Het bestaan ervan Linkshandigheid lijkt Darwin te tarten. Volgens theorie evolutie door middel van natuurlijke selectie (in zeer eenvoudige bewoordingen) moet een soort kenmerken behouden die nodig zijn voor overleving en voortplanting, en kenmerken weggooien die niet erg nuttig zijn. Ongeveer 10 procent van de bevolking maakt echter nog steeds ontwikkeling door grotere behendigheid in hun linkerhandeen niveau dat door de geschiedenis heen stabiel is gebleven. Waarom blijven mensen dit vreemde vermogen behouden?
Een onderzoek uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit van Chieti-Pescara in Italië had tot doel een hypothese te bevestigen die aantoont dat, hoewel rechtshandige mensen een voordeel hebben in coöperatief gedrag, linkshandige mensen – vooral mannen, volgens het onderzoek – een voordeel hebben in competitief gedrag, vooral in één-op-één-situaties. Deze hypothese is gebaseerd op evolutionair stabiele strategieën (ESS), een concept uit de speltheorie toegepast op evolutie.
Dit is hoe de ESS verklaart waarom het aandeel linkshandigen laag maar stabiel blijft. Als bijna iedereen in een populatie rechtshandig is, biedt linkshandigheid een frequentieafhankelijk voordeel: als minderheid zijn linkshandigen minder voorspelbaar in competitieve interacties (bijvoorbeeld bokswedstrijden), wat een klein voordeel kan betekenen (linkse hooks!). Maar als linkshandigen heel gewoon worden, zal dat voordeel verdwijnen omdat andere mensen zich zullen aanpassen aan het met dezelfde frequentie tegenkomen van linkshandigen. In evolutionaire termen wordt een ‘stabiel evenwicht’ bereikt wanneer de meerderheid linkshandig is en de minderheid rechtshandig, omdat geen van beide ‘strategieën’ de ander volledig kan elimineren, omdat de superioriteit van beide verandert afhankelijk van hoe vaak elke strategie in de bevolking aanwezig is.
Hoe kan onderzoek deze hypothese ondersteunen? Italiaanse onderzoekers voerden twee experimenten uit om te zien of dominante handen verband hielden met bepaalde persoonlijkheidstypes. Het resultaat onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Scientific Reports.
Rechts versus links
In het eerste experiment vulden ongeveer 1.100 deelnemers vragenlijsten in die waren ontworpen om hun vaardigheden (het niveau van behendigheid tussen de ene hand en de andere) en verschillende aspecten van concurrentievermogen te meten, zoals hun neiging om persoonlijke doelen te bereiken of hun afkeer van door angst veroorzaakte concurrentie. De resultaten toonden aan dat mensen die zich als meer linkshandig identificeerden, doorgaans een hoger niveau van op persoonlijke ontwikkeling gericht concurrentievermogen en een lager niveau van angstvermijding vertoonden. Dit betekent dat linkshandige mensen vaker betrokken zijn bij competitieve situaties dan rechtshandige mensen.
Bovendien scoorden linkshandige groepen, wanneer sterk gelateraliseerde groepen werden vergeleken (alleen linkshandigen, geen ambidexter), hoger in termen van ‘hypercompetitief vermogen’, een eigenschap die een sterk verlangen impliceert om te winnen, zelfs ten koste van anderen.
In een tweede experiment deed een subgroep van 48 deelnemers (halfhandig en half rechtshandig, met gelijke verhoudingen tussen mannen en vrouwen) de pegboard-test, een klassieke laboratoriumtest die de handvaardigheid meet. Interessant genoeg werden hier geen significante verschillen waargenomen, noch tussen rechtshandigen en rechtshandigen, noch tussen lateraliteitsmetingen en scores voor concurrentievermogen. Dit suggereert dat handvoorkeur en concurrentievermogen niet direct verband houden met motorische vaardigheden.
Help ze
Volgens de auteurs van het onderzoek is linkshandigheid niet alleen een biologisch ongeluk, maar een eigenschap die in een competitieve context een voordeel kan bieden en daarom de moeite waard is om te behouden. Dit ondersteunt, althans gedeeltelijk, het idee dat de verdelingsongelijkheid tussen rechts- en rechtshandigen in stand kan worden gehouden door middel van evolutionair evenwicht. Hoewel rechtse meerderheidsgroepen de voorkeur geven aan sociale samenwerking, profiteren linkse minderheidsgroepen ervan in competitieve contexten, waar verrassingen een rol spelen.
Maar hoe zit het met andere persoonlijkheidstypes? Zijn linkshandigen extraverter of emotioneel instabieler? De hier aangehaalde onderzoeken vonden geen significante verschillen tussen linkshandigen en rechtshandigen in de Big Five-persoonlijkheidskenmerken (openheid, consciëntieusheid, extraversie, vriendelijkheid en neuroticisme). Er was ook geen verband tussen handigheid en niveaus van depressie of angst bij een steekproef van mensen zonder psychiatrische diagnose. Dit suggereert dat het voordeel dat gepaard gaat met linkshandigheid meer verband houdt met concurrentievermogen dan met algemene verschillen in persoonlijkheid of geestelijke gezondheid.
In het onderzoek werd ook gekeken naar verschillen per geslacht. Mannen scoorden over het algemeen hoger op hypercompetitief en ontwikkelingsgericht concurrentievermogen, terwijl vrouwen een grotere neiging vertoonden om competitie te vermijden vanwege angst. Dit suggereert dat de interacties tussen handvoorkeur, concurrentieprofiel en geslacht complex zijn en waarschijnlijk worden beïnvloed door meerdere biologische en omgevingsfactoren die verder onderzoek vereisen.
Dit verhaal verscheen voor het eerst in KABEL in het Spaans en is vertaald uit het Spaans.
