van urgentie. Het is niet verrassend dat ‘The Comeback’, als iets dat door mensen is gemaakt, heel erg aan hun kant staat – soms een manifest – ook al geven ze op ongemakkelijke wijze toe dat door computers geproduceerde inhoud ‘goed genoeg’ zou kunnen zijn.
Opnieuw schittert Kudrow als Valerie Cherish, die op 60-jarige leeftijd – de uitdrukking ‘van een bepaalde leeftijd’ keert terug in de serie – nog steeds in aanmerking komt als werkende acteur. Maar ze werd gedwongen om dieper in haar beroep te duiken: haar gezellige mysterieserie van twee seizoenen, “Mrs. Hatt” (“parttime tuinman, lost misdaden op, echtgenoot is ex-politiechef”), trok alleen de aandacht van haarzelf, nadat ze op Epix was verschenen. Het dagelijkse werk aan een ‘no-budget’-film is zelfs nog minder lonend dan hij zich had voorgesteld; hij duurde twee afleveringen ‘De verraders.’ Terwijl hij hard peddelde om op de hoogte te blijven en zijn merk te verbeteren, flopte hij door een podcast, ‘Cherish the Time’, zonder te weten wat hij met die tijd moest doen; neemt een social media-persoon in dienst, Patience (Ella Stiller), zonder waarneembare impact; en plaatste een foto van zichzelf terwijl hij het product vasthield in de hoop op een ‘toekomstige samenwerking’.
Toch was hij niet arm. Valerie en haar man Mark (Damian Young) zijn verhuisd van Brentwood naar een appartement met uitzicht op de Sierra Towers (in het echte leven), met uitzicht op de Sunset Strip, waarmee ze het laatste “nieuwe hoofdstuk” in hun leven openen, hoewel het moeilijk te zeggen is wat dat hoofdstuk voor hen is. Mark is zijn baan in de financiële wereld kwijtgeraakt – ‘Je vertelde moppen op het werk in een tijd dat grappen illegaal waren’, zegt Valerie, in een poging hem op te vrolijken, ‘het maakt niemand nu meer uit’ – maar hij blijft achter met een gouden parachute; nu bouwt hij zijn dag op rond het spelen van pickleball. Een mogelijke rol in de realityshow ‘Finance Dudes’ bevredigde niemand. Hij stond op de rand van een driekwart levenscrisis.
Wanneer haar zelfpromotiemanager/publicist Billy (Dan Bucatinsky) naar haar toe komt zwaaien met een aanbod voor een nieuwe serie, voor een nieuw netwerk waarin ze de hoofdrol zal spelen, is Valerie geïntrigeerd, maar ze is verrast als hij haar vertelt dat het door een AI is geschreven. (Hij mag het niet weten.) Netwerkhoofd Brandon (Andrew Scott, net zo onaangenaam als zijn Moriarty in ‘Sherlock’) verzekert hem dat het ‘in de Writers Guild-overeenkomst’ staat, maar dat het ook een geheim is – wat ertoe zal leiden dat veel toekomstige komedies, geheimen en leugens centraal zullen staan in het formulier. “AI is geweldig”, zei hij tegen Valerie. ‘Hij heeft jou tenslotte gekozen.’
Het creëerde ook een volledig generieke sitcom met meerdere camera’s, ‘How’s That?’, waarin Valerie’s personage Beth, zoals ze het beschrijft, ‘een schattige en charmante oude B&B in New England runt met de hulp van haar knappe neef Bo – dus Beth en Bo, B&B.’ (“Kijkers willen even ontsnappen aan de ingewikkelde en verwarrende verhaallijnen van al deze duistere streamingshows”, zegt een netwerkmanager.) De levendige ondersteunende cast heeft geen idee dat de serie door iets anders is geschreven dan door de menselijke gezichten, het ongelukkige getrouwde stel Josh (John Early) en Mary (Abbi Jacobson). Josh, die zichzelf beschouwt als ‘de stem van vrouwen van een bepaalde leeftijd’, waardeert vooral de grappen die hij in het script weet te verwerken; Het maakte Maria niets uit. De talentloze schrijfassistent Marco (Tony Macht) wil gewoon ‘een heel mooi huis krijgen’. Ondertussen wordt AI gepersonifieerd door de cast en crew, die niets over hem weten, als iemand genaamd ‘Al’, die ‘op afstand werkt’.
Eén voor één maken oude werkgevers kennis met het nieuwe seizoen. Valerie vindt Jane (Laura Silverman), haar voormalige documentairemaakster, die als caissière werkt bij Trader Joe’s, moe geworden van het worstelen als filmmaker en ‘mensen smeekt om te geven om de dingen waar ik om geef.’ Wanneer Valerie lekt dat haar nieuwe serie door AI is gegenereerd – “maar vertel het aan niemand omdat het een geheim is” – wordt Jane geïnspireerd om haar camera weer op te pakken. Lance Barber zal zich uiteindelijk weer bij de cast voegen als scenarioschrijver Paulie G., Valerie’s oude aartsvijand. Robert Michael Morris, die in voorgaande seizoenen Mickey, Valerie’s kapper en beste vriend, speelde, stierf in 2017; Jack O’Brien, als Tommy, bezet hier een versie van die ruimte.
Valerie is misschien maar matig succesvol, maar ze is geen hacker. Hij verdiende een Emmy voor ‘Seeing Red’, het drama dat centraal stond in seizoen 2. Hij vocht tegen een klant (Benito Skinner) die hem een kaftan wilde aantrekken. Hij kent zijn vak en is er trots op deel uit te maken van de vakbond. Ze is geen diva, maar ze heeft trots. En dat hij loyaal is, zelfs als hij er geen voordeel van heeft, maakt hem gemakkelijk aardig te vinden. Door zich halfbewust in deze verfijnde wereld te storten – de eerste zijn in de AI-komedie, vertelt Mark hem, “was het alsof je zei: ‘Ik was de eerste persoon die een arm at op de Donner Party’” – hij is volkomen sympathiek, en uiteindelijk, wanneer de zaken een afschuwelijke wending nemen in de onthulling van het laatste bedrijf, is hij een held.
Hoewel het onderwerp serieus is, is de aanpak deze keer licht en humoristisch. We laten een deel van de documentaire-esthetiek van zijn voorgangers achterwege – het eerste seizoen leest als een amateurvideo, en het tweede neemt de vorm aan van guerrillafilms – en het seizoen is grotendeels opgenomen als een conventionele, niet-metatelevisieshow, waardoor we toegang hebben tot privégesprekken en ontmoetingen zonder rekening te hoeven houden met Jane en haar crew, of van de cast te eisen dat ze doen alsof ze in de gaten worden gehouden. Paradoxaal genoeg maakt het, zonder te doen alsof het waar is, sommige dingen reëler.
Regisseur James Burrows, die door Valerie is overtuigd om de piloot te besturen, speelt zichzelf en merkt op dat de door de AI geschreven grappen misschien snel ter sprake komen, maar dat ze nooit beter zijn dan wat voor de hand ligt. “De enige verrassing komt van een groep schrijvers die samen in een hoekje zitten en hun uiterste best doen om een betere show te produceren”, zei hij. En net zoals Valerie geen personage is dat door een algoritme kan worden gegenereerd, is Kudrow geen acteur die door een machine kan worden voorgesteld. Dat doet hij niet Tilly Norwood, of Tilly Norwood op 60-jarige leeftijd, of Tilly Norwood met geïmplementeerde eigenaardigheden. Er was niemand zoals hij – behalve hij – die door machinaal leren kon worden uitgehold.
Je moet nooit genoegen nemen met ‘goed genoeg’ als er beter, of het beste, beschikbaar is. Maar de keuze is aan jou.
